Λίβανος, Καζέρτα, Απελευθέρωση, Δεκεμβριανά, Βάρκιζα

[nemo]

μα για αυτο λεμε οτι στην ουσια δεν κανανε αντισταση στους γερμανους αλλα στρατολογηση
οπως και στις επιθεσεις των χωριων με δεξιο προσανατολισμο -και απο την αρχη ειχαν αυτο το σχεδιο
να καταλαβουν με βια την εξουσια ...σημασια εχει οτι τοτε δοθηκε μια ευκαιρια για τον λαο μας για πληρη ανεξαρτησια
οπως και παλιοτερα στο 21 μας ηρθαν οι σπουδαγμενοι και αλλοίωσαν την επανασταση ετσι και το 45 ηρθαν
απο την αντιθετη πλευρα οι κεκεδες και την κατεστρεψαν

[pluton]

Ακόμα και αυτή η τυπική ανακοίνωση του ΕΑΜ έγινε 1944... κολοκύθια βλάσταρα ο Ντε Γκωλ το μήνυμα το έστειλε στους Γάλλους Οκτώβριο του 1941 και σκοπός ήταν να προφυλάξει τον γαλλικό λαό ... το ΚΚΕ το τελευταίο που υπολόγιζαν ήταν η ζωή των Ελλήνων.

Θα πρέπει να ξέρουμε ότι ο ΕΛΑΣ αντιμετώπιζε το κατακάθι της Βέρμαχτ, στρατιώτες ηλικιωμένους, και ταλαιπωρημένους από πολύχρονη παραμονή στο μέτωπο.

Οι απώλειες των Γερμανών είναι μετρήσιμες

Στην Ελλάδα υπάρχουν κατ αρχάς δύο μεγάλα γερμανικά στρατιωτικά νεκροταφεία:

Α. Το κοιμητήριο στην Ραπεντώσα Αττικής όπου υπάρχουν 9.973 ταφές εκ των οποίων οι 9.905 κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Β. Το κοιμητήριο στο Μάλεμε Κρήτης με 4.465 ταφές όλες κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Ωστόσο υπάρχουν 437 σημεία που έχουν ταφεί Γερμανοί, πιο πιθανός αριθμός των γερμανικών απωλειών κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο θα πρέπει να θεωρηθεί ο αριθμός των 15.000 νεκρών.

Ένας μεγάλος αριθμός Γερμανών που σκοτώθηκαν στην μάχη των οχηρών, τάφηκαν στην Βουλγαρία. Όσοι σκοτώθηκαν στην μάχη της Καστοριάς, οι Γερμανοί τους πήραν μαζί τους.

Οι Γερμανοί την δεκαετία του 1980 έδωσαν αρκετά σαφή στοιχεία που προσεγκίζουν τον αριθμό των 15.000 νεκρών.

Στις 26-2-1985 γερμανικός φορέας για την ενημέρωση των συγγενών των Γερμανών πεσόντων της Βέρμαχτ σημειώνει ότι οι αριθμοί που κατέχουν είναι οι εξακριβωμένοι θάνατοι και ότι ξεφεύγουν περιπτώσεις που οφείλονται σε τέσσερεις λόγους, ο σπουδαιότερος λόγος είναι: «Οι δηλώσεις των ταφέντων δεν είναι πιθανότατα πλήρεις».

Η Γερμανική αυτή υπηρεσία έχει στα χέρια της τα πιο κάτω στοιχεία:


1. Στρατιώτες που έπεσαν στην μάχη (συμπεριλαμβάνονται νεκροί σε ναυμαχίες και αεροπορικές επιχειρήσεις) και των οποίων τα πτώματα βρέθηκαν καθώς και τραυματίες που υπέκυψαν στα τραύματά τους. 13.337 άνδρες.
2. Στρατιώτες που τραυματίστηκαν θανάσιμα 1.094 άνδρες.
3. Στρατιώτες που πέθαναν σε στρατιωτικά νοσοκομεία από ασθένειες και μαλάρια 721 άνδρες.
4. Στρατιώτες που σκοτώθηκαν σε μάχες με τους αντάρτες 376 άνδρες (δεν μπορούν να προσδιορίσουν τον αριθμό των Γερμανών που σκοτώθηκαν από τον ΕΔΕΣ και τον ΕΛΑΣ).

Δηλαδή σύνολο από επιχειρήσεις 13.337+1.094+376= 14.807 άνδρες (κατά τους Γερμανούς).
Τώρα έχουμε και τρεις ακόμα κατηγορίες ;

Α. Τους στρατιώτες που αυτοκτόνησαν 237 άνδρες.
Β. Τους στρατιώτες που καταδικάστηκαν από Γερμανικά στρατοδικεία και εκτελέστηκαν 139 άνδρες.
Γ. Τους στρατιώτες που αιχμαλωτίστηκαν και πέθαναν στην αιχμαλωσία 121 άνδρες.
Δηλαδή (πάλι κατά τους Γερμανούς) οι απώλειες νεκρών εκτός των στρατιωτικών επιχειρήσεων 721+237+139+121=1.218 άνδρες.

