Τούρκικη ιστορία

[Τλαξκαλτέκος]

Μια συμπλήρωση σε αυτό viewtopic.php?f=20&t=12244&p=390356#p387916

Το 1893 οι Έλληνες του νομού Αδριανουπόλεως ήταν 196.308 έναντι 158.218 Τούρκων.
Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους εγκαταστάθηκαν στην Τουρκία 413.912 μουσουλμάνοι πρόσφυγες της Βαλκανικής ( μουχατζίριδες ). Απ' αυτούς , οι 132.500 ( μουσουλμάνοι Βοσνίας - Ερζεγοβίνης , σερβικής και βουλγαρικής Μακεδονίας ) εγκαταστάθηκαν στο βιλαέτι της Αδριανουπόλεως . Πήραν την θέση των 103.592 εκτοπισθέντων Ανατολικοθρακιωτών.
Κατά τον Α΄ΠΠ άλλοι 82.797 Ανατολικοθρακιώτες εκτοπίστηκαν στην Μικρασία.
Έτσι το 1918 στο βιλαέτι της Αδριανούπολης ζούσαν πλέον 290.718 μουσουλμάνοι έναντι 13.511 Ελλήνων !
Το 1919 επέστρεψαν στην Ανατολική Θράκη 107.877 Ανατολικοθρακιώτες απ' την Ελλάδα και την Μικρασία και έτσι ο ελληνικός πληθυσμός έγινε 121.388. Αυτά τα στοιχεία από τουρκικές πληροφορίες.
Οι Έλληνες όμως ισχυρίζονταν πως το 1920 υπήρχαν στην Ανατολική Θράκη 306.547 Έλληνες έναντι 231.519 Τούρκων.
https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager. ... 28&lang=en

Οι Έλληνες της Ζώνης της Σμύρνης ( 1920 ) ήταν κατά ελληνικούς υπολογισμούς 519.173 το 1912. Αλλά το 1914 εκδιώχτηκαν οι 228.130 και έμειναν 281.013 !

Σύμφωνα με τον υπουργό εξωτερικών Μπαλτατζή ( 1921 ) οι Τούρκοι ισχυρίζονταν πως απ' την Ανατολική Θράκη εκτοπίστηκαν 138.373 Έλληνες και αντικαταστάθηκαν από 97.780 Τούρκους.
Σύμφωνα με τον Ν. Στράτο που επικαλείται αγγλικές εκθέσεις οι Αρμένιοι ήταν 1.800.000 , ενώ σήμερα ( 1921 ) είναι μόνο 600.000.

[Τλαξκαλτέκος]

17/9/1918 : Ανακωχή Αντάντ και Βουλγαρίας στην Θεσσαλονίκη.

Οκτώβριος 1918 : Η σοβιετική κυβέρνηση παραιτείται απ' τα οικονομικά προνόμια και τα χρέη της Ελλάδας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς την τσαρική Ρωσία.

14/10/1918 : Έναρξη οικονομικού αποκλεισμού μπολσεβικικής Ρωσίας από τους Συμμάχους.

17/10/1918 : Ανακωχή του Μούδρου μεταξύ Αντάντ και Οθωμανών. Μεταξύ των όρων είναι η παράδοση στους Συμμάχους των Γερμανών και Αυστριακών αξιωματικών που υπηρετούν στον οθωμανικό στρατό , δικαίωμα στάθμευσης των Συμμαχικών στρατευμάτων στο Βατούμ και στο Μπακού και άμεση απόσυρση των οθωμανικών στρατευμάτων από τις αραβικές και μεσανατολικές κτήσεις και τα βιλαέτια της Αρμενίας.

20/10/1918: Ανακωχή Αντάντ και Αυστροουγγαρίας.
Ο Βενιζέλος διαμαρτύρεται με υπόμνημα στον Άγγλο πρωθυπουργό Λόυντ Τζωρτζ για την σιωπή των Όρων Ανακωχής σχετικά με τα ελληνικά θέματα και ζητάει ελληνική προσάρτηση της δυτικής Μικράς Ασίας ( γραμμή Αρτάκιοϊ Προποντίδας - Μάκρη ) όπου ισχυρίζεται πως ζουν 812.000 Έλληνες έναντι 800.000 μουσουλμάνων. Στο τουρκικό κράτος που θα δημιουργούταν θα παρέμεναν άλλοι 800.000 Έλληνες , οι οποίοι με εκούσια ή ακούσια ανταλλαγή πληθυσμών θα μετακινούνταν στην ελληνική περιοχή. Οι ιταλικές διεκδικήσεις που βασίζονται στις Συμφωνίες του Λονδίνου ( 1915 ) και του Αγίου Ιωάννη της Μωριέννης ( 1917 ) είναι ανίσχυρες λόγω της αλλαγής καθεστώτος στη Ρωσία. Η ικανοποίηση των ελληνικών αξιώσεων θα επιφέρει ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική επέκταση στην Μικρασία θα ήταν ευχερέστερη από την αντίστοιχη επέκταση απ' την πλευρά της Θράκης μέχρι τον Εύξεινο Πόντο. Να δημιουργηθεί Διεθνές Κράτος στα Στενά που θα περιλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη και την Ανατολική Θράκη.

28/10/1918: Γαλλική επέμβαση στη Μεσημβρινή Ρωσία ( Ουκρανία , Ντον ).
Οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης ιδρύουν στην Κωνσταντινούπολη την "Επιτροπή Δυτικής Θράκης" . Σκοποί η απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης , η διενέργεια δημοψηφίσματος και η μεταφορά της έδρας της Επιτροπής στην Κομοτηνή.
Ιδρύεται στην Αδριανούπολη η "Επιτροπή Προστασίας της Θράκης - Πασαέλι".

29/10/1918 : Ανακωχή Αντάντ - Γερμανίας.

6/11/1918 : Ο στρατηγός και διοικητής του 7ου Σώματος Στρατού στη Συρία και την Παλαιστίνη Μουσταφά Κεμάλ πασάς αναφέρει στην σουλτανική κυβέρνηση πως θα δεν θα υπακούσει τις σουλτανικές διαταγές και θα επιτεθεί κατά των Άγγλων αν αποβιβαστούν στην Αλεξανδρέττα.

13/11/1918 : Ναυτική μοίρα της Αντάντ στην οποία συμμετέχει και το θωρηκτό Αβέρωφ φτάνει στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Μουσταφά Κεμάλ φτάνει στην Κωνσταντινούπολη μετά την αποστράτευση του οθωμανικού στρατού στην Συρία.

15/11/1918: Η Γαλλία ζητάει απ' την Ελλάδα να ενισχύσει τον Συμμαχικό αγώνα στην Ουκρανία. Για αντάλλαγμα θα υποστηρίξει την ελληνική επέκταση στην Θράκη και την επίλυση του ζητήματος της Σμύρνης υπέρ της Ελλάδος , αν προταθεί από την Αγγλία ή τις ΗΠΑ.

11/12/1918: Κατόπιν ελληνικού αιτήματος το Ανώτατο Συμμαχικό Συμβούλιο στην Κωνσταντινούπολη ενέκρινε να εκπροσωπηθεί η Ελλάδα στο λιμάνι της Σμύρνης με το αντιτορπιλλικό Λέων στην εκεί ναυλοχούσα Συμμαχική μοίρα.

17/12/1918 : Υπόμνημα Βενιζέλου στο συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι. Ζητάει Βόρεια Ήπειρο , Δυτική Θράκη, Ανατολική Θράκη, Κύπρο, Δωδεκάνησα , Καστελλόριζο, βιλαέτι Προύσας και βιλαέτι Αϊδινίου. Η περιοχή Κωνσταντινούπολης και τα σαντζάκια Δαρδανελλίων και Ισμίτ να αποτελέσουν το Διεθνές Κράτος των Στενών. Να γίνει ευρεία ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

18/12/1918 : Επιστολή Μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης προς τον Βενιζέλο και τον Γάλλο στρατηγό ντ' Εσπερέ υπέρ των ελληνικών θέσεων και κατά των βουλγαρικών αξιώσεων.
Έκκληση των μουσουλμάνων βουλευτών της Βουλγαρικής Εθνοσυνέλευσης ( Sorbanje ) περί παραχώρησης της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα εξαιτίας των βουλγαρικών θηριωδιών κατά των μουσουλμάνων.
Έκκληση Πομάκων Δυτικής Θράκης να παραχωρηθεί η Θράκη στην Ελλάδα.

20/12/1918 : Επιστροφή στη Σμύρνη του αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Καλαφάτη μετά από αναγκαστική τετραετή απουσία.

1/1/1919 : Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα Α΄ΣΣ στην Οδησσό. Απ' τα τέλη του 1917 η Αντάντ είχε αποφασίσει να δράσει κατά των μπολσεβίκων. Η Γαλλία θα δρούσε σε Βεσσαραβία, Ουκρανία και Κριμαία και η Αγγλία σε Καύκασο, Αρμενία, Γεωργία και Κουρδιστάν.

7/1/1919: Οι Γάλλοι καταλαμβάνουν την Κιλικία και την Αλεξανδρέττα.

10/1/1919 : Ο ΗΠΑνός πρόεδρος Γουίλσον ζητάει απ' την Ιταλία να παραιτηθεί απ' τα Δωδεκάνησα υπέρ της Ελλάδος.

