ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ ΓΗ ΣΛΑΒΙΚΗ

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Με εξαίρεση τους Βαλκανικούς Πολέμους η Ελλάδα πάντα προσέβλεπε σε ειρηνική διευθέτηση της εδαφικής της επέκτασης.

Η εκστρατεία στην ενδοχώρα της Μ. Ασίας ήταν ειρηνική;

[Τλαξκαλτέκος]

Με εξαίρεση τους Βαλκανικούς Πολέμους η Ελλάδα πάντα προσέβλεπε σε ειρηνική διευθέτηση της εδαφικής της επέκτασης.

Η εκστρατεία στην ενδοχώρα της Μ. Ασίας ήταν ειρηνική;

Την εκστρατεία έπρεπε να την κάνουμε για να καταστρέψουμε τον κεμαλικό στρατό και να εφαρμοσθεί η συνθήκη των Σεβρών. Αν ο Κεμάλ δεν είχε κάνει το κίνημα θα εφαρμοζόταν η Συνθήκη των Σεβρών , θα κρατούσαμε την Ανατολική Θράκη και σε 5 χρόνια θα φεύγαμε από την Ζώνη της Σμύρνης αφού οι Τούρκοι ήταν πλειοψηφία. Αναγκαστήκαμε να πολεμήσουμε. Καμιά όρεξη δεν είχαμε να πολεμάμε στα βάθη της Μικρασίας. Πάντα η Πόλη ήταν ο στόχος μας. Ο Κεμάλ όμως όχι μόνο δεν ήθελε να εφαρμοσθεί η συνθήκη των Σεβρών , αλλά απαιτούσε και τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την Δυτική Θράκη. Το 1912 - 13 οι Τούρκοι δεν αναγνώρισαν την προσάρτηση των Νησιών απ' την Ελλάδα. Με την συνθήκη της Λωζάνης το αναγνώρισαν.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

https://books.googleusercontent.com/boo ... Fu7wVAuzbQ

Ὑποβολεὺς καὶ ἀνάδοχος τοῦ ἐκπρεπεστάτου τούτου ἔργου ὑπῆρξεν ὁ ἄριστος τοῦ Κοραῆ φίλος, Αλέξανδρος Βασιλείου, ἕλκων τὸ γένος ἐξ ̓Αργυροκάστρου τῆς Ἠπείρου καὶ κατὰ τὸ ὄγδοον καὶ πεντηκοστὸν τῆς ἡλικίας ἔτος τελευτήσας τῇ 1/13 Ιανουαρίου 1818 ἐν Τεργέστῃ, ὡς γενικὸς πρόξενος τῆς Πύλης. Ὁ χρηστὸς οὗτος Ἠπειρώτης ἢ Ἕλλην Αλβανός, ὅπως ὠνόμαζεν αὐτὸς ἑαυτὸν, ἦτο ἐκ τῶν μάλιστα ἐπεράστων Ἑλλήνων τῶν τότε χρόνων.

Το Αλβανός εδώ να έχει γεωγραφική ή εθνοτική σημασία; Πάντως το Αργυρόκαστρο δεν πρέπει να είχε και πολλούς ελληνόφωνους.

Και η πόλις του Αργυροκάστρου… περιέχει ως 2500 σπίτια εξ ων στα 300 σχεδόν μένουν Χριστιανοί, στα δε υπόλοιπα Τούρκοι. Και οι Χριστιανοί και οι Τούρκοι είναι Αλβανοί (Γεωγραφία Αλβανίας και Ηπείρου εκ νεωτάτου χειρογράφου του Κοσμά Θεσπρωτού)

[Τλαξκαλτέκος]

Ὁ χρηστὸς οὗτος Ἠπειρώτης ἢ Ἕλλην Αλβανός,.

Το Αλβανός εδώ να έχει γεωγραφική ή εθνοτική σημασία; Πάντως το Αργυρόκαστρο δεν είχε και πολλούς ελληνόφωνους.