Ο γενικός αριθμός λοιπών των Γερμανικών απωλειών είναι 1.218+14.807=16.025 άνδρες.

Η γερμανική έκδοση του Β Παγκοσμίου Πολέμου παρουσιάζει τους πιο κάτω αριθμούς;
Το 1941 οι απώλειες στην Ελλάδα ήταν 2.559 νεκροί 5.820 τραυματίες και 3.169 αγνοούμενοι (χωρίς να συμπεριλαμβάνουν 4.000 περίπου νεκροί της μάχης της Κρήτης). Δηλαδή οι απώλειες της εισβολής των Γερμανών ήταν 5.911 άνδρες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΤΕΜΜΑ ΚΑΙ ΣΒΑΣΤΙΧΑ του Χ Φλάισερ
ΝΤΟΥΚΟΥΜΕΝΤΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ εκδόσεις ΠΟΝΤΙΚΙ
ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ τεύχος 80

Δηλαδή διπλάσιοι πέθαναν από μαλάρια παρά από μάχες με τους αντάρτες. Και όσοι αυτοκτόνησαν ή όσοι εκτελέστηκαν είναι και όσοι έπεσαν από μάχες με τους αντάρτες .... αυτά για να μη πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες περί αντιστάσεως.

Για 376 νεκρούς Γερμανούς γεμίσαν τα νεκροταφεία εκτελεσμένους και κάηκε όλη η Ελλάδα.

Δες την ηλικία των Γερμανών στρατιωτών κατά την κατοχή.









Δείτε τον στρατιώτη που κάνει περιπολία με τον χωροφύλακα.

[Τλαξκαλτέκος]

Άγγελος Μ. Έβερτ , Η δράση του στην Κατοχή μέσα από μαρτυρίες πρωταγωνιστών της εποχής
Συγγραφέας : Μιλτιάδης Έβερτ*
http://www.biblionet.gr/book/115247/%CE ... F%81%CF%84

* ο γιος του Άγγελου

Η είσοδος των στρατευμάτων κατοχής, βρίσκει τον Άγγελο Έβερτ στη θέση του διευθυντού της Αστυνομίας Αθηνών, θέση την οποία και διατηρεί μετά από "παράκληση" του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, μετέπειτα αντιπροέδρου στην Κυβέρνηση του Καΐρου. Από αυτή τη θέση δίνει τον δικό του εθνικό αγώνα κατά του κατακτητού, πρωτοστατώντας στην Εθνική Αντίσταση και στην Αντικατασκοπία με τα ψευδώνυμα Otto (Όθων) και Κορυδαλλός Νο 1 (Slylark number one).

Για τη δράση του αυτή αναγνωρίστηκε ως "ένας από τους κυριότερους αντιπροσώπους του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους στην Αθήνα".

Κατά την Κατοχή φιλοξένησε αντιστασιακούς , φυγάδευσε Άγγλους , Έλληνες και Εβραίους στη Μέση Ανατολή , διευκόλυνε τα συμμαχικά κλιμάκια κατασκοπείας και δολιοφθορών , μετέφερε ασυρμάτους με το αυτοκίνητό του , βοήθησε αντιστασιακούς να δραπετεύσουν απ' την φυλακή , προειδοποίησε για επικείμενες συλλήψεις και προμήθευσε πλαστές ταυτότητες σε καταδιωκόμενους που τις χρειάζονταν

[NikosVy]

Και ματαναρωτιέμαι. Ποιον προδόσαμε; Τον ελληνικό ιμπεριαλισμό μήπως;
Ή τους τουρκόφωνους λαζούς που γεμίσατε τη Μακεδονία σε βάρος των γηγενών Μακεδόνων.

Αν δεν νικιόμασταν στη Μ.Ασία, η Τουρκία θα 'τανε σήμερα πεθαμένη και εμείς μεγάλη Ελλάδα. Τη "λευτεριά" μας θα την στηρίζαμε στην υποδούλωση του Τουρκικού λαού. Αυτό εμείς δεν το δεχόμαστε. Το αποκρούουμε κατηγορηματικά. Η αστικοτσιφλικάδικη Ελλάδα στη Μ.Ασία πήγε όχι σαν εθνικός απελευθερωτής μα σαν ιμπεριαλιστική δύναμη, όργανο των εγγλέζων μεγαλοκαρχαριών. Πήγαινε όχι μόνο για να διαιωνίσει την ξενική κυριαρχία πάνω στον Τουρκικό λαό μα και να κάνει την Τουρκία αντισοβιετικό ορμητήριο. Γι' αυτό εμείς όχι μόνο δεν λυπηθήκαμε για την αστικοτσιφλικάδικη ήττα στη Μικρασία μα και την επιδιώξαμε

Ό,τι λένε στον Περισσό, το υποστηρίζουν και έξω από τον Περισσό.

[pluton]

«Σκότωναν φτωχές γυναικούλες γιατί έπλεναν ρούχα Ιταλών ή Γερμανών στρατιωτών. Θανάσιμο έγκλημα, επαίσχυντη αντιπατριωτική πράξη.