15/1/1919: Κεμαλικοί δολοφονούν τον εργατικό ηγέτη Σόμπχι και 12 συνεργάτες του στην Πόλη.

21/1/1919 : Ο Βενιζέλος δηλώνει πως τα ελληνικά λιμάνια θα βρίσκονται πάντα στην διάθεση της Αγγλίας.

Ιανουάριος 1919 : Δημιουργία των πρώτων κομμουνιστικών ομάδων στην Τουρκία.

16/2/1919 : Οι Ιταλοί προτείνουν να παραχωρηθεί το Δεδεαγάτς ( Αλεξανδρούπολη ) και τμήμα της περιοχής της Αδριανούπολης στην Βουλγαρία.
Συμμαχικό σχέδιο για παραχώρηση της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα με την τελευταία να δίνει οικονομική διέξοδο στην Βουλγαρία μέσω Θεσσαλονίκης ή Καβάλας ή Αλεξανδρούπολης.
Αγγλία, Γαλλία και ΗΠΑ συμφωνούν να παραχωρηθεί μεγάλο τμήμα της Ανατολικής Θράκης στην Ελλάδα. Οι Ιταλοί διαφωνούν.
Αγγλία και Γαλλία προτείνουν να δοθούν οι περιοχές Σμύρνης και Αϊβαλιού στην Ελλάδα. Ιταλία και ΗΠΑ διαφωνούν.
Ομόφωνα οι Σύμμαχοι αναγνωρίζουν την ελληνική προσάρτηση των νήσων του Αιγαίου. Η Ίμβρος και η Τένεδος θα έμεναν ανοχύρωτες.
Αγγλία, Γαλλία και ΗΠΑ προτείνουν την παραχώρηση των Δωδεκανήσων στη Ελλάδα.
Αγγλία και Γαλλία υποστηρίζουν την προσάρτηση της Βορείου Ηπείρου απ' την Ελλάδα. Η Ιταλία διαφωνεί. Οι ΗΠΑ επιφυλάσσονται.

17/2/1919 : Ο Άγγλος ναύαρχος Wernyss και ο Βενιζέλος ζητάνε απ' τον ναύαρχο του αγγλικού στόλου της Μεσογείου Kelly να γίνει το ελληνικό ναυτικό αναπόσπαστο τμήμα του αγγλικού στόλου στη Μεσόγειο σε τέτοιο βαθμό ώστε σταδιακά οι Έλληνες να απαλλάξουν τους Άγγλους απ' τις ναυτικές τους ευθύνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

25/2/1919 : Ο δήμαρχος Κομοτηνής Χαφούζ Αλί Γκαλίπ ζητά απ' τον Γάλλο στρατηγό Σαρπί τη δημιουργία αυτόνομου ή ημιαυτόνομου κράτους στη Θράκη υπό γαλλική προστασία.

16/3/1919 : Οι Ιταλοί καταλαμβάνουν την Αττάλεια.

21/3/1919 : Η Ιταλία δηλώνει πως και εντολή να της δοθεί για τον Καύκασο , δεν θα εγκατέλειπε τις αξιώσεις της στη Μικρασία.

Μάρτιος 1919 : Ο διοικητής του 20ου ΣΣ στην Άγκυρα Αλή Φουάτ οργανώνει τουρκική εθνική άμυνα στην Ανατολία.

4/4/1919 : Οι Σύμμαχοι αποχωρούν απ' την Κριμαία.
Συνεννοήσεις Βενιζέλου και Μπασρή Μπέη για ελληνοοθωμανική συνεργασία. Ο Μπασρή θα επηρέαζε τον σουλτάνο , τον Μεγάλο Βεζύρη και τον σεϊχούλισλάμη να παραχωρηθεί η Ανατολική Θράκη και η περιοχή της Σμύρνης στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την ελληνική υποστήριξη της Τουρκίας στο Συνέδριο Ειρήνης , την ουδετεροποίηση των Στενών και την παραμονή του σουλτάνου στην Πόλη. Τελικά οι συνεννοήσεις δεν προχώρησαν.

9/4/1919 : Οι ηγέτες της Ηνωμένης Αντιπολίτευσης Καλογερόπουλος και Στράτος ζητούν απ' τον ΗΠΑνό πρόεδρο Γουίλσον να στηρίξει τις ελληνικές δικεδικήσεις.

14/4/1919 : Οι Άγγλοι εμπειρογνώμονες Άρνολντ Τόυνμπη και Χάρολντ Νίκολσον προτείνουν να παραχωρηθούν στην Ελλάδα η Ανατολική Θράκη , η Πόλη , οι ευρωπαϊκές ακτές των Στενών και η Θάλασσα του Μαρμαρά στην Ελλάδα, ενώ η Τουρκία θα έπαιρνε όλη την Μικρά Ασία.

Απρίλιος 1919 : Ένταση μεταξύ ελληνικών και ιταλικών στρατευμάτων στην Ανατολική Μακεδονία.
Ο διοικητής του 15ου ΣΣ στο Ερζερούμ Κιαζήμ Καραμπεκίρ δηλώνει πως θα αγωνισθεί για την ελευθερία της Ανατολίας και του Καυκάσου.

23/4/1919 : Αγγλία, Γαλλία και ΗΠΑ αποφασίζουν την απόβαση ελληνικού στρατού στη Σμύρνη. Η κατοχή θα είχε προσωρινό χαρακτήρα. Ο Βενιζέλος δηλώνει πως η περιφέρεια της Σμύρνης βρίσκεται εγγύτερα προς το κέντρο της ευρωπαϊκής Ελλάδος από ότι η Ήπειρος , η Μακεδονία και η Θράκη και επομένως η υπεράσπιση της περιφέρειας αυτής θα είναι πολύ ευκολότερη αν ληφθούν υπόψιν οι ευκολίες των μεταφορών , τις οποίες παρέχει ο μεγάλος ελληνικός εμπορικός στόλος.

Απρίλιος 1919 : Το βρετανικό υπουργείο εξωτερικών σε έκθεσή του θεωρεί πως μια Μεγάλη Ελλάδα που θα φθάνει ως την Μαύρη Θάλασσα θα αποτελέσει μια σημαντική περιφερειακή δύναμη.

29/4/1919: Η Ιταλία συμφωνεί στην ελληνική απόβαση στη Σμύρνη.

30/4/1919 : Η Αγγλία προτείνει να τεθεί η Αρμενία υπό ΗΠΑνική κηδεμονία.

1/5/1919: Οι Άγγλοι επιδίδουν στους Τούρκους της Σμύρνης υπόμνημα σχετικά με την επικείμενη αποβίβαση ελληνικού στρατού στη Σμύρνη. Οι Τούρκοι της Σμύρνης δημιουργούν τότε την "Εθνική Επιτροπή κατά της Προσάρτησης".

2/5/1919 : Αποβίβαση ελληνικού στρατού στη Σμύρνη. Σημειώνονται αψιμαχίες με Τούρκους στρατιώτες , χωροφύλακες , άτακτους και πολίτες ( "έκτροπα της Σμύρνης" ). Η Οθωμανική Βουλή καταδικάζει την Συμμαχική απόφαση για τη Σμύρνη.

4/5/1919 : Κήρυξη εθνικού πένθους στην Τουρκία για την ελληνική κατοχή στη Σμύρνη. Μεγάλη συγκέντρωση στην Πόλη με σύνθημα "Η Σμύρνη θα μείνει τουρκική".

5/5/1919 : Φτάνει στη Σμύρνη κατόπιν κλήσης της ελληνικής κυβέρνησης ο Οθωμανός πρώην βαλής της Δράμας Ali Naibzade για να συνεργαστεί με τις ελληνικές αρχές της Σμύρνης.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Η ελληνική επέκταση στην Μικρασία θα ήταν ευχερέστερη από την αντίστοιχη επέκταση απ' την πλευρά της Θράκης μέχρι τον Εύξεινο Πόντο.

Ο Βενιζέλος δηλώνει πως η περιφέρεια της Σμύρνης βρίσκεται εγγύτερα προς το κέντρο της ευρωπαϊκής Ελλάδος από ότι η Ήπειρος , η Μακεδονία και η Θράκη και επομένως η υπεράσπιση της περιφέρειας αυτής θα είναι πολύ ευκολότερη αν ληφθούν υπόψιν οι ευκολίες των μεταφορών , τις οποίες παρέχει ο μεγάλος ελληνικός εμπορικός στόλος.

[Τλαξκαλτέκος]

6/5/1919 : Οι Σύμμαχοι και ο σουλτάνος στέλνουν τον στρατηγό Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα ως γενικό επιθεωρητή της 9ης Στρατιάς Ανατολικών Επαρχιών για την εποπτεία των όρων της ανακωχής του Μούδρου. Συνοδευόταν από 42 αξιωματικούς.

8/5/1919: Φτάνει στην Σμύρνη ο Αριστείδης Στεργιάδης.
Οι Άγγλοι προτείνουν να δημιουργηθούν 4 κράτη : αρμενικό , ελληνικό στη Σμύρνη , Διεθνές Κράτος Κωνσταντινουπόλεως και τουρκικό κράτος στην Κεντρική και Βόρεια Ανατολία.
Οι ΗΠΑ δηλώνουν πως θα δέχονταν την εντολή για το αρμενικό κράτος μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους.

24/5/1919 : Ο Άγγλος στρατηγός Τζωρτζ Μιλν διατάσσει τον Κεμάλ να επιστρέψει στην Πόλη.

26/5/1919 : Τα ελληνικά στρατεύματα στη Νότια Ρωσία αντικαθίστανται από ρουμανικά.

29/5/1919 : Ο Μεγάλος Βεζύρης ζητάει απ' τους Συμμάχους να μην αλλάξει η εδαφική έκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

31/5/1919 : Ο Μουσταφά Κεμάλ ιδρύει στο Ντιάρμπακιρ παράρτημα της "Επιτροπής Αμύνης των Δικαιωμάτων των Τούρκων".

2/6/1919 : Ο βουλευτής Ηρακλείου Μιχαήλ Μακράκης φτάνει στην Σμύρνη και επιδιώκει συνεργασία με τους Τουρκοκρητικούς της Σμύρνης.

3/6/1919 : Με εντολή του Στεργιάδη επαναδραστηριοποιείται στην Σμύρνη η τουρκική αστυνομία.

5/6/1919 : Μουσταφά Κεμάλ και Τζαφέρ Ταγιάρ προετοιμάζουν συνέδριο στη Σεβάστεια.

8/6/1919 : Πρωτόκολλο της Αμάσειας ( Κεμάλ , Αλή φουάτ , Ρεφέτ, Χουσεϊν Ραούφ ). Έναρξη "εθνικοαπελευθερωτικού" αγώνα των Τούρκων. Επιδιώκουν : ανεξαρτησία απ' τους Συμμάχους , δικαιοσύνη για τον τουρκικό λαό , σύγκληση εθνικού συνδερίου στη Σεβάστεια , στρατιωτική οργάνωση των ατάκτων στην περιοχή της Σμύρνης , μυστική στρατολογία για την δημιουργία και τον εξοπλισμό τακτικού στρατού , ανάληψη ευθυνών επιτέλους απ' την ανίκανη σουλτανική κυβέρνηση και ανταρτοπόλεμο προκειμένου να διαφυλαχθεί η γραμμή υποχώρησης προς την Άγκυρα.

11/6/1919 : Ο Κεμάλ στη Σαμψούντα.

14/6/1919 : Ο Κεμάλ και ο Αli Galip στη Σεβάστεια.

15/6/1919 : Συνθήκη Βερσαλλιών.

19/6/1919 : Ο Κεμάλ στο Ερζιντζάν.

20/6/1919 : Μεταφορά του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος Α΄ΣΣ απ' τη Νότια Ρωσία στη Σμύρνη.

22/6/1919 : Ο Μιλν διατάσσει για δεύτερη φορά τον Κεμάλ να επιστρέψει στην Πόλη.

25/6/1919 : Ο Κεμάλ παραιτείται επίσημα απ' τον σουλτανικό στρατό.

28/6/1919: Η παραίτησή του γίνεται αποδεκτή απ' την Υψηλή Πύλη.

3/7/1919 : Βενιζέλος και Τιττόνι συμφωνούν για τα όρια της ελληνικής και ιταλικής κατοχής στη Μικρασία.

5/7/1919 : Ο Άγγλος στρατηγός Μιλν διορίζεται διοικητής όλων των Συμμαχικών στρατευμάτων στη Μικρασία . Το Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα στη Μικρασία υπάγεται πλέον σε αυτόν.

8/7/1919 : Κατόπιν καταγγελίας του Σεϊχούλισλάμη της Κωνσταντινούπολης για τα γεγονότα ( "έκτροπα" ) της Σμύρνης , του Αϊδινίου και του Αϊβαλίου , οι Σύμμαχοι δημιουργούν ανακριτική επιτροπή στην οποία θα συμμετέχει και Έλληνας παρατηρητής , χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν να δοθεί στη Βουλγαρία διέξοδος στο Αιγαίο.

12 - 24/7/1919 : Συνέδριο του Ερζερούμ με πρόεδρο τον Κεμάλ. Αποφασίζεται : ανυπακοή στον σουλτάνο και τους Συμμάχους, αντίσταση στον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας , σχηματισμός προσωρινής κυβέρνησης , απόρριψη προνομιών για τους χριστιανούς που θα έθεταν σε κίνδυνο την πολιτική κυριαρχία των Τούρκων και θα έφερναν "κοινωνική ανισορροπία" , τα δικαιώματα των μειονοτήτων θα γίνουν σεβαστά κ.α.

16/7/1919 : Ο σουλτάνος αποφασίζει την σύλληψη του Κεμάλ και την μεταφορά του στην Πόλη.
Σύμφωνο Βενιζέλου - Τιττόνι : Η Ελλάδα θα πάρει Βόρεια Ήπειρο ( και Κορυτσά ) , Δυτική και Ανατολική Θράκη. Η Ιταλία θα πάρει Αϊδίνιο , Ντενιζλί , Μεντεσέ και Αυλώνα. Τα Στενά της Κέρκυρας θα ουδετεροποιηθούν. Η Ηπειρωτική ακτή θα αποστρατικοποιηθεί σε βάθος 25 χλμ. Η Ιταλία θα παραχωρήσει στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα εκτός απ' την Ρόδο ( το Καστελλόριζο ήταν υπό γαλλική κατοχή απ' το 1915 ). Την Ρόδο θα την παραχωρήσει σε 15 χρόνια έπειτα από δημοψήφισμα και αφού πρώτα η Αγγλία παραχωρήσει στην Ελλάδα την Κύπρο. Τελευταίος και πιο σημαντικός όρος : Το σύμφωνο αυτό θα ισχύει μόνο εάν ικανοποιηθούν όλες οι ιταλικές διεκδικήσεις απ' το Συνέδριο Ειρήνης.

23/7/1919 : Ο Κλεμανσώ δηλώνει στον Βενιζέλο πως οι Έλληνες θα πρέπει να αναλάβουν μόνοι τους να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους στη Θράκη και στη Μικρασία χωρίς καμία βοήθεια απ' τους Συμμάχους.

25/7/1919: Οι Αγγλογάλλοι προτείνουν να δημιουργηθεί αυτόνομο θρακικό κράτος εντός του Ελληνικού Κράτους. Οι Γάλλοι προτείνουν να γίνει το Δεδέαγατς ( Αλεξανδρούπολη ) ελεύθερη πόλη.

26/7/1919 : Ο ΗΠΑνός στρατηγός Harboord συναντά τον Κεμάλ στη Σεβάστεια και του προτείνει την ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπό την κηδεμονία των ΗΠΑ. Απόρριψη απ' τον Κεμάλ. Ο ΗΠΑνός ναύαρχος Chaster ως αντιπρόσωπος της ΗΠΑνικής εταιρείας Ottoman American Develpment Co προτείνει στον Κεμάλ την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής στην Τουρκία μήκους 4.000 χλμ. ως τη Μοσούλη , ανοικοδόμηση πόλεων , χωριών και νέας τουρκικής πρωτεύουσας και εγκατάσταση εργοστασίων με αντάλλαγμα το δικαίωμα εκμετάλλευσης του υπεδάφους σε ζώνη 20 χλμ. από τις δυο πλευρές της σιδηροδρομικής γραμμής. Ο Κεμάλ δεν απέρριψε την πρόταση.

27/7/1919 : Απόταξη Κεμάλ απ' τον σουλτανικό στρατό , έκπτωση απ' τον τίτλο του επίτιμου υπασπιστή του σουλτάνου και αφαίρεση όλων των τιμητικών διακρίσεων.
Οι Άγγλοι προτείνουν να δοθεί η Ξάνθη και η Κομοτηνή στην Ελλάδα , ενώ η υπόλοιπη Δυτική Θράκη στη Βουλγαρία. Ακόμη, η Ανατολική Θράκη να ενσωματωθεί στο Κράτος της Κωνσταντινούπολης που θα δημιουργούταν.

28//7/1919 : Ο Άγγλος στρατηγός Μιλν προτείνει την αποχώρηση του ελληνικού στρατού απ' την Σμύρνη.


20 - 29/8/1919: Ο Κεμάλ στη Σεβάστεια. Συνέδριο Σεβάσετειας. Επικύρωση των αποφάσεων του Συνεδρίου του Ερζερούμ. Καμιά εδαφική παραχώρηση , σεβασμός στην ισοτιμία των εθνικών μειονοτήτων , αφοσίωση στον σουλτάνο - φταίνε ο κακός πρωθυπουργός και οι κακοί υπουργοί, πρόταση για συγκρότηση νέας κυβέρνησης από τίμιους πατριώτες.

27/8/1919 : Επιστολή του Κεμάλ προς την ΗΠΑνική Γερουσία για αποστολή εξεταστικής επιτροπής στην Τουρκία.

28/8/1919 : Συνθήκη Αγίου Γερμανού. Λήξη Πολέμου με την Αυστρία.

Σεπτέμβριος 1919 : ΗΠΑνική αποστολή στην Τουρκία για επί τόπου μελέτη της κατάστασης ενόψει της ανάληψης της κηδεμονίας της Αρμενίας.

1/9/1919 : Υπόμνημα του Κεμάλ προς τον σουλτάνο για τους στόχους του εθνικού κινήματος.

4/9/1919 : Οι ΗΠΑ προτείνουν : ΗΠΑνική κηδεμονία στην Τουρκία, κατάργηση του ξένου οικονομικού ελέγχου στην Τουρκία, κατάργηση διομολογήσεων , αποχώρηση ξένων στρατευμάτων απ' την Τουρκία.

8/9/1919 : Οι Άγγλοι εκκενώνουν την Κιουτάχεια.

9/9/1919: Οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να τεθεί η Δυτική Θράκη υπό Συμμαχική διοίκηση υπό τον Γάλλο στρατηγό Σαρπί. Οι εθνότητες της περιοχής θα εκπροσωπούνται από 5 Έλληνες , 5 Τούρκους, 2 Βούλγαρους , 1 Αρμένιο, 1 Εβραίο και 1 Λεβαντίνο.

24/9/1919 : Νομοθετικό διάταγμα στην Ελλάδα για αποζημίωση των παθόντων στα έκτροπα της Σμύρνης.

1/10/1919 : Το Συμμαχικό πόρισμα για τα έκτροπα της Σμύρνης ρίχνει την ευθύνη στον ελληνικό στρατό. Προετείνεται να αντικατασταθούν τα ελληνικά στρατεύματα από Συμμαχικά με συμμετοχή των Ελλήνων.

3/10/1919 : Οι ΗΠΑ , για να αναλάβουν την κηδεμονία της Αρμενίας , ζητούν τον απόλυτο έλεγχο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής απ' τις ΗΠΑ. Ακόμη, την αναθεώρηση των παλαιών υποχρεώσεων της Τουρκίας προς τους Συμμάχους και κατάργηση του ξένου οικονομικού ελέγχου στην Τουρκία. Τέλος οι Σύμμαχοι θα μπορούσαν να αναλάβουν κηδεμονία σε επαρχίες της Τουρκίας , αλλά θα πρέπει να δηλώσουν απ' την αρχή την ακριβή ημερομηνία τερματισμού της κηδεμονίας και οι ΗΠΑ θα διατηρούσαν το δικαίωμα μονομερούς ακύρωσης.

14/10/1919 : Ο Βενιζέλος επισημαίνει στον Λόυδ Τζωρτζ πως είναι απόλυτη ανάγκη να αντιμετωπιστεί εγκαίρως το κεμαλικό κίνημα απ' τους Συμμάχους πριν γιγαντωθεί.

16/10/1919 : Οι Σύμμαχοι καθορίζουν πως οι Έλληνες θα κυνηγούν μόνο μέχρι 3χλμ. έξω απ' την ζώνη κατοχής τους Τούρκους άτακτους.

27/10/1919: Οι Σύμμαχοι επισημαίνουν πως η ελληνική διοίκηση θα πρέπει να είναι προσεχτική ώστε να μην επαναληφθούν τα έκτροπα της Σμύρνης και επαναλαμβάνουν για ακόμη μια φορά πως η κατοχή της Ζώνης της Σμύρνης είναι προσωρινή. Προτείνεται η διασυμμαχική κατοχή της Σμύρνης , η ανασύσταση της οθωμανικής χωροφυλακής υπό Συμμαχικό έλεγχο και η αποκατάσταση των οθωμανικών πολιτικών αρχών.
Ο Βενιζέλος δηλώνει πως η Ελλάδα μπορεί και μόνη της να αποκρούει τις τουρκικές επιθέσεις και πως το μόνο ελληνικό πρόβλημα είναι το οικονομικό.

28/10/1919 : Οριστικός καθορισμός απ' τους Συμμάχους των ελληνοτουρκικών και ελληνοϊταλικών συνόρων στη Μικρασία ( Γραμμή Μιλν ).

7/11/1919 : Οθωμανικές εκλογές. Εκλέγονται 72 Κούρδοι βουλευτές και 10 σεΐχηδες των δερβισικών ταγμάτων Μεβλεβί, Μπεκτασί και Νακσμπέντι.

11/11/1919 : Συνθήκη Νεϊγύ. Οι Σύμμαχοι αφαιρούν οριστικά τη Δυτική Θράκη απ' την Βουλγαρία. Η περιοχή απ' τον Νέστο ως τον Έβρο θα δοθεί απ' τους Συμμάχους στην Ελλάδα.

27/11/1919 : Τούρκοι της Δυτικής Θράκης προσεγγίζουν τους Γάλλους για αυτονόμηση της Δυτικής Θράκης υπό γαλλική προστασία.

28/11/1919 : Κλεμανσώ και Λόυδ Τζωρτζ συζητούν στο Λονδίνο και συμφωνούν πως η ελληνική απόβαση στη Σμύρνη ήταν λάθος. Πρέπει να αποχωρήσει ο ελληνικός στρατός και στη Σμύρνη να δημιουργηθεί ειδικό καθεστώς.

9/12/1919 : Διάσκεψη στο Λονδίνο. Προτείνεται να δημιουργηθεί το Κράτος των Στενών με πρωτεύουσα την Πόλη. Η Αγιά Σοφιά να είναι ελεύθερη για προσευχή και στους μουσουλμάνους και στους χριστιανούς.

Δεκέμβριος 1919 : Κεμαλιστές Τούρκοι της Δυτικής Θράκης δημιουργούν την "Κυβέρνηση Δυτικής Θράκης" .

2/12/1919 : Αγγλογαλλική συμφωνία για διανομή της Turkish Petroleum. Οι Γάλλοι παίρνουν το 25 %.

14/12/1919 : Εγκατάσταση στην Άγκυρα του Κεμάλ και της "Αντιπροσωπευτικής Επιτροπής της Ενώσεως για την προάσπιση των δικαιωμάτων της Ανατολίας και της Ρούμελης".

16/12/1919 : Ο ελληνικός στρατός στη Μικρασία ονομάζεται Στρατιά Μικράς Ασίας. Αποτελούταν από δύναμη 59.438 ανδρών.

19/12/1919 : Έναρξη λειτουργίας Κοινωνίας των Εθνών.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

6/5/1919 : Οι Σύμμαχοι και ο σουλτάνος στέλνουν τον στρατηγό Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα ως γενικό επιθεωρητή της 9ης Στρατιάς Ανατολικών Επαρχιών για την εποπτεία των όρων της ανακωχής του Μούδρου. Συνοδευόταν από 42 αξιωματικούς.

31/5/1919 : Ο Μουσταφά Κεμάλ ιδρύει στο Ντιάρμπακιρ παράρτημα της "Επιτροπής Αμύνης των Δικαιωμάτων των Τούρκων".

Κατά πόσο επηρεάστηκε από την ελληνική απόβαση στη Σμύρνη; Πολλοί θεωρούν ότι αυτή ήταν η αιτία της δημιουργίας του τουρκικού εθνικού κινήματος.

[Τλαξκαλτέκος]

6/5/1919 : Οι Σύμμαχοι και ο σουλτάνος στέλνουν τον στρατηγό Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα ως γενικό επιθεωρητή της 9ης Στρατιάς Ανατολικών Επαρχιών για την εποπτεία των όρων της ανακωχής του Μούδρου. Συνοδευόταν από 42 αξιωματικούς.

31/5/1919 : Ο Μουσταφά Κεμάλ ιδρύει στο Ντιάρμπακιρ παράρτημα της "Επιτροπής Αμύνης των Δικαιωμάτων των Τούρκων".

Κατά πόσο επηρεάστηκε από την ελληνική απόβαση στη Σμύρνη; Πολλοί θεωρούν ότι αυτή ήταν η αιτία της δημιουργίας του τουρκικού εθνικού κινήματος.

Από πιο πριν. Ουσιαστικά το Κίνημα των Νεότουρκων κατέληξε σε τουρκικό εθνικιστικό κίνημα.

Εξάλλου είδαμε πως πριν την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη :

6/11/1918 : Ο στρατηγός και διοικητής του 7ου Σώματος Στρατού στη Συρία και την Παλαιστίνη Μουσταφά Κεμάλ πασάς αναφέρει στην σουλτανική κυβέρνηση πως θα δεν θα υπακούσει τις σουλτανικές διαταγές και θα επιτεθεί κατά των Άγγλων αν αποβιβαστούν στην Αλεξανδρέττα.

Μάρτιος 1919 : Ο διοικητής του 20ου ΣΣ στην Άγκυρα Αλή Φουάτ οργανώνει τουρκική εθνική άμυνα στην Ανατολία.

Απρίλιος 1919 :
Ο διοικητής του 15ου ΣΣ στο Ερζερούμ Κιαζήμ Καραμπεκίρ δηλώνει πως θα αγωνισθεί για την ελευθερία της Ανατολίας και του Καυκάσου.

[Τλαξκαλτέκος]

28/12/1919: Πρώτες κατευθυντήριες διαταγές του Κεμάλ για το δυτικό μέτωπο κατά Ελλήνων και Συμμάχων. Το Τουρκικό Θρακικό Κομιτάτο προτείνει αυτονομία της Δυτικής Θράκης υπό γαλλική προστασία.

Ιανουάριος 1920 : Ο Βρεττανός αντιβασιλιάς των Ινδιών Edwin Montagu αντιτίθεται στα βρετανογαλλικά σχέδια διαμελισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας λόγω πρόκλησης του θρησκευτικού συναισθήματος των εκατομμυρίων μουσουλμάνων που υπάγονται στην πνευματική δικαιοδοσία του σουλτάνου-χαλίφη στην Πόλη.
Προσπάθειες του σουλτάνου - χαλίφη από την Πόλη να ξεσηκώσει τους Κούρδους κατά των κεμαλικών.
Ο Αλ. Χατσισιάν και ο μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος Φιλιππίδης προτείνουν στους Συμμάχους την δημιουργία Ποντοαρμενικής Ομοσπονδίας ( αυτονομία Ποντίων εντός του κράτους ). Tην ιδέα στηρίζουν ο Βενιζέλος , το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και το Αρμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως .
( Παλαιότερα , τα τέσσερα συνέδρια των Ποντίων [ Μασσαλία, Βατούμ και ξανά Μασσαλία το 1918 και Βατούμ το 1919 ] είχαν προτείνει στους Συμμάχους την δημιουργία της Ελληνικής Δημοκρατίας του Πόντου υπό ελληνική κηδεμονία ή ΗΠΑνική εντολή με τελικό στόχο την ένωση με την Ελλάδα. Τον Σεπτέμβριο του 1919 ο μητροπολίτης Χρύσανθος συζητούσε με τους σουλτανικούς και τους κεμαλικούς τη δημιουργία αυτόνομου Πόντου με ισοπολιτεία Ελλήνων και Τούρκων. )

4/1/1920 : Πρώτες επιθέσεις του κεμαλικού στρατού κατά των Συμμάχων στην Ούρφα ( έναρξη του "Πολέμου της Ανεξαρτησίας" ).

12/1/1920 : Ο Κεμάλ διατάσσει ανταρτοπόλεμο κατά των Γάλλων στην Κιλικία.

13/1/1920 : Με βάση τη Συμφωνία Βενιζέλου - Tittoni ( 16/7/1919 ) οι Σύμμαχοι επιδικάζουν την Βόρεια Ήπειρο στην Ελλάδα.

15/1/1920 : Η Οθωμανική Βουλή των Αντιπροσώπων αποφασίζει : Αυτοδιάθεση στα αραβοκρατούμενα εδάφη , αλλά τα μη αραβοκρατούμενα εδάφη που κατοικούνται από Τούρκους , Κούρδους Λαζούς και Κιρκάσιους αποτελούν ένα ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο. Οι πληθυσμοί των επαρχιών Καρς , Βατούμ και Αρνταχάν θα αποφασίσουν για την τύχη τους με δημοψήφισμα. Αυτοδιάθεση στη Δυτική Θράκη. Σεβασμός στις μειονότητες. Οικονομική ανεξαρτησία της Τουρκίας και κατάργηση των διομολογήσεων.

30/1/1920 : Σε διάσκεψη στο Λονδίνο οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να παραμείνει ο σουλτάνος στην Πόλη , να δοθεί η Ανατολική Θράκη με την Αδριανούπολη και την Καλλίπολη στην Ελλάδα , να δημιουργηθεί για 5 χρόνια αυτόνομη περιοχή στη Σμύρνη υπό ελληνική διοίκηση και ονομαστική υποτέλεια στον σουλτάνο και να διευρυνθεί η ιταλική ζώνη κατοχής.
Ο νέος πρωθυπουργός της Γαλλίας Millerand δηλώνει στον Βενιζέλο πως η Γαλλία δεν προτίθεται να κάνει πόλεμο με την Τουρκία προκειμένου να της επιβληθεί συνθήκη με βαρείς όρους.

2/2/1920 : Στο Χαλέπι οι κεμαλιστές προτείνουν συνεργασία σε διάφορες αραβικές φυλές.

15/2/1920 : To Γενικό Στρατηγείο του Ελληνικού Στρατού και η έδρα του Αρχιστρατήγου μεταφέρονται απ' την Θεσσαλονίκη στη Σμύρνη.

16/2/1920 : Τα κεμαλικά στρατεύματα νικούν τους Γάλλους στο Μαράς της Κιλικίας.
Οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να καταλάβουν στρατιωτικά την Πόλη.

24/2/1920 : Ο Καζίμ Καραμπεκίρ προτείνει στον Κεμάλ τη δημιουργία εθνικού κράτους και την έναρξη επαφών με τους μπολσεβίκους.

28/2/1920 : Οι Άγγλοι προτείνουν να αναλάβουν οι ΗΠΑ την κηδεμονία της Αρμενίας.

Μάρτιος 1920 : Εμφύλιος στην Τουρκία. Φιλοσουλτανικά κινήματα σε Κουρδιστάν , Υοσγάτη , Ικόνιο, Πόντο , Κιλικία και Δυτική Μικρασία από Λαζούς και Κιρκάσιους υπό τον Αζναβούρ. Αντικεμαλικό κίνημα του Ετέμ. Ίδρυση του σουλτανικού "Στρατού του Χαλίφη".

3/3/1920 : Οι Σύμμαχοι καταλαμβάνουν την Πόλη . Οι εργασίες της Οθωμανικής Βουλής διακόπτονται απ' τους Άγγλους. Οι περισσότεροι βουλευτές καταφεύγουν στην Άγκυρα.

6/3/1920 : Η ΗΠΑνική Γερουσία καταψηφίζει την Συνθήκη των Βερσαλλιών.

10/3/1920 : Άδεια του Άγγλου στρατηγού Μιλν για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων και αντεπιθέσεων από τον ελληνικό στρατό σε απόσταση και βάθος περισσότερο των ήδη επιτρεπομένων 3χλμ. από την ζώνη κατοχής της Σμύρνης υπό τον όρο τα ελληνικά τμήματα να επιστρέφουν στις αρχικές τους θέσεις.

13/3/1920 : Δήλωση στη Βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων εξ ονόματος της κυβέρνησης του ηγετικού στελέχους των Συντηρητικών Bonnar Law πως η βρετανική κυβέρνηση ουδεμίαν υποχρέωσιν οιουδήποτε είδους έχει αναλάβει έναντι της Ελλάδος.

17/3/1920 : Συμφωνία Ιταλίας - Κεμάλ για την εκκένωση του Ικονίου και περιορισμό των Ιταλών στην Αττάλεια.

19/3/1920 : Ο ύπατος αρμοστής της Αγγλίας στην Πόλη ναύαρχος G.B.de Rodeck επισημαίνει το απολύτως ανεφάρμοστο των προκαταρκτικών όρων της συνθήκης ειρήνης με την Τουρκία και τον κίνδυνο νέου πολέμου.

28/3/1920 : Ο σεϊχουλισλάμης στην Πόλη εκδίδει φετβά περί υποχρέωσης των μουσουλμάνων να φονεύουν τους εθνικιστές επαναστάτες, διότι προσβάλλουν το πρόσωπο του χαλίφη ( σουλτάνου ). Ο μουφτής της Άγκυρας και άλλοι 152 μουφτήδες της Ανατολίας εκδίδουν δικό τους φετβά ( 22/4) που ακυρώνει τον πρώτο ως προϊόν επιβολής των απίστων στον σουλτάνο και καλούν σε ιερό πόλεμο για την απελευθέρωση του χαλίφη-σουλτάνου από την αιχμαλωσία των Συμμάχων.

31/3/1920 : Ο σεϊχουλισλάμης στην Πόλη αφορίζει το κεμαλικό καθεστώς και προσωπικά τον Κεμάλ.

7/4/1920 : Διάσκεψη Συμμάχων στο Σαν Ρέμο. Ο στρατάρχης Φος επισημαίνει πως απαιτούνται 27 πλήρεις μεραρχίες προκειμένου να επιβληθούν οι όροι της ειρήνης στην Τουρκία . Οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να πάρει η Αγγλία την Μεσοποταμία και την Παλαιστίνη και η Γαλλία την Συρία. Οι Γάλλοι παραιτούνται απ' τα δικαιώματα στη Μοσούλη , αλλά παίρνουν το 25 % των μετοχών των πετρελαιοπηγών .
Η Ιταλία έλαβε την άδεια έναρξης οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με τη Σοβιετική Ένωση.
Οι ΗΠΑ δεν συμφωνούν με τις αποφάσεις των Αγγλογάλλων και διαμαρτύρονται ( 29/4/1920 ) για την περιφρόνηση των ΗΠΑνικών συμφερόντων.

10/4/1920 : Στην Άγκυρα η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση εκλέγει πρόεδρο τον Κεμάλ και απορρίπτει όλες τις αποφάσεις των Συμμάχων για την Τουρκία.

13/4/1920 : Επιστολή του Κεμάλ στον Λένιν για σύναψη διπλωματικών σχέσεων.

15/4/1920 : Ο Λώρδος κώρζον δηλώνει πως η σχεδιαζόμενη συνθήκη ειρήνης πρέπει να αναθεωρηθεί το συντομότερο και να αποχωρήσουν τα ξένα στρατεύματα από την Μικρασία , διότι σε αντίθετη περίπτωση η αναθεώρηση θα επιβληθεί εκ των πραγμάτων στους Συμμάχους σε λίγους μήνες.

28/4/1920 : Στρατοδικείο της Πόλης καταδικάζει τον Κεμάλ και τους συνεργάτες του ερήμην σε θάνατο.