Λογικά σήμαινε τον ελληνόφρονα αλβανόφωνο/αρβανιτόφωνο. για να αυτοπροσδιορίζεται ο ίδιος "Έλλην Αλβανός".
"Ηπειρώτες" λέγονταν αρχαιοπρεπώς και οι Αλβανοί/Αρβανίτες . ( Όπως λέγονταν και "Μακεδόνες" ). Και η Ήπειρος λεγόταν Αρβανιτιά , και η Αλβανία λεγόταν αρχαιοπρεπώς Ήπειρος. Η Αρβανιτία παρά Τούρκοις ηνωμένη με την Ήπειρον ονομάζεται Αρναουτλούκ , ταύτης μητρόπολις η Αυλώνια. ( Αθανάσιος Κομνηνός Υψηλάντης ).
Επίσης η Ήπειρος είχε πολύ καλούς χτιστάδες που αποκαλούνταν όλοι "Αρβανίτες". Σε συμφωνιτικό στις 24//3/1745 στο κάστρο της Αγίας Μαύρας στην Λευκάδα για το χτίσιμο εκκλησίας μεταξύ των χτιστάδων και των επιτρόπων της εκκλησίας : …ο μαστρονικολός , ο μαστρομιχάλης και ο μαστροδήμος μαστόροι Αρβανίταις…

Το 1892 το βιλαέτι των Ιωαννίνων

είχε τον εξής πληθυσμό

Δηλαδή οι αλβανόφωνοι ορθόδοξοι χριστιανοί ήταν 10.000 παραπάνω απ' τους ελληνόφωνους ορθόδοξους χριστιανούς ( "Ρωμιούς" ).

[Τλαξκαλτέκος]

Ο Πατροκοσμάς προτρέπει τους αρβανιτόφωνους της Ηπείρου να ελληνοφωνήσουν :

Ὅποιος χριστιανός, ἄνδρας ἢ γυναίκα, ὑπόσχεται μέσα εἰς τὸ σπίτι του νὰ μὴν κουβεντιάζῃ ἀρβανίτικα, ἂς σηκωθῆ ἀπάνω νὰ μοῦ τὸ εἰπῆ καὶ ἐγὼ νὰ πάρω ὅλα του τὰ ἁμαρτήματα εἰς τὸν λαιμόν, ἀπὸ τὸν καιρὸν ὁποὺ ἐγεννήθη ἕως τώρα, καὶ νὰ βάλω ὅλους τοὺς χριστιανοὺς νὰ τὸν συγχωρήσουν καὶ νὰ λάβη μίαν συγχώρησιν, ὅπου ἂν ἔδινε χιλιάδες πουγγιά, δὲν τὴν ἐματάβρισκε.

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/t ... idaxai.htm

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Αργυρόκαστρο: Σχετικά με τη σύνθεση του πληθυσμού χαρακτηριστική είναι η αναφορά του υποπροξενείου Αργυροκάστρου προς το υπουργείο Εξωτερικών το 1927 ότι από τους 12.000 κατοίκους του Αργυροκάστρου «ζήτημα αν οι 1200 είναι χριστιανοί».

________________________

Ο Πατροκοσμάς προτρέπει τους αρβανιτόφωνους της Ηπείρου να ελληνοφωνήσουν

Για ποιο λόγο;

[Τλαξκαλτέκος]

Ο Πατροκοσμάς προτρέπει τους αρβανιτόφωνους της Ηπείρου να ελληνοφωνήσουν

Για ποιο λόγο;

Μάλλον είχε σχέση με το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα. Άνοιγε πολλά σχολεία στα οποία διδάσκονταν φυσικά μόνο τα ελληνικά, που ήταν η γλώσσα της Αγίας Γραφής.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Ο ελληνικός αλυτρωτισμός στις ελληνοαλβανικές σχέσεις

Η επίσημη ελληνική θέση περί προσάρτησης της Βορείου Ηπείρου στην Ελλάδα επανεκφράστηκε αμέσως μετά τη λήξη του Β ́ Παγκοσμίου πολέμου στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων. Η αντίληψη ότι ένα τμήμα της Αλβανίας πρέπει να ενσωματωθεί στην ελληνική επικράτεια ήταν ισχυρή σε όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Αν και ενδεχομένως να πρόκειται για μια ex-post ανάγνωση, η είσοδος του Ελληνικού Στρατού στα «αλύτρωτα εδάφη» το 1940-41 ενδυνάμωσε την αλυτρωτική λογική του 1945-46. Ας μην ξεχνάμε ότι αρχικά το ΚΚΕ, διά στόματος Νίκου Ζαχαριάδη, συντάσσεται με τις επιλογές των «αστικών κομμάτων», παρά τον μερικό παραγκωνισμό του Βορειοηπειρωτικού ήδη από τον Μεσοπόλεμο και τις θέσεις του Βενιζέλου τόσο απέναντι στην εδαφική προσάρτηση, όσο και απέναντι στο λόμπι των Βορειοηπειρωτών στην Ελλάδα.