Από πόσο πατριωτικό πάθος θα φλέγονταν αυτός ο λεβέντης για να σκοτώσει μια μάνα που έπλενε ρούχα για ένα κομμάτι ψωμί για τα παιδιά της.

Σκότωσαν εργάτες γιατί δούλευαν σε γερμανικές επιχειρήσεις. Στους ομαδικούς τάφους που άνοιξαν στο Περιστέρι, μπροστά στην αντιπροσωπεία των αγγλικών εργατικών συνδικάτων όλα τα πτώματα φορούσαν μπαλωμένα κουρέλια και τα χέρια τους ήταν χέρια εργατών…

Σκότωσαν γυναίκες γιατί από την πείνα ή για να σώσουν τα παιδιά τους δόθηκαν για μια πανιότα ή για μια κονσέρβα σε Ιταλούς ή Γερμανούς στρατιώτες…

Χιλιάδες αθώοι ανύποπτοι άνθρωποι σφαγιάσθηκαν δίχως να ξέρουν γιατί, ούτε αυτοί ούτε εκείνοι που εν ψυχρώ τους εκτελούσαν.

Ολόκληρες οικογένειες έχουν ξεκληριστεί με το πρόσχημα της συνεργασίας με τον εχθρό, ενώ στην πραγματικότητα κρύβονταν πίσω απ’ αυτά οικογενειακά ή προσωπικά μίση…

Δρούσε ακόμα στις πόλεις για λογαριασμό του ΕΑΜ και η ΟΠΛΑ. Πρόκειται για τους φονιάδες που χρησιμοποιούσε το ΚΚΕ στην Κατοχή… Αυτήν την ηρωική πλευρά του “Εθνικού Έπους”, ίσως από μετριοφροσύνη δεν την αναφέρουν στους πανηγυρισμούς της Εθνικής Αντίστασης!».

(Άγις Στίνας, παλαιό στέλεχος και βουλευτής του ΚΚΕ)

[Τλαξκαλτέκος]

Γυναίκες στον ΔΣΕ

Μαραντζίδης , ΔΣΕ



- Η ιδιότητα του μέλους του Κόμματος εξασφάλιζε καλύτερες προοπτικές στην εξέλιξη του μαχητή μέσα στον ΔΣΕ … Τα κομματικά στελέχη μπορούσαν να απολαμβάνουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, διατροφής και ένδυσης, καθώς επίσης και υγειονομικής περίθαλψης (...)
Εκτός όμως από τις θεσμικές και νομιμοποιημένες ιεραρχίες, αυτό που χαρακτήριζε έντονα το Δημοκρατικό Στρατό ήταν η ισχύς και η πυκνότητα των πελατειακών δικτύων (...) Τα δίκτυα πατρωνίας διαμόρφωσαν εκ των πραγμάτων άνισες συνθήκες διαβίωσης μέσα στο ΔΣΕ (...) Οι ανισότητες προκαλούσαν περισσότερο όταν εμπλέκονταν γυναίκες.

- Το πιο σκοτεινό ζήτημα των ερωτικών σχέσεων στο ΔΣΕ ήταν η σεξουαλική εκμετάλλευση των γυναικών. Στελέχη των διαφόρων αρχηγείων φαίνεται πως εξανάγκαζαν στρατολογημένες κοπέλες σε ερωτική συνεύρεση μαζί τους.

- Η σε βάθος μελέτη του Δημοκρατικού Στρατού αναδεικνύει μια βαθύτατη ανθρώπινη τραγωδία, νέων κυρίως ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, που κατά βάση στρατολογήθηκαν βίαια και υποχρεώθηκαν να πολεμήσουν κάτω από μια ηγεσία που δεν εμπιστεύονταν, σε έναν πόλεμο που δεν πίστευαν και τον οποίο δεν μπορούσαν να κερδίσουν...
https://greekcivilwar.wordpress.com/2017/01/08/gcw-793/
https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/12/29/gcw-774/

... «ένας όχι αμελητέος αριθμός ανταρτών» συμφωνούσε με την άποψη ότι «όλα τα [κομματικά] στελέχη είναι λέρες» .

Μεταξύ τους υπήρχε «μια συχνή σύγκρουση αρμοδιοτήτων» . Ενώ οι άνδρες τους πεινούσαν, οι ίδιοι όχι μόνον έτρωγαν καλά αλλά είχαν «το δικό του μάγειρα ο καθένας»

.«Στην υπόθεση μάλιστα [της εκτέλεσης] του Γιαννούλη κάποιοι υποστήριξαν πως ο θάνατός του σχετιζόταν με την όμορφη γυναίκα του» .

