Στην Επανάσταση του '21 είχαμε διάφορες εσωτερικές συγκρούσεις. Δύο όμως από αυτές ήταν ευρύτερες , σημάδεψαν τον αγώνα και ονομάστηκαν απ' τους ιστορικούς Α΄ Εμφύλιος και Β΄ Εμφύλιος της Επανάστασης του '21. Όπως είχα κάνει μια περίληψη για τον
Εθνικό Διχασμό 1915 - 1917 , έτσι θα κάνω και σε αυτό το νήμα μια περίληψη γι' αυτούς τους δύο εμφυλίους.
Το καλοκαίρι του 1821 στα Βέρβαιβα και στη Ζαράκοβα και τον Δεκέμβριο του 1821 στο Άργος , ο "λαός" ( διάβαζε οπαδοί των Κολοκοτρώνη , Αναγνωσταρά , Παπαφλέσσα , Υψηλάντη κ.λπ. ) ξεσηκώθηκε κατά των κοτζαμπάσηδων για να τους σφάξει . Για να μην επέλθει όμως οχλαγωγία , επενέβησαν ο Κολοκοτρώνης και ο Υψηλάντης και απέτρεψαν την σφαγή των κοτζαμπάσηδων απ' τον λαό. Στην πραγματικότητα , όλος αυτός ο συρφετός ήταν ανίκανος να κάνει οτιδήποτε εναντίον των προκρίτων , αφού οι προεστοί διέθεταν τους δικούς τους επαγγελματίες οπλοφόρους και μισθοφόρους και ο Πετρόμπεης τους Μανιάτες του.
Προς την Α ΄ΕθνοσυνέλευσηΕνώ βαδίζαμε προς την Α΄ Εθνοσυνέλευση εντείνονταν και οι προετοιμασίες για την πολιτική επικράτηση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Αντώνη Οικονόμου. Επρόκειτο για έναν πτωχευμένο Υδραίο μικρό καραβοκύρη , ο οποίος είχε μυηθεί στην Φιλική Εταιρεία και ξεσήκωσε την διστακτική Ύδρα . Αρχικά πέτυχε να εδραιωθεί και να επιβάλει την δικτατορία του , αφού κατάφερε να στρέψει τους άνεργους ναύτες κατά των προκρίτων του νησιού . Όταν όμως προσπάθησε να επιβάλει τάξη στο μοίρασμα των λαφύρων και να βγάλει μερίδιο και για τον Αγώνα , οι ναύτες δυσανασχέτησαν και σταμάτησαν να τον υποστηρίζουν. Βρήκαν ευκαιρία οι πρόκριτοι του νησιού και τον έδιωξαν στον Μοριά. Και όταν έμαθαν πως δεν καθόταν ήσυχος αλλά ερχόταν να συμμετάσχει στην Α΄ Εθνοσυνέλευση , έβαλαν ανθρώπους τους και τον δολοφόνησαν στο Άργος τον Δεκέμβριο του 1821 .
Το έτος 1821 μπορούσαμε να διακρίνουμε 4 μεγάλες πολιτικές ομάδες , χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπήρχαν συνεργασίες ή μεταπηδήσεις. Είχαμε :
α) Πρόκριτοι του Μοριά με τον Μπέη της Μάνης : Μαυρομιχάλης , Δεληγιανναίοι , Ζαΐμηδες κ.λπ. Αυτοί ήταν υπέρμαχοι του κοινοτικού συστήματος.
β) Οι και καλά αντιπρόσωποι της αστικής τάξης : Μαυροκορδάτος , Κωλέττης , Κουντουριώτηδες κ.λπ. Αυτοί ήταν υπέρμαχοι της δημιουργίας κεντρικής διοίκησης.
γ) Μοραΐτες οπλαρχηγοί όπως ο Κολοκοτρώνης. Παρόλες τις αντιπάθειές τους με τους Μοραΐτες προκρίτους , συνήθως ήταν σύμμαχοι στους δύο μεγάλους εμφυλίους που ακολούθησαν.