Σε αντίθεση με τα Δωδεκάνησα που ενσωματώνονται το 1947, και άρα κλείνουν ως ζήτημα, και την Κύπρο, όπου ο εχθρός έχει κάποιο, έστω περιορισμένο, δικαίωμα στο έδαφος ή αναγνωρίζεται η ύπαρξή του, στην περίπτωση της Βορείου Ηπείρου, ο άλλος θεωρείται απών από τη διεκδικούμενη περιοχή, που άλλωστε συχνά προσδιορίζεται ως «καθαρά ελληνική» με πιο απόλυτο τρόπο ακόμη και από την Κύπρο.

Η επίσημη ελληνική θέση, και μετά τη δημιουργία του αλβανικού κράτους, είναι ότι στην περιοχή αυτή, τα όρια της οποίας είναι ασαφή και μεταβαλλόμενα, η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι «Έλληνες» ή, όπως συνήθως αποκαλούνται, Βορειοηπειρώτες. Ως Βορειοηπειρώτες συνήθως μετρούνται οι ορθόδοξοι χριστιανοί του νότου, ανεξαρτήτως γλωσσοπολιτισμικών χαρακτηριστικών και πολιτικών ή εθνικών προσανατολισμών την περίοδο πριν ή και μετά το 1913. Πράγματι, με κάθε επιφύλαξη, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι ο ορθόδοξος πληθυσμός στη γραμμή νότια της Χειμάρρας-Αργυροκάστρου-Πρεμετής και στην περιοχή της Κορυτσάς, μάλλον υπερέχει, έστω και ελαφρά, των σουνιτών και μπεκτασήδων αθροιστικά. Έτσι, κοιτώντας τις ελληνοαλβανικές διαμάχες του Μεσοπολέμου στην Κοινωνία των Εθνών, η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να προτάσσει τη θρησκευτική ένταξη, πιστή στο μιλλέτ/γένος, δηλαδή στην ελληνορθόδοξη θρησκευτική υπαγωγή ως κριτήριο εθνικής ένταξης. Οι τρεις μεγάλες ομάδες των ορθοδόξων του νότου είναι οι αλβανόφωνοι –σε πολλές περιοχές του νότου– αλλά με σημαντική παρουσία περισσότερο στο κέντρο και τη δύση, οι ελληνόφωνοι της νοτιοδυτικής Αλβανίας και οι βλαχόφωνοι (Βλάχοι), επίσης σε όλο τον νότο, αλλά με σημαντικότερη ιστορική παρουσία στην περιοχή της Κορυτσάς. Η ομάδα των σλαβόφωνων, εντοπισμένη στα ανατολικά, είναι σαφώς πολύ πιο μικρή, όπως και οι διάσπαρτες ομάδες των ορθόδοξων ρομανίφωνων Ρομά και αλβανόφωνων Evgjit. Αυτό που αγνοεί ο επίσημος λόγος όλο τον Μεσοπόλεμο, ενδεχομένως, και ένα τμήμα των κυβερνώντων και, φυσικά, της διοίκησης είναι ότι –αν και τα πρώτα χρόνια μετά την αλβανική ανεξαρτησία και μέχρι και τη δεκαετία του 1920 τόσο σε μερικές αλβανόφωνες όσο και σε μερικές βλαχόφωνες κοινότητες η επιρροή ή και η ταύτιση με το ελληνικό κράτος και έθνος εξακολουθεί να μην είναι αμελητέα– η κατάσταση σταδιακά μεταβάλλεται. Ακόμη και μέσα από τις εκθέσεις των πρεσβειών και των προξενείων στον Μεσοπόλεμο οι αλλαγές που συντελούνται είναι προφανείς και η προσοχή του κρατικού μηχανισμού στρέφεται ολοένα και περισσότερο στο ελληνόφωνο τμήμα των ορθοδόξων. Τούτο όμως γίνεται γνωστό μόνο σε συγκεκριμένες υπηρεσίες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών και ελάχιστους αρμόδιους υπουργούς. Την εποχή της λήξης του Β' Παγκοσμίου πολέμου τα πράγματα ήταν πλέον εντελώς διαφορετικά, αλλά η Βόρειος Ήπειρος παραμένει αλύτρωτο έδαφος.