«Στελέχη των διαφόρων αρχηγείων φαίνεται πως εξανάγκαζαν στρατολογημένες κοπέλες σε ερωτική συνεύρεση μαζί τους», ενώ άλλες τους προτιμούσαν «για να έχουν περισσότερη τροφή και καλύτερη ένδυση» .
https://www.efsyn.gr/themata/fantasma-t ... ilie-noite

______________________________________________
Θα ήθελα να προχωρήσω στην εξέταση της οργάνωσης και δράσης του ΔΣΕ. Θα ξεκινήσω από μια πτυχή που δεν άπτεται άμεσα του ΔΣΕ αλλά αντικατοπτρίζει τις αλλαγές που γίνονται μεταπολεμικά στο ΚΚΕ. Σύμφωνα με μια έκθεση του μέλους του Πολιτικού Γραφείου Γιάννη Ιωαννίδη, το ΚΚΕ τον Δεκέμβριο του 1944 αριθμούσε 420.000 μέλη. Το 1946 αυτά είχαν μειωθεί αισθητά: έφταναν, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, τα 295.000 (εκ των οποίων τα 250.000 είχαν «μεταγραφεί» στο Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας). Τι συνέβη με τους υπόλοιπους; Το κόμμα είχε διαγράψει περίπου 20.000– 25.000 άτομα και οι υπόλοιποι «διέρρευσαν μετά το Δεκέμβρη του 1944». Στα τέλη του 1947, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, υπολόγιζαν ότι τα μέλη του ΚΚΕ είχαν μειωθεί στις 200.000. Η μείωση του αριθμού μελών είναι σοβαρή ένδειξη που μπορεί να μας οδηγήσει σε μια γενικότερη υπόθεση: στο χώρο της αριστεράς το υποκείμενο του Εμφυλίου δεν είναι το ίδιο με το υποκείμενο της Αντίστασης. (...)

Η δυναμική της ανάπτυξής του αντάρτικου συνιστά μια ακόμη σημαντική διαφορά του εμφυλίου σε σχέση με την Κατοχή,. Καταρχήν, η αριθμητική ανάπτυξη του ΕΛΑΣ είναι από κάθε άποψη εντυπωσιακή. Από 500 περίπου αντάρτες το φθινόπωρο του 1942, φτάνει στις 12.000 την άνοιξη του 1943, τις 30.000 στις αρχές του 1944, και, τέλος, στην απελευθέρωση έχει περίπου 50.000 μέλη. Ο ΔΣΕ ποτέ δεν θα καταφέρει να έχει αυτή την ανάπτυξη. Από περίπου 4.000 το καλοκαίρι του 1946, θα φτάσει τις 10.000 τον χειμώνα του 1946, τις 18.000 τον χειμώνα του 1947 και τον χειμώνα του 1948 θα φτάσει στο μέγιστο των δυνάμεων του, τις 25.000–26.000 αντάρτες. Η διαφορά μεταξύ ΕΛΑΣ και ΔΣΕ δεν είναι απλά αριθμητική.

Ενώ η δυναμική του ΕΛΑΣ βασίστηκε στις ευρείες κοινωνικές διαθεσιμότητες που δημιούργησε ο αγώνας ενάντια στους κατακτητές, η δυναμική του ΔΣΕ παρέμεινε περιορισμένη. Ο ΔΣΕ δεν κατάφερε να συνεγείρει το μαζικό ενθουσιασμό που ενέπνευσε ο ΕΛΑΣ. Σε αυτό το σημείο η διαφορά στον χαρακτήρα των δύο πολέμων (εθνικοαπελευθερωτικού και εμφύλιου) είναι αποφασιστική. Όσο και εάν ο ΔΣΕ σε μια προσπάθεια νομιμοποίησης του Εμφυλίου θα τον μετονομάσει σε «δεύτερο αντάρτικο» και το μεταπολεμικό καθεστώς σε «δεύτερη κατοχή», όλοι εκείνη την εποχή καταλάβαιναν τις διαφορές μεταξύ 1941 και 1946, μεταξύ Γερμανών και Αμερικανών. Τα όρια της δυναμικής θα φανούν ήδη από την αρχή καθώς θα υπάρχει πρόβλημα στρατολόγησης ανταρτών στις τάξεις του ΔΣΕ. Ο Μ. Βαφειάδης στην «πλατφόρμα» που κατέθεσε το 1948 αναγνώριζε ότι «από τα μέσα του 1947 η στρατολογία του ΔΣΕ είχε πάρει σχεδόν ολότελα βίαιο χαρακτήρα. Η εθελοντική κατάταξη δεν έφτανε ούτε το 10%». Η βίαιη στρατολόγηση εξηγεί τόσο τη μαζική (σε σχέση με τον ΕΛΑΣ) συμμετοχή γυναικών όσο και το πρόβλημα των λιποταξιών (που οξύνθηκε ιδιαίτερα στις τελευταίες φάσεις του εμφυλίου πολέμου). Η υποχρεωτική επιστράτευση δείχνει ότι ο ΔΣΕ, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι ο ΕΛΑΣ, λειτουργεί ως ένας πρωτοκρατικός θεσμός, ο οποίος διαθέτει τη βούληση και τους μηχανισμούς να επιβάλει στην εδαφική επικράτεια που ελέγχει τις δύο πρωταρχικές λειτουργίες του κράτους: φορολογία και στρατολόγηση. (...)

https://www.austriaca.at/0xc1aa5576%200x001988d5.pdf

[Ραν ταν πλαν]

Μαραντζίδης ,

[Τλαξκαλτέκος]