Μάιος 1920 : Κίνημα συνταγματάρχη Τζαφέρ Ταγιάρ στη Δυτική Θράκη και δημιουργία Δημοκρατίας της Δυτικής Θράκης απ' τους Τζαφέρ Ταγιάρ και Ισμαήλ Χακίμ. Συνεργάζονται μάλιστα με τα στρατεύματα ( 12.000 Βούλγαροι ) του Γκεοργκίεφ. Στις 14/7/1920 ο Τζαφέρ Ταγιάρ συλλαμβάνεται και φυλακίζεται στην Αθήνα.

14/5/1920 : Η Μεραρχία Σερρών προελαύνει στην Κομοτηνή της Ροδόπης και αντικαθιστά την γαλλική φρουρά. Το 15ο ΣΠ της Μεραρχίας Ξάνθης αποβιβάζεται στην Αλεξανδρούπολη και αντικαθιστά στην γαλλική φρουρά.
Κεμαλικές δυνάμεις απειλούν τις αγγλικές θέσεις στη Νικομήδεια και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην Θάλασσα του Μαρμαρά.

17/5/1920 : 20ήμερη ανακωχή μεταξύ Γαλλίας και Κεμάλ στην Κιλικία και σταδιακή γαλλική αποχώρηση απ' την Κιλικία.

19/5/1920 : Η 12η Μεραρχία φτάνει στο Διδυμότειχο και αντικαθιστά την γαλλική φρουρά.

20/5/1920 : Ολοκληρώνεται η στρατιωτική κατάληψη της Δυτικής Θράκης απ' το Σώμα Στρατού Εθνικής Αμύνης και αντικαθίσταται πλήρως η Γαλλική Φρουρά.

22/5/1920 : Συνθήκη του Τριανόν. Λήξη πολέμου με την Ουγγαρία.

24/5/1920 : Ψηφίζονται μια σειρά από νόμοι με τους οποίους αμνηστεύονται αδικήματα κατά τον Εθνικό Διχασμό, όχι όμως και οι εμπλεκόμενοι στην παράδοση και μεταφορά του Δ΄Σώματος Στρατού στο Γκαίρλιτς. Ακόμη αμνηστεύονται αδικήματα που διέπραξαν μουσουλμάνοι κατά την βουλγαροκρατία στην Ανατολική Μακεδονία.

26/5/1920 : Ο Κεμάλ καλεί τους Τούρκους των ελληνοκρατούμενων περιοχών να στελεχώσουν τον κεμαλικό στρατό ( "Απελευθερωτικό Στρατό" ).

3/6/1920 : Το Σώμα Στρατού Εθνικής Αμύνης μετονομάζεται σε Στρατιά Θράκης.

4/6/1920 : Ο Άγγλος Ναύρχος Μεσογείου Kelly λέει στον Άγγλο πρέσβυ Granville πως η ανάληψη στρατιωτικής δράσης απ' την Ελλάδα θα βοηθήσει την Αγγλία να πραγματοποιήσει σημαντικές οικονομίες στην Ανατολική Μεσόγειο με την αντικατάσταση των αγγλικών δυνάμεων απ' τις ελληνικές και την παρεπόμενη μεταφορά δαπανών απ' τον αγγλικό στον ελληνικό προϋπολογισμό.

[Τλαξκαλτέκος]

6/6/1920 : Οι Σύμμαχοι δίνουν άδεια στον ελληνικό στρατό να προωθηθεί μέχρι Πάνορμο για την εξασφάλιση των Στενών.
Σε διάσκεψη στη Βουλώνη οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να μετριάσουν τους όρους της ειρήνης με την Τουρκία και να επέλθει συμβιβασμός του αγγλικού σχεδίου και των γαλλοϊταλικών προτάσεων για παραχωρήσεις στην Τουρκία.
Ο Βενιζέλος διαβεβαιώνει τον Λόυδ Τζωρτζ πως η Ελλάδα έχει την στρατιωτική δυνατότητα να επιβάλει την ειρήνη στην Τουρκία. Θα προστατεύσει τη Νικομήδεια και τα παράλια του Μαρμαρά και θα συντρίψει τον κεμαλικό στρατό χωρίς την βοήθεια των Συμμάχων. Αλλά αν δεν τα κατάφερνε ο ελληνικός στρατός θα χρειαζόταν την οικονομική και υλική βοήθεια των Συμμάχων για να συνεχίσει.

9/6/1920 : Το Α΄ΣΣ προελαύνει ανατολικά προς Φιλαδέλφεια και το Σώμα Στρατού Σμύρνης βόρεια προς Πάνορμο.

19/6/1920 : Η Μεικτή Ταξιαρχία Ξάνθης σε συνεργασία με το αγγλικό ναυτικό αποβιβάζεται και καταλαμβάνει τη Πάνορμο.

21/6/1920 : Οι Άγγλοι παραδίδουν την Τένεδο στους Έλληνες.

27/6/1920 : Ψήφιση νόμου για απονομή σύνταξης στην χήρα και την άγαμο θυγατέρα του Γεωργίου Σουρή.

Ιούλιος 1920 : Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει την Ανατολική Θράκη μέχρι την Τσατάλζα και την Χερσόνησο της Καλλίπολης.
Ανεύερεση πετρελαίου στο Σουφλί.

1/7/1920 : Ψηφίζονται μια σειρά νόμων με τους οποίους κυρώνονται διεθνείς συμβάσεις που αφορούν το οκτάωρο ( 48 ώρες την εβδομάδα ) εργασίας στις βιομηχανίες , το κατώτατο όριο ηλικίας ανηλίκων στην βιομηχανική εργασία , τη νυκτερινή εργασία ανηλίκων , την εργασία γυναικών πριν και μετά τον τοκετό , τη νυκτερινή εργασία των γυναικών κ.α.

5/7/1920 : Σε διάσκεψη στο Σπα του Βελγίου οι Σύμμαχοι αποφασίζουν να δώσουν τελεσίγραφο στον σουλτάνο : υπογράφεις την συνθήκη ειρήνης ή η Τουρκία χάνει την Πόλη.

9/7/1920 : Η νέα ιταλική κυβέρνηση Giolitti και ο υπουργός της Σφόρτσα καταγγέλλουν τη Συμφωνία Βενιζέλου - Τιττόνι. Γίνεται νέα ελληνοϊταλική συμφωνία με παρόμοιο περιεχόμενο , αλλά για να ισχύει θα έπρεπε να επικυρώσει ( όχι απλά να υπογράψει ) την επερχόμενη Συνθήκη των Σεβρών η Τουρκία.
Η σουλτανική κυβέρνηση αποδέχεται τους όρους της συνθήκης ειρήνης.

11/7/1920 : Οι Γάλλοι καταλαμβάνουν το Χαλέπι.

13/7/1920 : Οι ΗΠΑ διαμαρτύρονται για δεύτερη φορά για τις αποφάσεις των Συμμάχων στο Σαν Ρέμο.

24/7/1920 : Ψηφίζεται νόμος περί αμοιβαίας και εθελούσιας μετανάστευσης μειονοτήτων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.

27/7/1920 : Ο Σφόρτσα δηλώνει στην ιταλική βουλή πως η Ιταλία επιθυμεί την πλήρη απελευθέρωση της Τουρκίας.

28/7/1920 : Την Συνθήκη των Σεβρών υπογράφει η σουλτανική κυβέρνηση στο όνομα της Τουρκίας και όχι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας .

29/7/1920 : Ο Κεμάλ καταδικάζει ως προδότες του έθνους τους σουλτανικούς που υπέγραψαν την Συνθήκη των Σεβρών.

30/7/1920 : Ο απότακτος υποπλοίαρχος Απόστολος Τσερέπης και ο απότακτος υπολοχαγός μηχανικού Γεώργιος Κυριάκης τραυματίζουν στη Γαλλία τον Βενιζέλο.

31/7/1920 : Δολοφονία του Ίωνος δραγούμη απ' το Τάγμα Ασφαλείας Αθηνών του Παύλου Γύπαρη με προτροπή του Εμμανουήλ Μπενάκη. Ταραχές σε Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο.

17/8/1920 : Ο εξόριστος βασιλιάς Κωνσταντίνος δηλώνει πως δεν έχει παραιτηθεί απ' τον ελληνικό θρόνο και εκφράζει την λύπη του για τον τραυματισμό του Βενιζέλου.

22/8/1920 : Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει τη γραμμή Προύσας - Ουσάκ.

25/8/1920: Ο Βενιζέλος καταθέτει στην Ελληνική Βουλή νομοσχέδιο για την μελλοντική κύρωση των Συνθηκών των Σεβρών ( δεν κυρώθηκαν ποτέ ). Επίσης αποφασίζει την λήξη της Βουλής των Λαζάρων ( 1915 - 1920 ) και προκηρύσσει εκλογές. Άρση στρατιωτικού νόμου και λογοκρισίας . Η Βουλή αναγορεύει τον Βενιζέλο άξιο της Ελλάδος , ευεργέτη και σωτήρα της πατρίδος. Ο Βενιζέλος προτείνει ξεχωριστούς εκλογικούς καταλόγους για μουσουλμάνους και Ισραηλίτες .

10/9/1920 : Ψηφίζονται νόμοι για την προσάρτηση της Θράκης , της Ίμβρου και της Τενέδου στην Ελλάδα και για την ελληνική διοίκηση στην περιοχή της Σμύρνης.