Παρά το ότι από τη δεκαετία του 1950 και ειδικά του 1960 σταδιακά διαμορφώνεται ένας αλυτρωτισμός περισσότερο εσωτερικής κατανάλωσης παρά άσκησης πολιτικής, ο λόγος περί Βορείου Ηπείρου, αν και περιθωριοποιημένος, αναπαράγει τις εθνικιστικές φαντασιώσεις περί «400 χιλιάδων αλύτρωτων αδελφών» και την ελληνικότητα των εδαφών «από την Κορυτσά μέχρι και τον Αυλώνα». Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του λόγου αυτού διαδραματίζει το «βορειοηπειρωτικό λόμπυ» στην Ελλάδα, είτε εκφράζεται από συλλογικές οργανώσεις είτε από επιμέρους πρόσωπα. Ακόμη και όταν η χοτζική Αλβανία καταρρέει, είναι αυτές οι οργανώσεις και τα πρόσωπα που θα θεωρηθούν αξιόπιστοι πληροφορητές αλλά και συνδιαμορφωτές πολιτικής από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις.

https://www.researchgate.net/publicatio ... relations_

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Άδειες παραμονής και διαβατήρια OTA

Με το κλείσιμο των συνόρων μετά το 1945 ένας όχι αμελητέος αριθμός ατόμων και οικογενειών καταφεύγει σταδιακά στην Ελλάδα. Ο αριθμός τους είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί, ακόμη και κατά προσέγγιση. Ενδιαφέρον είναι ότι, για λόγους δύσκολα ανιχνεύσιμους, ένας αριθμός βρέθηκε στην Ελλάδα ήδη κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου. Στην Ελλάδα διαβιούσε ένας επίσης σημαντικός αλλά άγνωστος αριθμός Βορειοηπειρωτών πριν τον Πόλεμο, εγκαταστημένων αρκετών εξ αυτών από το 1913 και μετά και οι οποίοι δεν είχαν στην πλειοψηφία τους υπαχθεί στην Ελληνοαλβανική Συνθήκη περί ιθαγένειας του 1926/1928. Όλοι οι παραπάνω δεν προέρχονται μόνο από τις ελληνόφωνες περιοχές, αλλά και από τη Χειμάρρα (με ελληνόφωνους και αλβανόφωνους οικισμούς), όπως και από βλαχόφωνες αστικές ή κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, αλλά και αλβανόφωνους οικισμούς από πολλές περιοχές του νότου.

Την περίοδο του Πολέμου όμως υπήρξε και μια αντίστροφη πορεία από την Ελλάδα προς την Αλβανία. Ένας, επίσης, άγνωστος αριθμός ατόμων ή και οικογενειών βρέθηκε στην Αλβανία κατά τη διάρκεια του Πολέμου ή και «εγκλωβίστηκε» εκεί κατά τη σχετική ορολογία- το 1945. Επρόκειτο για ημινομαδικές οικογένειες Rriman(i) Βλάχων (γνωστών ως Φρασεριωτών ή Αρβανιτόβλαχων) που παραδοσιακά μετακινούνταν σε όλη τη νοτιοδυτική Αλβανία και τη Δυτική και Κεντρική Ελλάδα. Σε αυτούς πρέπει να προστεθούν οικογένειες από αστικά κέντρα της Ελλάδας που μετακινήθηκαν λόγω της πείνας και της Κατοχής στην Αλβανία, καθόσον ένα μέλος τους καταγόταν από εκεί. Μικρότερες ομάδες απαρτίζονταν από άτομα που είχαν συγγενείς σε χωριά κοντά στα σύνορα και βρέθηκαν στην Αλβανία για καλύτερη διαβίωση, ακόμη και καταγόμενους από κοντινά στα σύνορα χωριά της Ελλάδας που είχαν βρεθεί στην Αλβανία για «διακονιαριό» ή ανταλλακτικό εμπόριο για τρόφιμα. Εκείνη την περίοδο και μέχρι και το 1949 στην Αλβανία βρέθηκαν και μαχητές του ΕΛΑΣ, του ΔΣΕ και αιχμάλωτοί τους που κατάγονταν συνήθως από χωριά κοντά στα σύνορα και μετά τον «Ελιγμό» αποφάσισαν να μην ακολουθήσουν τους υπόλοιπους στην ΕΣΣΔ και τις «Λαϊκές Δημοκρατίες».