Μαραντζίδης ,

[Τλαξκαλτέκος]

Στα όπλα με το ζόρι: αναμνήσεις επιστρατευμένων γυναικών στο ΔΣΕ

Ελάχιστες δημοκρατικές δομές χαρακτήριζαν τους σχηματισμούς των ανταρτών του ΔΣΕ, αφού στην πλειονότητά του απαρτιζόταν από επιστρατευμένους, φανερά τη μέρα, κρυφά το βράδυ, νεαρούς και νεαρές. Οι τελευταίες, παρά την αλλεπάλληλη διαφώτιση προσπαθούσαν πάντα να λιποτακτήσουν. Όσες επέζησαν προσεγγίζονται με δυσκολία και η μνήμη τους είναι επιλεκτική: γενικά ομιλούν με περηφάνια για τους ανδρικούς τους ρόλους, αλλά σιωπούν περί των γυναικείων.

Αντιφάσεις

Είναι εξαιρετικά απίθανο να υπάρχει κανείς που να αμφιβάλλει ότι από το 1946 ως το 1949, οι αντάρτες στην Ελλάδα επιστράτευαν με τη βία άντρες, γυναίκες κι εφήβους. Αν όμως αρχίσουμε να επεξεργαζόμαστε ιστορικά το θέμα, αναζητώντας π.χ. την αναλογία επιστρατευμένων -εθελοντών, τον τρόπο που τους έπαιρναν από το σπίτι, τα συναισθήματά τους, σίγουρα θα προκύψουν διαφωνίες, καθώς διάφοροι αγνοί ιδεολόγοι, σκληροί επαγγελματίες ή εύπιστοι φιλίστορες θα επιμένουν ότι στην πλειονότητά τους οι αντάρτες του ΔΣΕ ήταν εθελοντές και άλλα ρομαντικά παρόμοια.


Στην ερώτηση αν ο στρατός των ανταρτών, ο ΔΣΕ, ήταν πράγματι δημοκρατικός η απάντηση είναι πολύ απλή: κανείς στρατός δε δομείται με δημοκρατικές λειτουργίες, αφού οι αποφάσεις της κορυφής στέλνονται στη βάση ως αναντίρρητες εντολές. Οπότε ο λογότυπος ΔΣΕ είναι επίπλαστος. Θα ήταν ορθότερο ο κομματικός αυτός στρατός να ονομαστεί λαϊκός, όπως ο προκάτοχός του ο ΕΛΑΣ. Για λόγους όμως συνεννόησης μεταξύ μας θα κρατήσουμε τον τίτλο που δόθηκε από τους αυθέντες του, θα αναφέρεται δηλαδή ως ΔΣΕ.

Για ένα Νέο Στρατό

Επιστράτευε λοιπόν ο ΔΣΕ με δύο τρόπους: αρχικά ο θεσμικός που ομοίαζε με τον αντίστοιχο του Εθνικού Στρατού (περιέλαβε όμως αργότερα και τις γυναίκες) και λάβαινε χώραν στη ζώνη ελέγχου των ανταρτών: κολλούσαν στο πλατάνι της πλατείας το φιρμάνι της επιστράτευσης ή μετέδιδαν προφορικά την ύπαρξή του. Ελάχιστοι χωρικοί ήταν διατεθειμένοι να δοκιμάσουν τη νομιμοφροσύνη τους έναντι του κράτους των ανταρτών, αφού ήταν γνωστό ότι η διαφωνία έφερνε κυρώσεις που κυμαίνονταν από την κατάσχεση υλικών αγαθών ως τον προσωπικό θάνατο.

Ο επόμενος τρόπος εύρεσης «νέου υλικού» , όπως ονομάζονταν από τους διαφωτιστές του ΚΚΕ οι επιστρατευμένοι, άρχισε να εφαρμόζεται μαζικά από το φθινόπωρο του 1948 και μετέπειτα, θεωρητικά για να σχηματιστούν οι «στρατηγικές εφεδρείες» των ανταρτών, πρακτικά για να συνεχίσει ο ΔΣΕ να υπάρχει. Νύκτωρ κι απροειδοποίητα οι αντάρτες έμπαιναν το βράδυ σε χωριά και κωμοπόλεις κι απασχολώντας τις αντίπαλες δυνάμεις αιχμαλώτιζαν άντρες, γυναίκες, αγόρια και κορίτσια. Κατά την απόσυρσή τους όλοι σχεδόν οι άντρες και τα αγόρια δραπέτευαν. Την επόμενη μέρα με τη βοήθεια των κατά τόπους ΚΠ οι παντρεμένες συνήθως αποδεσμεύονταν κατά τη διαλογή, ενώ οι ελεύθερες, από 16 χρονών και άνω, προωθούνταν σε έμπεδα (στρατόπεδα εκπαίδευσης), διαδρομή που διαρκούσε από λίγες νύχτες έως μερικές εβδομάδες.