δ) Φιλικοί και Δ. Υψηλάντης. Συνήθως συμμαχούσαν με την α και γ ομάδα , αλλά ουσιαστικά ο καθένας ακολούθησε την δική του πορεία.
Α΄ Εθνοσυνέλευση Πρόεδρος της Α΄ Εθνοσυνέλευσης ( 1822 ) εξελέγη ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος που την δεδομένη στιγμή είχε με το μέρος του τους Ρουμελιώτες ( οι οποίοι ελέγχονταν απ' τους πρώην Φαναριώτες Μαυροκορδάτο και Νέγρη ) , τους Νησιώτες ( Ύδρα , Σπέτσες ) και πολλούς προκρίτους του Μοριά που δεν ήθελαν να παραγκωνιστούν απ' τους Φιλικούς , τον Υψηλάντη , τον Κολοκοτρώνη κ.α.
H A΄Εθνοσυνέλευση ψήφισε τα εξής :
Το
εκτελεστικό θα αποτελούσαν ο Αλ. Μαυροκορδάτος ( πρόεδρος ) , ο Πελοποννήσιος πρόκριτος Αναγνώστης Δεληγιάννης , ο Πελοποννήσιος πρόκριτος Αθανάσιος Κανακάρης , ο νησιώτης Ιωάννης Ορλάνδος και ο Ρουμελιώτης Ιωάννης Λογοθέτης. Το εκτελεστικό εξέλεξε 8 υπουργούς : ανάμεσα στους οποίους τον Θεόδωρο Νέγρη ( εξωτερικών ) , τον Ιωάννη Κωλέττη ( εσωτερικών ) , τον Πελοποννήσιο πρόκριτο Πανούτσο Νοταρά ( οικονομίας ) και τον Σουλιώτη Νότη Μπότσαρη ( πολέμου ) ο οποίος πολεμούσε ακόμη στο Σούλι και γι' αυτό τον αναπλήρωνε προσωρινά ο Ιω. Κωλέττης. Ορίστηκαν και 3 υπουργοί Ναυτικών , ένας απ' την Ύδρα , ένας απ' τις Σπέτσες και ένας απ' τα Ψαρά ώστε να είναι όλοι ευχαριστημένοι.
Πρόεδρος του
βουλευτικού εξελέγη ο Δημήτριος Υψηλάντης με αντιπρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Ο Πετρόμπεης δεν δέχτηκε την θέση και αντικαταστάθηκε από τον πρόκριτο των Καλαβρύτων Σωτήριο Χαραλάμπη.
Τόσο στο εκτελεστικό όσο και στο βουλευτικό επικρατούσαν ο Μαυροκορδάτος και ο Νέγρης και οι σύμμαχοί τους πρόκριτοι.
Εντούτοις η Πελοποννησιακή Γερουσία και ο Άρειος Πάγος στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα , τα τοπικά δηλαδή πολιτικά σώματα , διατηρήθηκαν παράλληλα με την Κεντρική Εξουσία !
Στην Δυτική Στερεά Ελλάδα ο Μαυροκορδάτος ήρθε σε ρήξη με τον αρματολό Βαρνακιώτη τον οποίο κατηγόρησε για προδοσία , ενώ στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα o Άρειος Πάγος ( που ελεγχόταν απ' τον Νέγρη και τον Μαυροκορδάτο ) ήρθε σε ρήξη με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο τον οποίο κατηγόρησε για τις αποτυχίες στην Υπάτη και την Στυλίδα ( Μάρτιος 1822 ). Αφαιρέθηκε η αρχηγία απ' τον Ανδρούτσο και στάλθηκαν να τον αντικαταστήσουν ο Αλέξιος Νούτσος και Χρίστος Παλάσκας. Ο Ανδρούτσος απάντησε σκοτώνοντας τον Νούτσο και τον Παλάσκα ( Μάιος 1822 ).
Ανδρούτσος , Γκούρας , Υψηλάντης , Νικηταράς και Κολοκοτρώνης συμμαχούν μεταξύ τους , αλλά ο Μαυροκορδάτος και οι συνοδοιπόροι του καταφέρνουν να πάρουν με το μέρος τους τον Παναγιώτη Γιατράκο και Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη . Ο τελευταίος είχε αρχίσει να ανησυχεί με την δύναμη που κέρδιζε ο Κολοκοτρώνης.
Προς την Β΄Εθνοσυνέλευση Στις 18/1/1823 η Διοίκηση , δηλαδή ο Μαυροκορδάτος και οι σύμμαχοί του , ζήτησαν απ' τον φρούραρχο του Ναυπλίου και συνεργάτη του Κολοκοτρώνη , Δημήτριο Πλαπούτα , να τους παραδώσει το Ναύπλιο για να γίνει η Β΄Εθνοσυνέλευση. Ο Δ. Πλαπούτας αρνήθηκε με προτροπή του Κολκοτρώνη. Τότε η Διοίκηση κατηγόρησε τους Πλαπούτα και Κολοκοτρώνη για ανταρσία και όρισε να γίνει η Β΄Εθνοσυνέλευση στο Άστρος Κυνουρίας. Η απροθυμία του Κολοκοτρώνη να παραδώσει στην Διοίκηση το Ναύπλιο είχε ως αποτέλεσμα να τον εγκαταλείψουν οι Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης , Παπαφλέσσας , Αναγνωσταράς , Α. Πετμεζάς και Π. Γιατράκος. Ο Κολοκοτρώνης απομονώθηκε.
Β΄Εθνοσυνέλευση Πρόεδρος της Β΄Εθνοσυνέλευσης εξελέγη ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Η Β΄ Εθνοσυνέλευση ξεκίνησε στις 29/3/1823 και έληξε στις 18/4/1823.
Πρόεδρος του
βουλευτικού εξελέγη ο Ι. Ορλάνδος ( γαμπρός των αδελφών Κουντουριώτη ) και αντιπρόεδρος ο επίσκοπος Βρεσθένης Θεοδώρητος ,
Πρόεδρος του
εκτελεστικού εξελέγη ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης και γενικός γραμματέας ο Μαυροκορδάτος. Τα άλλα 3 μέλη του εκτελεστικού ήταν οι Σωτήρης Χαραλάμπης , Ανδρέας Μεταξάς και Ανδρέας Ζαΐμης .
Το εκτελεστικό διόρισε υπουργούς τους Γρηγόριο Δικαίο Παπαφλέσσα ( εσωτερικών ) , Αναγνώστη Σπηλιωτάκη ( οικονομίας ) , Γ. Αινιάν ( αστυνομίας ) , επίσκοπο Ανδρούσης Ιωσήφ ( θρησκείας ) , Αναγνώστη Παπαγεωργίου ή Αναγνωσταρά ( πολέμου ) , Χριστόφορο Περραιβό ( πολέμου ) , Δ. Μούρτζινο ( πολέμου ) και Γεώργιο Μπάρμπογλη ( δικαίου ).
Για να συμβιβαστούν οι αντιθέσεις , στις 17/5/1823 , ο Θ. Κολοκοτρώνης εξελέγη αντιπρόεδρος του εκτελεστικού και ο γιος του , Πάνος Κολοκοτρώνης διορίσθηκε φρούραρχος του Ναυπλίου.
Κολοκοτρώνης ήρξατο χειρών αδίκωνΟ Ι. Ορλάνδος παραιτήθηκε από πρόεδρος του βουλευτικού. Υποψηφιότητα για την θέση έβαλαν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Αναγνώστης Δεληγιάννης. Ο Θ. Κολοκοτρώνης υποστήριξε την υποψηφιότητα του συντοπίτη , παλαιού αντιπάλου και πρόσφατα συμπέθερού του Αναγνώστη Δεληγιάννη. Τελικά όμως κατόρθωσε να εκλεγεί ο Μαυροκορδάτος ( 10/7/1823 ). Ο Κολοκοτρώνης δεν δέχτηκε το αποτέλεσμα , απείλησε με βία , εκφόβισε τον Μαυροκορδάτο και τον ανάγκασε να παραιτηθεί ( 14/7/1823 ) !