Όλες αυτές οι ομάδες που είχαν σχέσεις με την Ελλάδα ή συγγενείς εγκαταστημένους σε αυτήν, ιδίως όμως οι καταγόμενοι από τις περιοχές της αναγνωρισμένης από το καθεστώς μειονότητας, δηλαδή από τους ελληνόφωνους πληθυσμούς, και από τη Χειμάρρα –και λιγότερο από άλλες περιοχές-, είναι αυτοί που προσπαθούν να μετακινηθούν/διαφύγουν από την Αλβανία προς την Ελλάδα μετά το 1945 ή αρκετά αργότερα. Η Ελλάδα δεν είναι σε κάθε περίπτωση ο τελικός προορισμός. Πάντως, καθώς ο αλβανικός νότος χαρακτηρίζεται από μεγάλη μετανάστευση -ήδη πριν τη δημιουργία του αλβανικού κράτους αλλά και κατά τον Μεσοπόλεμο- η αίσθηση της ασφάλειας που παρέχει το υπάρχον μεταναστευτικό πρότυπο οδηγεί στην Ελλάδα μετά το 1945 και αρκετά πρόσωπα από άλλες ορθόδοξες χριστιανικές κοινότητες. Σε κάποιες περιπτώσεις, μετά από κάποια χρόνια εγκατάστασης στη χώρα, οι «φυγάδες» την εγκαταλείπουν για την Αμερική και την Ευρώπη. Φαίνεται ότι σε μερικές περιπτώσεις υπήρξε κάποια ανοχή ή και συμφωνία των αλβανικών αρχών για μαζικότερες μετακινήσεις, χωρίς να έχει ανιχνευθεί όμως σχετική μαρτυρία ή αρχειακή πηγή. Αυτό δεν αφορά τις αυξημένες ροές την περίοδο 1945-49, αλλά, κυρίως, τη μετακίνηση κάποιων –ίσως λίγων χιλιάδων– προσώπων από την Αλβανία στην Ελλάδα κυρίως τη δεκαετία του 1960.

Από όλες τις ομάδες πληθυσμού, στη μελέτη αυτή θα μας απασχολήσουν όσοι δεν διαθέτουν ελληνική ιθαγένεια, είτε ήταν εγκαταστημένοι στην Ελλάδα πριν τον Πόλεμο είτε μετά. Είναι κυρίως όσοι κατάγονται από αλβανικό έδαφος. Λίγοι είναι Βλάχοι που βρέθηκαν στην Αλβανία κυρίως το 1940-45, αλλά δεν διέθεταν δημοτολογικές εγγραφές, καθώς και όσοι με καταγωγή από αλβανικό έδαφος και εγκατεστημένοι στην Ελλάδα στον Μεσοπόλεμο βρέθηκαν το 1940-45 στην Αλβανία και επέστρεψαν αργότερα.