13/9/1920 : Ο στρατηγός Μιλν αντικαθίσταται απ' τον στρατηγό Χάρινγκτον στην Ανώτατη Διοίκηση των Συμμαχικών Δυνάμεων Κατοχής στην Πόλη.

17/9/1920 : Ένας πίθηκος του Γιβραλτάρ τραυματίζει θανάσιμα τον βασιλιά Αλέξανδρο.

22/9/1920 : Άφιξη σοβιετικής αποστολής στην Άγκυρα.

28/9/1920 : Με νόμο αγοράζονται 51.833 ιστορικά έγγραφα του Ι. Βλαχογιάννη.

5/10/1920 :Ο Βενιζέλος ζητάει με υπόμνημα απ' τον Λόυδ Τζωρτζ δημιουργία του Κράτους των Στενών ( Κωνσταντινούπολη ) , δημιουργία του Κράτους του Πόντου και επιστροφή σε αυτό των Ποντίων που είχαν καταφύγει στη Νότια Ρωσία , αγγλική ηθική και άμεσα υλική στήριξη στον ελληνικό στρατό και οργάνωση της τουρκικής χωροφυλακής ώστε να χρησιμοποιηθεί κατά των κεμαλικών . Αν δεν γίνουν αυτά η Ελλάδα θα είναι αναγκασμένη για οικονομικούς και πολιτικούς λόγους να προβεί σε μερική αποστράτευση και μερική εκκένωση της Μικρασίας.

12/10/1920 : Ο Βασιλιάς Αλέξανδρος πεθαίνει από σηψαιμία. Ο Βενιζέλος καλεί τον διάδοχο Παύλο στο ελληνικό θρόνο. Αυτός αρνείται με υπόδειξη του πατέρα του Κωνσταντίνου.

16/10/1920 : Ο Βενιζέλος ζητάει με υπόμνημα απ' τον Λόυδ Τζωρτζ να οργανωθεί απ' τους Συμμάχους ο τουρκικός στρατός και η τουρκική χωροφυλακή και να χρησιμοποιηθούν κατά των κεμαλικών.

18/10/1920 : Οι κεμαλικοί καταλαμβάνουν το Καρς.

20/10/1920 : Ο Ισμέτ Ινονού αναφέρει στον Κεμάλ πως ο στρατός τους διαθέτει πλέον 30.000 τουφέκια, 105 πολυβόλα, 5.000 σπάθες, 53 πυροβόλα και 7 αεροπλάνα.

1/11/1920 : Εκλογές. Ήττα Βενιζέλου.

3/11/1920 : Ο Βενιζέλος φεύγει στη Γαλλία.

4/11/1920 : Κυβέρνηση Δημητρίου Ράλλη. Ο Ράλλης δηλώνει στους Times πως θα συνεχιστεί η εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου και ο αγώνας κατά των κεμαλικών. Ο Ράλλης προτείνει στον Βενιζέλο να αναλάβει την εκπροσώπηση της χώρας στο εξωτερικό. Η Βασίλισσα Όλγα αντικαθιστά τον Παύλο Κουντουριώτη στην Αντιβασιλεία μετά την παραίτησή του.

6/11/1920 : Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος δηλώνει στη Messangero πως ακολούθησε και θα ακολουθήσει πάντα νομιμόφρονα πολιτική απέναντι στους Συμμάχους και πως σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής όλοι οι Έλληνες συμφωνούν με τον Βενιζέλο.

7/11/1920 : Ο Παπούλας αντικαθιστά τον Παρασκευόπουλο στην αρχιστρατηγία της Στρατιάς Μικράς Ασίας.

9/11/1920 : Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος δηλώνει στη Le Matin πως δεν επέδειξε ποτέ συμπάθειες στις θεωρίες του Κάιζερ , πως ήταν πάντα έτοιμος να φανεί πιστός στους Σύμμαχους και ποτέ δεν τάχθηκε με τους εχθρούς της Αντάντ.

12/11/1920 : Η ελληνική κυβέρνηση ανακοινώνει επίσημα στην Αντάντ πως θα εκτελέσει πιστά όλες τις αποφάσεις των Συμμάχων.

13/11/1920 : Αγγλογαλλική διάσκεψη στο Λονδίνο. Ο Λόρδος Κώρζον λέει πως αν η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να συνεχίσει τον μικρασιατικό πόλεμο , τότε είναι συμφέρον των Συμμάχων να την ενισχύσουν και να αναγνωρίσουν την επιστροφή του Κωνσταντίνου. Με τις εξής προϋποθέσεις : να μην υπάρξουν αντιβενιζελικές αντεκδικήσεις , να μην συνάψει η Ελλάδα εξωτερικό δάνειο χωρίς την έγκριση της της Επιτροπής του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου, να απομακρυνθούν απ' την διοίκηση και τον στρατό όσοι υπήρξαν φιλογερμανοί , να μην συνάψει η Ελλάδα καμία πολιτική ή στρατιωτική συμφωνία με άλλη Δύναμη χωρίς την άδεια των Συμμάχων και να μην έρθει η Ελλάδα σε διακανονισμό με την Τουρκία χωρίς την έγκριση της Αντάντ.
Οι Γάλλοι διαφωνούν : Ο Κωνσταντίνος είναι εχθρικός προς την Αντάντ και οι Σύμμαχοι δεν μπορούν να εμπιστευθούν σε έναν εχθρό σημαντικά στρατηγικά σημεία στη Μικρασία * .

*

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Ενώ ο Κεμάλ δεν ήταν εχθρικός ...

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

1/11/1920 : Εκλογές. Ήττα Βενιζέλου.

Εκλογές εν μέσω πολέμου

[Τλαξκαλτέκος]

14/11/1920 : Ίδρυση Τουρκικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

16/11/1920 : Εκθρόνιση του βενιζελικού αρχιεπισκόπου Αθηνών Μελετίου Μεταξάκη και 20 βενιζελικών μητροπολιτών και επισκόπων.

17/11/1920 : Ο Γούναρης δηλώνει στους Τάιμς πως θα ακολουθήσουν την πολιτική του Βενιζέλου και πως οι ελληνικές και αγγλικές απόψεις ταυτίζονται στην Εγγύς Ανατολή.

13 - 26/11/1920 : Η Συμμαχική διάσκεψη στο Λονδίνο συνεχίζεται. Μια διάσκεψη στην οποία η Ελλάδα δεν κλήθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε. Η Γαλλία προτείνει να επιστραφεί η Σμύρνη στην Τουρκία. Ιταλία και Γαλλία συμφωνούν να αλλάξουν την πολιτική τους στάση απέναντι στην Ελλάδα με πρόσχημα την επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου . Η Αγγλία διαφωνεί, αλλά για να μην διασπαστεί η Συμμαχία συμφωνούν σε κοινή διακοίνωση ( 21/11 ) με τους Γαλλοϊταλούς προς την Ελλάδα : Θα διακοπεί η οικονομική υποστήριξη στην Ελλάδα [ η ποια ; ! ] αν επιστρέψει ο Κωνσταντίνος.

18/11/1920 : Συνθήκη Γκιουμρού μεταξύ Αρμενίας και Κεμαλικής Τουρκίας. Η Αρμενία παραιτείται απ' το καθεστώς και τα προνόμια της Συνθήκης των Σεβρών.

19/11/1920 : Συνθήκη Αλεξαντροπόλ μεταξύ Κεμάλ και Σοβιετικής Ένωσης για την Αρμενία. Η Τουρκία θα πάρει το Καρς και το Αρνταχάν και η ΣΕ το Βατούμ.

22/11/1920 : Επιστρέφει ο Κωνσταντίνος με δημοψήφισμα. Οι Άγγλοι επιδίδουν στην Αθήνα διακοίνωση ίδια με αυτή των Συμμάχων της 21ης Νοεμβρίου για να δείξουν πως η Συμμαχία παραμένει αδιάσπαστη.

25/11/1920: Οι Σύμμαχοι ανακοινώνουν τον οικονομικό αποκλεισμό της Ελλάδας εξαιτίας της επιστροφής του Κωνσταντίνου και ανακοινώνουν πως δεν θα δώσουν τα 33 εκ. ΗΠΑνικά δολλάρια , τις 5εκ. αγγλικές λίρες και τα 566 εκ. γαλλικά φράγκα που είχαν συμφωνηθεί.
Εξαιτίας των Συμμαχικών εξαγγελιών προκαλείται οικονομική αστάθεια στην Ελλάδα , πληθωρισμός και αδυναμία σύναψης εξωτερικού δανείου.
Οι Αγγλογάλλοι ανακοινώνουν πως κανονικά δεν θα παρέχουν στρατιωτικό υλικό στην Ελλάδα , αλλά τελικά θα παρέχουν επί πιστώσει και συμψηφισμού με τα έξοδα διαβίωσης των Συμμαχικών στρατευμάτων στην Ελλάδα το 1915 - 18.

28/11/1920 : Ο Άγγλος ναύαρχος Cerr δηλώνει στην Morning Post πως ο βασιλιάς Κωνσταντίνος υπήρξε πολύτιμος πληροφοριοδότης της Αντάντ κατά την διάρκεια του Πολέμου και περίφημος στρατηλάτης , αφού είχε καταστρώσει σπουδαίο στρατηγικό σχέδιο για την επιχείρηση των Στενών.