Εννοείται ότι σχεδόν κανένα κορίτσι δεν επιθυμούσε να ενταχθεί στο ΔΣΕ, αφού ελάχιστα γνώριζαν κάτι περισσότερο από τη διαδρομή σπίτι –χωράφι –εκκλησία –βρύση. Γι αυτό οι επιστρατευμένες, ντυμένες με τις παραδοσιακές τους στολές, ολόλυζαν χωρίς σταματημό. Κι όχι μόνο αυτές: ένα φθινοπωρινό πρωινό του 1948 στον αυλόγυρο του ενοριακού ναού ενός χωριού της Δυτικής Μακεδονίας (στην Αιανή Κοζάνης) είχαν μαζευτεί όλοι οι κάτοικοι κλαίγοντας για τους δεκάδες άντρες, νέους και νέες που οι αντάρτες είχαν πάρει μαζί τους μερικές ώρες πιο πριν, μια εικόνα χρωσμένη με θλιβερές πινελιές.

Όμως οι νέοι συνηθίζουν τις καινούργιες καταστάσεις και σε αυτό προσφέρει την αρωγή της η κοινοβιακή ζωή. Στα έμπεδα τα κορίτσια μάθαιναν την τέχνη του πολέμου, αλλά περισσότερη επιμονή δινόταν στη «διαφωτιστική δουλειά». Εθεωρείτο ότι έτσι το «υλικό» θα «αφοσιωνόταν» στο ΔΣΕ, με σημερινά δηλαδή λόγια στόχος ήταν η μετάλλαξη των κοριτσιών της επαρχίας σε σκληρές φονταμενταλίστριες που έπρεπε να «μισούν» τον αντίπαλο, το λιγότερο για να αποσοβούνται οι λιποταξίες, που όσο σκλήραιναν οι μάχες τόσο αυτές πλήθαιναν.

Κατόπιν τα κορίτσια έπαιρναν όπλο, ντύνονταν στο χακί, όταν αυτό υπήρχε, και μοιράζονταν στα τμήματα αναλαμβάνοντας βοηθητικές επί το πλείστον εργασίες, γεμίστριες π.χ. οπλοπολυβόλων και πολυβόλων θέσεως, τραυματιοφόρισσες κλπ. Τις ομορφότερες οι ηγέτες μεριμνούσαν να τις έχουν κοντά τους, πράξη που δυσαρεστούσε βεβαίως αρκετούς αντάρτες, όμως οι σχετικές διαμαρτυρίες τους δεν έφταναν ποτέ πουθενά προς συζήτησιν.

Η αναλογία γυναικών στο ΔΣΕ αύξαινε όσο περνούσε ο καιρός και κυμαινόταν από το 1/3 έως και το ½, ανάλογα με τις μονάδες. Καθώς όμως σχεδόν όλες ήταν επιστρατευμένες, η μαχητική αξία των τμημάτων ήταν περιορισμένη, όχι τόσο επειδή οι γυναίκες ήταν αμαθείς του πολέμου ή λόγω της διαφοράς του φύλου, αλλά περισσότερο διότι είχαν ριχτεί σε έναν αγώνα που άλλοι είχαν επιλέξει. Έτσι με την πρώτη ευκαιρία κατέφευγαν στο στρατό. Ως το τέλος έμειναν στο βουνό όσες δεν κατάφεραν να φύγουν κι αυτές που δημιούργησαν ερωτικές σχέσεις με συναγωνιστές τους. Αρκετές κείτονται για πάντα σκοτωμένες στις χαράδρες και τα ρουμάνια, φορώντας τότε χακί ή μεσαιωνικά φουστάνια.

Οι γυναίκες της διπλανής πόρτας



Δεξιά με την παραδοσιακή στολή η Βασιλική Στόκα -Ζαγάρα από την Αιανή. Στην ηλικία των 16 ετών, το φθινόπωρο του 1948, αρπάχτηκε από τους αντάρτες του ΔΣΕ και χρημάτισε αντάρτισσα μέχρι να καταφύγει κρυφά στις τάξεις του Εθνικού Στρατού (Ιδιωτική Συλλογή οικογένειας Ζαγάρα).

Δεν βρίσκονται εύκολα έντυπες μαρτυρίες από γυναίκες που είχαν αρπαχτεί με το ζόρι και ο λόγος φυσικά εστιάζεται στις μεταλλαγές της μνήμης. Όσες επιστρατεύτηκαν από ανταρτοκρατούμενες περιοχές κι έπειτα κατέφυγαν στο εξωτερικό ή αιχμαλωτίστηκαν από το στρατό είναι φυσικό να αισθάνονται (κατά πολύ, ακόμη κι εντελώς) εθελόντριες, όπως π.χ. ορισμένα κορίτσια που ομιλούν στο έργο της Ρίκης Μπουσχότεν ή η Σταματία του Διπλού Βιβλίου της Τασούλας Βερβενιώτη. Αυτές όμως που πάρθηκαν με τη βία από τη ζώνη επιρροής του στρατού κι επέστρεψαν στα σπίτια τους καταχώνιασαν αυτή τη θύμηση, μην τολμώντας να δείξουν στο αυστηρό αντρικό περιβάλλον της επαρχίας ότι είχαν, έστω κι ολιγόχρονες, διαφορετικές εμπειρίες. Για μία που τόλμησε να μην το κρύψει, λέχτηκε (ψευδώς) ότι, όταν είχαν έρθει οι αντάρτες να πάρουν τα κορίτσια κι αυτά προσπαθούσαν να κρυφτούν, αυτή φώναζε «ιμένα μη μι παίρτι, είμι μκρή!» δηλώνοντας έτσι την παρουσία της.