Οι περισσότεροι που κατάγονται στο –από το 1913 και μετά– αλβανικό έδαφος δεν ανευρίσκονται εγγεγραμμένοι στα σχετικά αλβανικά μητρώα, ανεξαρτήτως αν αυτό οφείλεται στη διοικητική οργάνωση του αλβανικού κράτους στον Μεσοπόλεμο ή σε αφαιρέσεις ιθαγένειας, νομότυπες και μη. Σύμφωνα με το άρθρο 1 εδάφιο α' του προϊσχύσαντος αλβανικού διατάγματος περί ιθαγένειας (Διάταγμα 1874 της 7ης Ιουνίου 1954), Αλβανοί υπήκοοι είναι εκείνα τα πρόσωπα που είχαν την αλβανική ιθαγένεια την 29.11.1944 και δεν την απώλεσαν μέχρι την έναρξη ισχύος του διατάγματος. Στην πράξη, ένα σημαντικό τμήμα των «ομογενών», που κατέφυγε στην Ελλάδα το 1944-45 αλλά και όσοι είχαν καταφύγει προγενέστερα ή και μέχρι το 1954, διαγράφηκαν από τα σχετικά μητρώα, παρά το ότι έχουμε εντοπίσει και σπάνιες περιπτώσεις που αυτό δεν είχε συμβεί. Επιπλέον, το ίδιο διάταγμα καθόριζε στο άρθρο 8 ότι η αφαίρεση ιθαγένειας γίνεται με διάταγμα του «Προεδρείου της Λαϊκής Συνέλευσης», χωρίς να κάνει την οποιαδήποτε αναφορά σε λόγους, οι οποίοι θα μπορούσαν να την επιφέρουν. Φαίνεται ότι ακόμη και στις περιπτώσεις που η μετακίνηση προς το εξωτερικό έγινε με την ανοχή του αλβανικού κράτους, η ιθαγένεια αφαιρέθηκε. Δεν γνωρίζουμε όμως σε τι έκταση έγινε με βάση το άρθρο 8 ή με «συνοπτικές» διαδικασίες.

Η εγκατάσταση όσων έρχονται μετά το 1945 ακολουθεί το μοτίβο των παλαιότερων εγκαταστάσεων. Έτσι, εκτός από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, εγκαθίστανται σε όλη τη δυτική Ελλάδα, από τη Θεσπρωτία και την Κέρκυρα μέχρι την Αχαΐα και ακόμη νοτιότερα, όπως και σε άλλους συνοριακούς νομούς με τους οποίους οι «φυγάδες» είχαν σχέση, ιδίως της Καστοριάς και της Φλώρινας.

Αν και καμιά φορά στις εφημερίδες της εποχής γίνεται λόγος για Έλληνες ήρωες που διαφεύγουν από το τυραννικό καθεστώς του Χότζα, οι περισσότερες περιπτώσεις μένουν στην αφάνεια, ειδικά από τη δεκαετία του 1960, οπότε και γίνονται οι πρώτες προσπάθειες βελτίωσης των ελληνοαλβανικών σχέσεων. Μέχρι τότε, οι τεταμένες ελληνοαλβανικές σχέσεις επέτρεπαν ή επέβαλαν κάποιες πανηγυρικές εκδηλώσεις. Η σταδιακή προσέγγιση είναι ίσως αυτή που συμβάλει στο ρίξιμο των τόνων και τον μη πανηγυρισμό για τον ερχομό κάθε φυγάδα.

Όλοι όσοι βρίσκονταν στην Ελλάδα και είχαν, ή θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι κατείχαν, την αλβανική ιθαγένεια, προέρχονταν δηλαδή από αλβανικά εδάφη, δεν πολιτογραφούνταν Έλληνες πολίτες, δεν αποκτούσαν δηλαδή την ελληνική ιθαγένεια. Η πολιτική αυτή ακολουθήθηκε απαρέγκλιτα από όλες τις κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου. Όλοι αυτοί οι δεκάδες χιλιάδες «Βορειοηπειρώτες», όπως και οι Κωσταντινουπολίτες και οι Κύπριοι και άλλες μικρότερες ομάδες ομογενών, τακτοποιούνταν με τις ειδικές άδειες παραμονής που εκδίδονταν από τις Αστυνομικές Αρχές. Οι άδειες αυτές τους παρείχαν αυξημένα δικαιώματα, τους εξομοίωναν δηλαδή ουσιαστικά με τους Έλληνες πολίτες.