Προς τον Α΄ Εμφύλιο Οι Αχαιοί πρόκριτοι Ανδρέας Ζαΐμης και Ανδρέας Λόντος συμμαχούν με τον Μαυροκορδάτο , τον Κωλέττη και τους Κουντουριώτηδες. Ο Θ. Κολοκοτρώνης συμμαχεί με τους Μαυρομιχαλαίους , τους Δεληγιανναίους , τον Σωτήρη Χαραλάμπη , τον Ασημάκη Φωτήλα , τον Πλαπούτα κ.α. Οι Δεληγιανναίοι και οι Πλαπουταίοι ήταν αντίπαλοι μεταξύ τους , αλλά ταυτόχρονα ήταν σύμμαχοι του Κολοκοτρώνη.
Το βουλευτικό , στο οποίο επικρατούσαν οι Υδραίοι και οι υποστηρικτές του Μαυροκορδάτου, ήρθε σε ρήξη με το εκτελεστικό στο οποίο επικρατούσαν οι Πελοποννήσιοι.
Ο πρόκριτος της Πελοποννήσου και υπουργός οικονομικών Χαράλαμπος Περούκας ( σύμμαχος του Κολοκοτρώνη ) επέβαλε στην Πελοπόννησο το μονοπώλιο άλατος , πράξη που ήταν αντισυνταγματική. Το βουλευτικό , όπως είχε το δικαίωμα , καθαίρεσε τον Περούκα ( τότε είχαμε πραγματική διάκριση των εξουσιών - όχι όπως σήμερα
). Το εκτελεστικό δεν δέχτηκε την απόφαση.
Επιπλέον το βουλευτικό καθαίρεσε για παράβαση καθήκοντος τον Επτανήσιο Ανδρέα Μεταξά και τον αντικατέστησε με τον Κωλέττη.
Ο Κολοκοτρώνης αντέδρασε πάλι βίαια.
Έστειλε τον γιο του Πάνο στο Άργος όπου συνεδρίαζε το βουλευτικό και το διέλυσε με την απειλή των όπλων ( 26/11/1823 ).
Τότε οι Μαυροκορδάτος , Υδραίοι , Λόντος και Ζαΐμης εκλέγουν νέο εκτελεστικό με πρόεδρο τον Υδραίο Γεώργιο Κουντουριώτη. Το νέο εκτελεστικό εγκαταστάθηκε στο Κρανίδι.
Έτσι δημιουργήθηκαν δύο Διοικήσεις ( εκτελεστικά ) : 1) Η παλιά με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη η οποία μετέφερε την έδρα της απ' το Ναύπλιο στην Τριπολιτσά. 2) Η νέα Διοίκηση με επικεφαλής τον Γ. Κουντρουριώτη και έδρα το Κρανίδι.
Η κυβέρνηση του Γ. Κουντουριώτη , χάρη στη σύνδεση του Αλ. Μαυροκορδάτου με τον λόρδο Βύρωνα στο Μεσολόγγι , πήρε τα λεφτά του αγγλικού δανείου και έγινε πανίσχυρη. Πλέον μπορούσε και αυτοί να στρατολογήσει οπλοφόρους και να αντιτάξει βία στην βία. συνεχίζεται...
Λέει πως ο Ρήγας είχε σκοπό να πάει στην Μάνη , να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εκεί Ελλήνων στασιαστών , των Μανιατών , απογόνων των αρχαίων Σπαρτιατών , να τους ξεσηκώσει και με την βοήθειά τους να απελευθερώσει τον Μοριά . Έπειτα να εισβάλει στην Ήπειρο και να συνενώση τους Μανιάτας μετά των άλλων 