Πρόσφατα φιλίστορας νεαρός αρχαιολόγος ρωτούσε για τη μάχη της Καρδίτσας του 1949. Ο γράφων τον υπέδειξε ως ρέουσα πηγή τη σπιτονοικοκυρά του, επιστρατευμένη με τη βία αντάρτισσα. Με τεράστια έκπληξη αναφώνησε: «θα τρελαθώ, η Βασίλω αντάρτισσα;» «Ναι», τον είπα, «με στεν και παντελόνι!» Η Βασίλω ποτέ δεν είχε κουβεντιάσει μαζί του κάτι σχετικό και ούτε η κορμοστασιά της έχει κάτι από τις ψευδείς υπερβολές των έργων του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Πρόκειται για μία συνηθισμένη πρεσβυτέρα της διπλανής πόρτας, που ξέρει όμως να κρύβει καλά το πολεμικό παρελθόν της.

Η μνήμη των επιστρατευμένων γυναικών συνεχίζει ως σήμερα να ρέει υπόγεια, και γι αυτό ίσως κάποτε, σε εξαιρετικές περιστάσεις, εκρήγνυται: μία ηλικιωμένη γυναίκα που πριν από λίγο αρρώστησε βαριά, παραληρεί σήμερα ζητώντας επιτακτικά τη γειτόνισσά της, με την οποία πριν από μισό αιώνα βρισκόταν μαζί στο βουνό, αρπαγμένες και οι δύο με το ζόρι. Είναι ένα πραγματικά εκπληκτικό φαινόμενο: καθώς το σώμα έχει σχεδόν σβήσει το ακοίμητο υποσυνείδητο αναζητά εναγωνίως στηρίγματα για τη ζωή κι ένα από αυτά είναι οι πολεμικές περιπέτειες, το δίκοχο, το στεν, το παντελόνι, μνήμες έντονες αλλά καλά σφραγισμένες επί δεκαετίες.

Ενθυμήσεις και σιωπές

Καθώς οι έντυπες σχετικές πηγές είναι παραλλαγμένες ή σπανίζουν, θα πρέπει να αναζητηθούν αντίστοιχες προφορικές. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εύρεσης, αλλά δύο είναι οι συνηθέστεροι: οι ερωτήσεις εκ του μακρόθεν και οι επιτόπιες επισκέψεις στα χωριά. Όσο ικανότερος είναι ο ερευνητής (ικανότητα σημαίνει μελέτη, επιμονή, ευτολμία, φαντασία) τόσο περισσότερο ευρίσκεται το υλικό σε πλάτος και σε βάθος. Με μία όμως ιδιαιτερότητα: οι ερευνήτριες πλεονεκτούν έναντι των ερευνητών, όταν στο χώρο της συνέντευξης παρίσταται ο σύζυγος ή άλλος άνδρας συγγενής, διότι αισθάνεται αμήχανος ο άνδρας, όταν η γυναίκα του ταξιδεύει σε ένα πολεμικό παρελθόν που από το ένα μέρος του είναι άγνωστο κι από το άλλο θεωρείται αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών.

Αρνητικά αντιδρά ο ωτακουστής σύζυγος, όταν τεθούν συναισθηματικής φύσεως ερωτήσεις από τον ερευνητή, παρομοίως και η σύζυγος. Το ζήτημα ειδικά των ερωτικών σχέσεων το καταπλακώνει μια σιωπή. Ποτέ μια επιστρατευμένη αντάρτισσα δεν αναφέρεται σε αυτό, αν δεν πιεστεί. Ακόμα και τότε όμως οι απαντήσεις είναι στερεότυπες: «αν έκανες κάτι, σε έστηναν στα έξι μέτρα». Έχει γραφεί από επαγγελματία ιστορικό ότι οι έρωτες στο βουνό «γίνονταν κατ΄ ανάγκην ιδανικοί», αλλά η πρόταση δεν ισχύει, διότι με βάση τη λογική αλλά και από την (ελάχιστη σχετική) βιβλιογραφία γνωρίζουμε ότι συνέρχονταν συχνά άντρες και γυναίκες στο βουνό, ιδιαίτερα στα έμπεδα ή τα τμήματα θέσεων. Οι περισσότερες σχέσεις δεν κατέληξαν σε γάμο, μάλλον λόγω των μετακινήσεων, των λιποταξιών και του θανάτου. Αυτές οι ιστορίες βεβαίως μεγεθύνονταν και αποτελούσαν μέρος της προπαγάνδας του αντιπάλου, ο οποίος μεμφόταν τους αντάρτες ως ανήθικους και τις (εθελόντριες) αντάρτισσες σαν πόρνες.