Ένας ακόμη λόγος που φαίνεται ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις δίσταζαν να αποδώσουν την ελληνική ιθαγένεια αφορά και τη δράση των βορειοηπειρωτικών οργανώσεων και ομάδων πίεσης στην Ελλάδα. Ελάχιστα γνωρίζουμε για τη δράση των συγκεκριμένων συλλόγων μετά τον Πόλεμο. Αν και αποδυναμωμένες από τη δεκαετία του '60, καθώς σταδιακά χάνουν την προνομιακή χρησιμότητά τους στην άσκηση πολιτικής απέναντι στην Αλβανία αλλά με σαφή αλυτρωτικό λόγο και σχέσεις στον κρατικό μηχανισμό, εξακολουθούν να αποτελούν μια υπολογίσιμη δύναμη. Από προφορικές μαρτυρίες που έχουμε συλλέξει προκύπτει ότι εναντιώνονταν στη χορήγηση ιθαγένειας, κάτι που ακούγεται λογικό, καθώς είχαν εξαρτήσει την αναπαραγωγή τους και οικονομικές ενισχύσεις κάθε είδους από αυτή την ιδιότυπη κατάσταση. Όπως χαρακτηριστικά μας αναφέρθηκε «προσπάθησα μετά το ΠΑΣΟΚ να πάρω την ιθαγένεια. Είχα μεγαλώσει στην Ελλάδα, ήθελα να νιώσω Έλληνας 100%, σα να με τιμάνε και να τους τιμάω. Όλοι εναντιώθηκαν στην προσπάθειά μου, ακόμη και οι συγγενείς μου, το σόι μου, αλλά αφού αυτοί ανακατεύονταν με τα σωματεία..., όταν τελικά το 1985 την πήρα, με τα χίλια ζόρια, στην αρχή δεν μου μιλάγανε, ακόμη και τα ανίψια μου».

Απ' όσα αναφέρθηκαν, είναι προφανές ότι τη δεκαετία του 1980 δεν πρόκειται πλέον για ανθρώπους που «διέφυγαν» από την Αλβανία αλλά περισσότερο για πρόσωπα που είτε γεννήθηκαν είτε μεγάλωσαν στην Ελλάδα, ακόμη και τέταρτης γενιάς. Δεν είναι σπάνια τα παραδείγματα εγγονιών κάποιων που κατέφθασαν νήπια στην Ελλάδα μετά το 1919-20. Πριν τη λήξη του Ψυχρού πολέμου μπορούμε να μιλήσουμε για μερικές δεκάδες χιλιάδες άτομα που δεν είχαν την ελληνική ιθαγένεια, αλλά κανένας υπολογισμός δεν μπορεί να γίνει καθόσον πρόκειται για στοιχεία που θεωρούνταν, και θεωρούνται, απόρρητα. Κάποιοι ανεβάζουν τους αριθμούς στους 50 χιλιάδες για τη δεκαετία του 1980. Βέβαια, καθώς μέχρι το 1983 σύμφωνα με τα ισχύοντα τότε στον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας οι γυναίκες που παντρεύονταν με Έλληνες πολίτες αποκτούσαν αυτόματα την ιθαγένεια, και προφανώς τα τέκνα τους, οι αριθμοί μειώνονταν, αν και η ενδογαμία ήταν σχετικά αυξημένη. Επρόκειτο δηλαδή για έναν πλειοψηφικά ανδρικό πληθυσμό.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Ο Αρσάκης να 'ταν βλαχαδερό; Το χωριό του θεωρείται αλβανικό, αλλά φαίνεται να υπήρχε και μειονότητα βλάχων.

Το 1880, ο I. Λαμπρίδης μας δίνει τα ονόματα 17 χωριών της Πρεμετής και της περιοχής της Ζαγοριάς όπου κατοικούσαν και Αρβανιτόβλαχοι. Τα ονόματα αυτών των χωριών είναι: Τόποβα, Ιλιάρα, Ζέι, Μαλιέσοβο, Μπρέζιανη, Γράμποβο Πέρα, Άργοβα, Μπούχαλη, Λίπα, Ελεούσα, Μαντιλιόνη, Γκίγκαρη, Πουντάρα, Κούταλη, Κοσήνα, Χοτοχόβα και Λιάψκα. Για τη Χοτοχόβα μάλιστα μας δίνει αναλυτική καταγραφή των κατοίκων της. Αναφέρει λοιπόν πως κατοικούσαν 34 χριστιανικές οικογένειες, πιθανότατα αλβανόφωνες, 10 οικογένειες Τσιγγάνων, 23 οικογένειες Οθωμανών, πιθανότατα μουσουλμάνων Αλβανών, και 18 οικογένειες Βλάχων.

https://vlahoi.net/diaspora-ton-vlahon/ ... nitovlahoi