1/12/1920 : Επαφές Κεμάλ - Λένιν.

23/12/1920 : Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος επαναλαμβάνει την αφοσίωση της Ελλάδας στους Συμμάχους και την προάσπιση των δικαιωμάτων του Ελληνισμού της Μικρασίας.

24/12/1920 : Επιθετική αναγνώριση του Γ΄ΣΣ από Προύσα προς Δορύλαιο. Ήττα ( 1η μάχη Ινονού ) και επιστροφή στη γραμμή εξόρμησης.

30/12/1920 : Διάσκεψη των Συμμάχων στο Παρίσι χωρίς να καλέσουν την Ελλάδα. Αποφασίζουν να κάνουν συνομιλητή τους και επίσημα την κεμαλική κυβέρνηση της Άγκυρας.

Ιανουάριος 1921 : Συγκροτείται στην Πόλη ο φιλοβενιζελικός Σύνδεσμος Εθνικής Άμυνας ή Εθνική Άμυνα ή Άμυνα ως πολιτική συνέχεια του Κινήματος Θεσσαλονίκης του 1916. Αρχηγοί οι Σταυρίδης , Τζιώτης , Ιασονίδης , Μπεκές, Καζανόβας, Αντύπας και ο συνταγματάρχης Γ. Κονδύλης. Στόχος η εκδίωξη του Κωνσταντίνου. Ο Βενιζέλος καταδικάζει τυπικά , όπως είχε κάνει αρχικά και με το Κίνημα του 1916.

3/1/1921 : Οι κεμαλικοί εκτελούν την ηγεσία του Τουρκικού Κομμουνιστικού Κόμματος και καταστέλλουν βίαια το Αγροτικό Κίνημα στην Μικρασία.

5/1/1921 : Ο Κιρκάσιος Ετέμ ηττάται απ' τον κεμαλικό στρατό και καταφεύγει στον ελληνικό στρατό.
Ο Λόυδ Τζωρτζ , με μεσολάβηση του Βενιζέλου , συναντιέται με αντιπροσωπεία της Εθνικής Άμυνας στο Λονδίνο.

17/1/1921 : Υπόμνημα του Βενιζέλου προς την ελληνική κυβέρνηση : Στηρίζει οποιαδήποτε αντιβενιζελική κυβέρνηση ( εκτός κυβέρνησης Γούναρη ) , αρκεί να παραιτηθεί ο Κωνσταντίνος υπέρ του διαδόχου Γεωργίου Β΄. Να συμπτυχθεί ο ελληνικός στρατός γύρω απ' την Σμύρνη στην περιοχή Αϊδινίου . Να διατηρηθούν μόνο 45.000 άνδρες ( 3 μεραρχίες ) για την άμυνα της περιοχής.

22/1/1921 : Ο Ράλλης προτείνει στους υπόλοιπους ηγέτες της Ηνωμένης Αντιπολίτευσης να τεθούν ως εκπρόσωποι των αλύτρωτων Ελλήνων στο εξωτερικό ο Βενιζέλος και ο Νικ. Πολίτης.
Ο Ράλλης συμφωνεί με την βενιζελική πρόταση σύμπτυξης του μετώπου. Ο Γούναρης διαφωνεί. Ο Ράλλης παραιτείται και αναλαμβάνει ο Καλογερόπουλος ( 23/1).

5/2/1921 : Επαναστατεί το Κόμμα Τασνάκ στην Αρμενία.
Συναντιόνται ο Καλογερόπουλος και ο Λόυδ Τζωρτζ . Ενθαρρύνεται η Ελλάδα να ξεκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις προς Εσκί Σεχίρ και Αφιόν Καραχισάρ, αλλά παράλληλα της υποδεικνύεται να δεχθεί αναθεώρηση σχετικά με το καθεστώς της Σμύρνης.

8 - 27/2/1921 : Διάσκεψη Συμμάχων στο Λονδίνο. Έχει κληθεί τόσο η σουλτανική όσο και η κεμαλική κυβέρνηση. Οι Σύμμαχοι διακηρύσσουν την ουδετερότητά τους έναντι Ελλάδος και Τουρκίας. Σουλτανικοί και Κεμαλικοί ζητούν την αποχώρηση του ελληνικού στρατού απ' την Μικρασία και τη Θράκη προκειμένου να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις. Οι Ιταλοί και οι Γάλλοι προτείνουν να διοριστεί επιτροπή για την εθνολογική εξέταση της Σμύρνης και της Μικρασίας.
Οι Άγγλοι προτείνουν να διατηρηθεί η επικυριαρχία του σουλτάνου στη Ζώνη της Σμύρνης και να διοριστεί χριστιανός ( όχι Έλληνας ) κυβερνήτης απ' τους συμμάχους ή την ΚτΕ. Ο ελληνικός στρατός να περιοριστεί μέσα στην πόλη της Σμύρνης. Η τήρηση της τάξης θα ανατεθεί σε τοπική χωροφυλακή με Ευρωπαίους αξιωματικούς. Γάλλοι, Ιταλοί και Τούρκοι απορρίπτουν το αγγλικό σχέδιο. Η Ελλάδα επιφυλάσσεται.
Η Αγγλία διαπραγματεύεται με την Κεμαλική Τουρκία πιθανή συμμετοχή του κεμαλικού στρατού στις Συμμαχικές επιχειρήσεις κατά της Σοβιετικής Ένωσης.
Ο υπουργός στρατιωτικών Δημήτριος Γούναρης διαμαρτύρεται ( 10/2 ) στον Λόρδο Κώρζον πως η Γαλλία, η Ιταλία και η ΣΕ ενισχύουν συνεχώς με όπλα και χρήματα την Τουρκία και ζητά αντίστοιχη ενίσχυση της Ελλάδας απ' την Αγγλία.
Ο Γάλλος πρωθυπουργός Briand ( 11/2 ) προτείνει την σύσταση διεθνούς επιτροπής για την διενέργεια επίσημης στατιστικής και απογραφής των πληθυσμών της Θράκης και της Σμύρνης. Η Ιταλία υποστηρίζει την πρόταση. Η Ελλάδα την απορρίπτει.

13/2/1921 : Συνθήκη φιλίας ΣΕ - Περσίας.

15/2/1921 : Συνθήκη φιλίας ΣΕ - Αφγανιστάν.
Η Ελληνική Βουλή απορρίπτει παμψηφεί την ιταλογαλλική πρόταση περί αποστολής επιτροπής για την εθνολογική σύνθεση της Μικρασίας.

16/2/1921 : Συνθήκη φιλίας Κεμαλικής Τουρκίας - Αφγανιστάν.

26/2/1921 : Συμφωνία Γαλλίας - Σουλτανικής Τουρκίας για την ρύθμιση του οθωμανικού χρέους προς τους Γάλλους ομολογιούχους. Ανακωχή Γαλλίας και Κεμαλικής Τουρκίας στην Κιλικία και συμφωνία για παροχή γαλλικού πολεμικού υλικού με αντάλλαγμα οικονομικές παραχωρήσεις προς τους Γάλλους. Η κυβέρνηση της Άγκυρας ακύρωσε τη συμφωνία ( στο σκέλος που αφορούσε τις δικές της υποχρεώσεις πάντα ).

2/3/1921 : Συμφωνία Ιταλίας - Κεμαλικής Τουρκίας για παροχή ιταλικού πολεμικού υλικού με αντάλλαγμα οικονομικές παραχωρήσεις. Η κυβέρνηση της Άγκυρας ακύρωσε τη συμφωνία.
Εκτελείται στο Βερολίνο ο Νεότουρκος Ταλαάτ απ΄τον Αρμένιο Σογομόν Τεχριλιάν.

5/3/1921 : Συμφωνία της Μόσχας Κεμάλ - ΣΕ : ακυρώνονται οι συμφωνίες τσάρου - σουλτάνου , καταγγέλλονται οι διομολογήσεις και τα αποικιακά προνόμια των Μεγάλων Δυνάμεων , η ΣΕ παραδίδει στην Τουρκία όπως είχε συμφωνηθεί το Καρς και το Αρνταχάν ( τα κατείχε η Ρωσία απ' το 1878 ) , η ΣΕ παραιτείται από κάθε οικονομική απαίτηση έναντι της Τουρκίας και παραχωρείται σοβιετικός οπλισμός στην Τουρκία.
Συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων Αγγλίας - Κεμαλικής Τουρκίας.

Μάρτιος 1921 : Η Γερμανία επιθυμεί τη συγκρότηση Συνασπισμού Ηττημένων του Α΄ΠΠ με την συμμετοχή της ΣΕ και του Κεμάλ.

10/3 - 31/3/1921 : Μάχες Α΄ΣΣ προς Δορύλαιο ( Εσκί Σεχίρ ) και Γ ΄ΣΣ προς Αφιόν Καρχαισάρ . Ήττα της Ελλάδας ( 2η Μάχη Ινονού ), Ο Ισμέτ Πασάς ονομάζεται Ισμέτ Ινονού απ' την 1η και 2η μάχη του Ινονού ( στην 3η είχε φάπα ).

15/3/1921 : Συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων ΣΕ - Κεμάλ.