Οι επιστρατευμένες γυναίκες συνήθως ξεχνούν τα επίθετα των συμμαχητών τους (θυμούνται όμως τα ονόματα των ταξιάρχων και των λοχαγών τους) και λησμονούν τους περισσότερους τόπους που βάδισαν. Θυμούνται όμως έντονα ότι μερικοί αντάρτες που είχαν τσάντες τις μιλούσαν συνεχώς, λέγοντας ότι θα «φέρουμε τη λευτεριά!», μόνο αυτό. Δηλαδή η καρδιά της φιλοσοφίας του ΔΣΕ, η πολιτική δηλαδή επικοινωνία (προπαγάνδα), αποδείχτηκε λειψή στο πρακτικό επίπεδο, γι αυτό και σχεδόν όλοι οι αντάρτες, επιστρατευμένοι και μη, αγνοούν τόσο τα λεγόμενα των κατηχήσεων όσο και τα ονόματα των κατηχητών τους.

Αν και γενικώς οι επιστρατευμένες χαρακτηρίζουν τους αντάρτες με διάφορα αρνητικά επίθετα, π.χ. ξιπατουμέν(οι), αστράφτουν από περηφάνια όταν, όπως ειπώθηκε, αναφέρονται στο στρατιωτικό τους παντελόνι, το δίκοχο ή το όπλο τους. Πρόκειται προφανώς για ένα δείγμα όψιμου φεμινισμού, που εκδηλώνεται μονάχα υπογείως.

Συχνή επωδός πολλών συνεντεύξεων με επιστρατευμένες γυναίκες είναι η απορία, γιατί αυτές, αν και πολέμησαν δεν παίρνουν σύνταξη, οπότε προσκαλούν τον ερευνητή να μεσιτεύσει.

Για μια πλήρη πάντως μελέτη της μνήμης των επιστρατευμένων με τη βία γυναικών χρειάζεται επιπλέον η εξέταση παράπλευρων ενθυμήσεων, π.χ. της οικογένειας, του χωριού, των ανταρτών, συνολικά της κοινωνίας. Εντάσσεται έτσι ομαλά το συγκεκριμένο στο γενικό και ο ερευνητής ή ο αναγνώστης ασκείται σε συγκρίσεις και διαφορές εννοιών, όπως π.χ. η θεωρία με την πράξη, η αλήθεια με το ψεύδος κλπ.

https://blogs.sch.gr/thankall/?p=989

[pluton]

Με βάση την πολυδιαφημισμένη αντίσταση του ΕΑΜ θα ήθελα έτσι να αναφέρω κάτι από την δράση μιας αντιστασιακής οργάνωσης εθνικιστών, οι οποίοι χωρίς τυμπανοκρουσίες και κυρίως χωρίς να προκαλέσουν αιματηρά αντίποινα έκαναν θραύση στις γερμανικές στρατιωτικές υποδομές.

Αναφέρομαι στην αντιστασιακή οργάνωση ΑΠΟΛΛΩΝ με επικεφαλής τον Βασίλη Θεοφίλου υπαξιωματικό του Πολεμικού ναυτικού και κάποιους ακόμα πατριώτες ανατίναξαν το ιταλικό Conte di Savoia στον Πειραιά, μετέτρεψαν σε βεγγαλικό γερμανικό πετρελαιοφόρο στο Πέραμα, βούλιαξαν το Manilla στο Κερατσίνι. Προσπάθησαν να καταστρέψουν το βουλγάρικο Sanda Fe δυστυχώς ο σαμποτέρ Κώστας Καπουσίδης συνελήφθη από τον Έλληνα θερμαστή του πλοίου την ώρα που τοποθετούσε τα εκρηκτικά και τον παρέδωσε στους Γερμανούς.

Συνελήφθησαν οι Βασίλης Θεοφίλου, ο Αδάμ, ο Αρβανίτης και ο Γραμμένος.... ο Αδάμ πήρε όλες τις ευθύνες επάνω του για να γλυτώσει τους άλλους, άδικος κόπος, η χήρα του Βασίλη Θεοφίλου που κουβαλούσε στα φουστάνια της τις νάρκες έμεινε μόνη με 4 ορφανά, παρά την μηνιαία βοήθεια από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών δεν τα κατάφερε και σε γρήγορο διάστημα πέθανε (σκωλικοειδίτιδα) αφήνοντας πίσω της τα 4 ορφανά....

Αν κατάφερνε το ΕΑΜ να ανατινάξει τρία (3) πλοία μέσα στο λιμάνι του Πειραιά (Πειραιάς-Πέραμα- Κερατσίνι) θα γραφόντουσαν διθύραμβοι, θα λέγανε και θα ξαναλέγανε και όμως αυτό το κατάφερε μια εθνικιστική οργάνωση 5 ατόμων, σιωπηλά, σεμνά, χωρίς φανφάρες και τυμπανοκρουσίες .....

Για αυτούς που αγωνίστηκαν χωρίς φανφάρες, θεωρώντας αυτονόητο καθήκον την θυσία .... πιθανά η ΕΑΜική αντίσταση να τους ονόμαζε αντίδραση, συνεργάτες κλπ