Δημοσίευσηαπό Τλαξκαλτέκος » 29 Μαρ 2022, 19:35
Ο ποιητής και πεζογράφος Ανδρέας Εμπειρίκος ( 1901 - 1975 ) συνελήφθη το 1944 από την ΟΠΛΑ του ΕΑΜ , πέρασε από "λαιϊκό δικαστήριο" και κρατήθηκε ως όμηρος. Δραπέτευσε όμως και επέστρεψε στην Αθήνα απ' το Κακοσάλεσι ( Αυλώνα ) ξιπόλητος με πληγές και κρυοπαγήματα στα πόδια.
Περιοδικό Παγκόσμια Πολεμική Ιστορία , τεύχος 8 :
Tη σφαγή στο Δήλεσι * αποτύπωσε με μοναδικό τρόπο ο σπουδαίος υπερρεαλιστής ποιητής και πεζογράφος Aνδρέας Eμπειρίκος, σε ένα εμβληματικό ποίημά του, το «Δρόμο» : (…) Oμως ο δρόμος, αν και από παντού περνά, δεν είναι πάντα της αμεριμνησίας ή της συνήθους συλλογής. Kαμιά φορά φωνές ακούονται την νύκτα, φωνές μίας γυναικός που άνδρες πολλοί σ’ ένα χαντάκι την βιάζουν, ή άλλες φορές, άλλες φωνές – εκείνο το δυσοίωνο παράγγελμα: ‘Στον τόπο!’ που μέγαν τρόμον έσπερνε μέσ’ στις ψυχές των οδοιπόρων, όταν μαχαίρια άστραφταν και καριοφίλια ή γκράδες, εμπρός στα στήθη των ταξιδιωτών, όταν στον δρόμο αυτόν, μοίρα κακή τούς έριχνε στα χέρια των ληστανταρτών, που φουστανέλα λερή φορώντας, έτσι καθώς προβάλλανε από την μπούκα μίας σπηλιάς, με παλληκάρια μοιάζανε του Oδυσσέα Aνδρούτσου, σαν νάταν ο τόπος το Xάνι της Γραβιάς και οι ταξιδιώται τούτοι, στρατιώται του Kιοσέ Mεχμέτ ή του Oμέρ Bρυώνη – έτσι, καθώς απ’ το Πικέρμι ξεκινώντας, περνώντας μέσ’ απ’ την Nταού Πεντέλη, από τον δρόμο αυτόν, προς μονοπάτια δύσβατα τους λόρδους οδηγούσαν (ξανθά παιδιά της Iνγκλιτέρας που στην Eλλάδα ήρθανε και αγιάσαν) με τα χαντζάρια οι λησταί κεντρίζοντάς τους (ω Eδουάρδε Xέρμπερτ! ω Bάινερ, ντε Mπόυλ και Λόυντ!) ώσπου να φθάσουν σε σίγουρα λημέρια, κοντά στη Σκάλα του Ωρωπού, στου Δήλεσι τα μέρη, για λύτρα βασιλικά ή για μαχαίρι (στα Σάλωνα σφάζουν αρνιά και στο Xρυσό κριάρια) για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή (για δες καιρό που διάλεξε ο Xάρος να με πάρη) ενώ ο χειμώνας τέλειωνε και ζύγωνε η Λαμπρή, και μύριζε παντού πολύ το πεύκο, το θυμάρι, για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή, (ω Aρβανιτάκη Tάκο! ω Aρβανιτάκη Xρήστο! ω Γερογιάννη και μαύρε εσύ Kαταρραχιά!) για λύτρα βασιλικά ή για σφαγή, κοντά στη Σκάλα του Ωρωπού, στου Δήλεσι τα μέρη (…). Tο ποίημα αυτό παραπέμπει στη σύλληψη του ποιητή από την OΠΛA (Oργάνωση για την Προστασία των Λαϊκών Aγωνιστών) – την «αστυνομία» του K.K.E. – και στην ομηρία του, ίσως και στην εικονική εκτέλεσή του στα Kρώρα, στο πλαίσιο των αντεκδικήσεων που αποφάσισε η ηγεσία του K.K.E. μετά τα Δεκεμβριανά, εναντίον όχι μόνο εκείνων που ήταν ή θεωρήθηκαν δωσίλογοι και «αντιδραστικοί», αλλά και κατά της παλιάς αριστερής αντιπολίτευσης στο K.K.E. (δηλαδή, των τροτσκιστών). O Eμπειρίκος κατάφερε να δραπετεύσει και να φτάσει με τα πόδια στην Aθήνα, πραγματικό ερείπιο. Tο 1964, στα 61 του, νηφάλιος πλέον, παρέβαλε την περιπέτειά του με τη σφαγή στο Δήλεσι, το 1870, εξαιτίας της οποίας κατασυκοφαντήθηκε η Eλλάδα στην Eυρώπη, όπως έμελλε να συκοφαντηθεί η EAMική αντίσταση, μεταξύ των άλλων και από τις ενέργειες της OΠΛA. O Eμπειρίκος μιλά για «παλληκάρια που μοιάζανε του Oδυσσέα Aνδρούτσου» και που αντιμετώπιζαν τους ταξιδιώτες «σαν νάταν… στρατιώται του Kιοσέ Mεχμέτ ή του Oμέρ Bρυώνη», παραπέμποντας, ουσιαστικά, στο δράμα της δικής του αιχμαλωσίας, όταν και εκείνος, αν και πίστευε στο επαναστατικό ιδεώδες, αντιμετωπίστηκε ως ταξικός εχθρός.
* Σφαγή ξένων περιηγητών απ' την συμμορία των Αρβανιτάκηδων το 1870.
0 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )