ΚΑΤΟΧΙΚΗ ΠΕΙΝΑ

[pluton]

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Συσσίτιο στην "Παπαστράτειο Στέγη". Πειραιάς 1942.



ΚΑΤΟΧΙΚΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ



Για να έχει ανόθευτη την άποψη του πληθυσμού, η Επιτροπή πρότεινε να γίνει δημοψήφισμα για το δίλλημα που έβαλε δια του τύπου, έτσι εκδόθηκαν ψηφοδέλτια και ο κόσμος πήγε στα αστυνομικά τμήματα και εκφράστηκε με ποιο τρόπο προτιμούσε την βοήθεια, ακούστηκαν μάλιστα συνθήματα της μορφής « Κάτω τα λαϊκά συσσίτια! Ζήτω οι μπακάληδες».



Πρωτοφανές και όμως έγινε δημοψήφισμα σε κατεχόμενη χώρα, φαντάζομαι ότι είναι Ελληνική πατέντα αυτό το πράγμα, δες την συνέχεια που παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον.


Η πλειοψηφία ψήφισε υπέρ των μπακάληδων και μόνο 19.735 υπέρ των λαϊκών συσσιτίων.

Τώρα όσοι είχαν συμφέροντα από την ύπαρξη των λαϊκών συσσιτίων άρχισαν να διαδίδουν ότι χρησιμοποιήθηκαν εκβιασμοί κλπ, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπέρ των λαϊκών συσσιτίων δεν ψήφισαν ούτε το προσωπικό που εργαζόταν γι αυτά.


Η Επιτροπή λοιπόν για να αντιμετωπίσει αυτές τις φήμες αποφάσισε ότι όσοι ήθελαν μπορούσαν σε ένα δεκαήμερο του Ιανουαρίου να ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΗΝ ΨΗΦΟ ΤΟΥΣ ……… πράγματι 5.911 ζήτησαν να ξαναγύριζαν τα «λαϊκά συσσίτια» και 3.499 άλλαξαν υπέρ των μπακάληδων.


Με τον τρόπο αυτό καταργήθηκαν τα «λαϊκά συσσίτια» αφού πέρασε μια ολιγόμηνη μεταβατική περίοδος.


Το νέο σύστημα ήταν πολύ καλύτερο διότι οι Έλληνες πλέον μαζευόταν στο ίδιο τραπέζι με την οικογένειά του για να φάει ότι του έδινε η Επιτροπή ενώ πριν το κάθε μέλος έτρωγε στον δρόμο και πολλές φορές σε διαφορετικά συσσίτια.

Το μεγάλο κακό που γίνηκε ήταν ότι όποιο δάσος είχε γλυτώσει από την υλοτόμηση λόγω του χειμώνα τώρα χάθηκε για να μπορέσουν οι οικογένειες να ανάψουν τις οικογενειακές φωτιές που θα έφτιαχνε το φαγητό τους.


Το σύστημα αυτό έφερε σταδιακά την καταστροφή της μαύρης αγοράς των τροφίμων μιας και πλέον κάθε οικογένεια είχε λίγο μεν αλλά φτηνό φαγητό από την Επιτροπή.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Εδώ βλέπουμε το τρίκορφο (υψόμετρο 250 μ.) απ όπου παρακολούθησε ο Ξέρξης την ναυμαχία της Σαλαμίνος. Οι παλιοί λέγανε ότι αυτοί οι λόφοι ήταν δασωμένοι, ο πληθυσμός του Πειραιά κυρίως των συνοικισμών Πέραμα, Δραπετσώνα, Νίκαια, Κερατσίνι, Κουτσουκάρι (Κορυδαλλός)τον αποψίλωσαν για να εξασφαλίσουν ξύλα για ζεστασιά και για μαγείρεμα, έκτοτε παρά τις προσπάθειες του Π Ν ελάχιστα πράγματα έχουν γίνει.

[pluton]

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ουρές για όλα τα πράγματα υπήρχαν ουρές, εδώ στην Πατησίων σε ουρά για λεωφορείο.



ΟΙ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΣ

Τέθηκε λοιπόν θέμα διανομής μέσω των παντοπωλών.

Η Επιτροπή ήρθε σε επαφή με τον σύνδεσμο Παντοπωλών, οι οποίοι έδειξαν εντελώς διαφορετικό πνεύμα σε σχέση με την κερδοσκοπική διάθεση των αρτοποιών, αυτοί πρόταξαν κοινωνικά και εθνικά ζητήματα της αποστολής που τους ζητήθηκε, η συνεργασία τους με την Επιτροπή ήταν άψογη.

Διαιρέθηκε η πόλη (Αθήνα και Πειραιάς ) σε 65 διαμερίσματα το κάθε ένα περίπου 25.000 κατοίκων σε κάθε διαμέρισμα ορίστηκε ένα κεντρικό παντοπωλείο , οι λοιποί παντοπώλες της περιοχής από αυτό εφοδιαζόντουσαν και η Επιτροπή εφοδίαζε τους 65.

Ο Σύνδεσμος Παντοπωλών προκατέβαλε στην επιτροπή τα χρήματα για τον κάθε ένα από τους 65, αυτό διευκόλυνε αφάνταστα την Επιτροπή, και μετά βέβαια ο Σύνδεσμος Παντοπωλών είχε να κάνει με τους 65 για τα οικονομικά τους.

Ο κάθε παντοπώλης ετοίμαζε πίνακα των τροφίμων και τους παρακρατούσε τα δελτία (για να μη διπλοπαραλαμβάνουν τρόφιμα), τώρα με την κατάσταση πήγαιναν στην Γεν Επιθεώρηση της Επιτροπής και έβγαζε διατακτική για τον παντοπώλη με αυτή παραλάμβαναν το αργότερο σε πέντε μέρες τα εμπορεύματα από τον κεντρικό παντοπώλη.





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Δελτίο εγγραφής σε βρεφικό σταθμό (1943). Για να δοθεί βρεφικό γάλα, οι μητέρες δεν κατέβαζαν γάλα για την διατροφή του βρέφους.


ΤΑ ΣΑΚΙΑ

Σε περίοδο πολέμου μεγάλη σημασία είχαν τα σακιά μέσα στα οποία έμπαινε το σιτάρι ή τα λοιπά είδη , οι Σύμμαχοι έδιναν τεράστια σημασία στην επιστροφή των σάκων που έστελναν,
Για κάθε σακί που έπαιρνε ο παντοπώλης έπρεπε να καταθέσει εγγύηση και ύστερα από την διανομή τα σακιά επιστρεφόταν στους κεντρικούς παντοπώλες και μετά παραλάμβαναν τα νέα τρόφιμα.

Προς τον σκοπό της διαχείρισης των αλευροσάκων οργανώθηκε ειδικό εργαστήριο που δούλευαν μερικές δωδεκάδες εργάτριες , να φανταστείς ότι η Επιτροπή το 1944 παράγγειλε 5 τόνους κλωστή αποκλειστικά γι αυτό τον σκοπό.

[pluton]

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Στην Πελοπόννησο, το έργο των εκπροσώπων του Ερυθρού Σταυρού ήταν πολύ διαφορετικό από εκείνο των πόλεων, λόγω κυρίως των συνεχιζόμενων συγκρούσεων μεταξύ των κατακτητών και των ανταρτών. Ο Hans Ehrenstråle, ηλικίας 32 ετών, ανέλαβε τη θέση του στην Πάτρα στις αρχές του 1944, έλαβε οδηγίες από τους προϊσταμένους του ότι η πρώτη του προτεραιότητα ήταν να βοηθήσει την ορεινή κοινότητα των Καλαβρύτων, που βρέθηκε σε απόλυτη δυστυχία μετά την καταστροφή της στα τέλη του 1943 και την απελευθέρωση ορισμένων από τους 500 αρσενικούς κατοίκους του από τους Γερμανούς που τους κρατούσαν ομήρους σε αντίποινα για αντάρτικη δραστηριότητα. Μετά τη σφαγή το χωριό αποκόπηκε και είχε μεγάλη ανάγκη προμήθειας. Αυτό θα ήταν μόνο το πρώτο από τα πολλά καμένα και κατεστραμμένα χωριά που θα έπρεπε να προσπαθήσει να φτάσει με φαγητό, ρούχα και ιατρική βοήθεια. Πολλές φορές δεν ήταν δυνατόν να χρησιμοποιήσουν αυτοκίνητα για να ταξιδέψουν και αυτός, αλλά και ο άλλος σουηδός εκπρόσωπος Arvid Wikerstål και οι βοηθοί τους έπρεπε να περπατήσουν ή να χρησιμοποιήσουν γαϊδούρια.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Η ομάδα του Σουηδικού Ερυθρού Σταυρού στην Αθήνα. Από αριστερά προς τα δεξιά:
Πρώτη σειρά: Martin Nordenström, Hans Ehrenstråle, Elsa Segerdahl-Persson, Stig Wikander, Erik Danielsson
Δεύτερη σειρά: Jean Lieberg, Karl William Borg, Axel W. Persson, Dag Bergman, Gottfrid Walldén
Τρίτη σειρά: "Einar Gjerstad, Christian Callmer", Arvid Wikerstål



ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΥΣΣΙΤΙΑ

Ο Δρ φον Φίσερ ωστόσο ήθελε να διατηρήσει τα παιδικά συσσίτια, διότι πίστευε ότι οι πεινασμένοι γονείς θα κρατούσαν τις παιδικές μερίδες για λογαριασμό τους και θα πέθαιναν τα παιδιά, η πραγματικότητα ήταν ότι και στην χειρότερη πείνα (το δείχνουν οι αριθμοί αυτό) οι γονείς θυσιάστηκαν υπέρ των παιδιών τους και η παιδική θνησιμότητα ήταν πολύ μικρή σε σχέση με την θνησιμότητα των γονιών κυρίως των πατεράδων.


Ένας από τους λόγους που επέβαλαν και την κατάργηση των παιδικών συσσιτίων ήταν ότι (κυρίως στον Πειραιά) ανακαλύφτηκε ότι υπήρχε ενδημική αρρώστια περίπου στο 30% και αυτή η αρρώστια ήταν τράχωμα (αρρώστια των ματιών μεταδοτική).


Τα παιδικά συσσίτια αφορούσαν 250.000 παιδιά που γινόταν σε 417 κέντρα μια έρευνα βρήκε ότι το 80% των κέντρων ήταν σε χώρους άθλιους και το 66% του προσωπικού ακατάλληλο.


Οργανώθηκε λοιπόν και δεύτερο δημοψήφισμα μεταξύ των παιδιών, τι επιθυμούσαν «παιδικά συσσίτια» ή σίτιση στο σπίτι μαζί με τους γονείς τους.


Μόνο 10.000 παιδιά ψήφισαν υπέρ των παιδικών συσσιτίων.

Αυτοί που πραγματικά θεώρησαν ότι ήταν πολύ αδικημένοι ήταν οι κυρίες που είχαν οργανώσει τα παιδικά συσσίτια και λειτουργούσαν σε εθελοντική βάση, ένοιωσαν λοιπόν ότι οι προσπάθειές τους αμειβόταν με αχαριστία.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Οι κυρίες που είχαν οργανώσει τα παιδικά συσσίτια και λειτουργούσαν σε εθελοντική βάση, ένοιωσαν ότι οι προσπάθειές τους αμειβόταν με αχαριστία.


ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

Τα παιδιά όμως εκτός της τροφής χρειαζόταν και άλλα πράγματα όπως καθαριότητα, ντύσιμο , υπόδηση (τα περισσότερα ήταν ξυπόλητα) και κυρίως ιατρική περίθαλψη , έτσι τα 10.000 παιδιά που ψήφισαν υπέρ των παιδικών συσσιτίων ήταν κατά κάποιο τρόπο τυχερά διότι όσο διάστημα παρέμειναν η Επιτροπή λόγω του μικρού τους αριθμού να τα ντύσει, να τα φροντίσει σε θέματα καθαριότητας και να τα υποδήσει. Η

Επιτροπή φρόντισε για τα περισσότερα παιδιά με ένα δίμηνο πρόγραμμα να δοθεί ιατρική εξέταση των παιδιών.

Εφαρμόστηκε μια απλοποιημένη μέθοδος με βάση το ανάστημα του παιδιού.
Με την πάροδο του χρόνου η Επιτροπή έπαιρνε και φάρμακα από την Αμερική (ΗΠΑ και Καναδά), στην Ελλάδα την εποχή αυτή υπήρχε πρόβλημα να βρει κανείς βελόνα για να ράψει ένα κουμπί, έπρεπε λοιπόν τα φάρμακα αυτά να παραχωρούνται σε μορφή τέτοια που να μη απαιτείται η όποια άλλη βοήθεια (ενέσεις, καθετήρες κλπ).

Τα φάρμακα αυτά σκέφτηκαν να τα διαθέσουν με το σύστημα των παντοπωλών από τα φαρμακεία, ο κίνδυνος όμως ήταν μεγάλος και έτσι ακολουθούσανε δύο δρόμους διανομής:

Α. Από τα φαρμακεία των νοσοκομείων.
Β. Από το ιατρείο της επιτροπής.


Αυτά γινόταν με καταχώρηση σε ειδικό βιβλίο, ταυτόχρονα γινόντουσαν επί τόπου έλεγχοι στους ασθενείς για να εξακριβωθεί το αληθές της ιατρικής συνταγής, σε περίπτωση που οι γιατροί έγραφαν ψεύτικες συνταγές για να πάρουν τα φάρμακα που θα τα διέθεταν στην μαύρη αγορά, ο γιατρός αυτός αποκλειόταν στο δικαίωμα να εκδίδει συνταγές. Στην Πελοπόννησο ανέπτυξε δράση η γιατρός Elsa Segerdahl Persson που περιόδευε από χωριό σε χωριό ακούραστα.

Στους διαβητικούς έδιναν ειδικά δελτία για να παραλάβουν ινσουλίνη, τα σωληνάρια, μετά την χρησιμοποίηση, της έπρεπε να επιστραφούν στην Επιτροπή για να χορηγηθεί νέα δόση.

Για έλκος στομάχου χρειαζόταν να προσκομίσει ραδιογραφία, ή ανάλογη έκθεση.

Στην αναιμία ζητούσαν αναλύσεις αίματος.

Στο πρώτο έτος λειτουργίας η Επιτροπή εκτέλεσε 200.000 συνταγές.

Στην επαρχία τα φάρμακα στελνόντουσαν μέσω της Αγροτικής Τραπέζης. Μέγα πρόβλημα υπήρχε με τους γιατρούς που λόγω της αποκοπής της χώρας από τον έξω κόσμο δεν ήταν ενημερωμένοι για τα νέα φάρμακα που κυκλοφορούσαν.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Αριστερά: Μια νοσοκόμα Ερυθρού Σταυρού, αδελφή Lenio, που ταξιδεύει με γάιδαρο της στο Σούλι. Μέση: Hans Ehrenstråle, φοιτητής πανεπιστημίου από το Lund. Δεξιά: Arvid Wikerstål, ένας πάστορας από το Lund.

[vallon]

πολύ ενημερωτικό το αρχείο σου Πλούτωνα,
από το θέμα όμως λείπουν και τα αίτια της κατοχικής πείνας που οδήγησε στον αφανισμό πολλών Ελλήνων τον χειμώνα του '42.
Ο Αγγλικός αποκλεισμός δεν θα έπρεπε να αναφερθεί εδώ;

[pluton]

πολύ ενημερωτικό το αρχείο σου Πλούτωνα,
από το θέμα όμως λείπουν και τα αίτια της κατοχικής πείνας που οδήγησε στον αφανισμό πολλών Ελλήνων τον χειμώνα του '42.
Ο Αγγλικός αποκλεισμός δεν θα έπρεπε να αναφερθεί εδώ;

Έχει αναφερθεί στην αρχή. Εξ άλλου η εργασία μου αυτή ούτε καν στην μέση δεν βρίσκεται.

Ό λόγος που την παραθέτω τμηματικά είναι για να μπορεί να διαβαστεί με ευχέρεια κυρίως όμως είναι μια απάντηση σ αυτούς που μίλαγαν για την κατοχική πείνα χωρίς σεβασμό και χωρίς να κατέχουν καμιά συνιστώσα της.

Η κατοχική πείνα είναι κάτι που με αγγίζει προσωπικά, η οικογένειά μου έχει θύματα, ανθρώπους της που πέθαναν πεινασμένοι.... στις έρευνες που έκανα σε ληξιαρχεία βρήκα απίστευτα πράγματα (οι ληξίαρχοι με κίνδυνο της ζωής τους έγραψαν ιστορία).... το ζήτημα ήταν να τα δημοσιοποιήσω ή όχι έμπαιναν προσωπικά στοιχεία και οι άνθρωποι αυτοί είχαν οικογένειες, κάποια στιγμή μου ζήτησε μια αντιστασιακή οργάνωση να τους δώσω τα στοιχεία για να βγει βιβλίο, ανάλογη πρόταση μου έκανε ένας ενοριακός ναός.... δεν τα έδωσα για να διαφυλαχτούνε αυτά τα προσωπικά στοιχεία, έτσι ούτε εδώ θα παραθέσω όλα αυτά που βρήκα παρά μόνο όσα δεν ακουμπούν ανθρώπους.

Θα ήθελα να σημειώσω σχετικά με τον αγγλικό αποκλεισμό ότι στην Ελλάδα συνέβει κάτι πρωτοφανές στην λογική των πολέμων, οι Άγγλοι κάτω από την πίεση κυρίως της Εκκλησίας δέχτηκαν να σπάσουν τον αποκλεισμό ΜΟΝΟ για την Ελλάδα και οι Γερμανοί δέχτηκαν να μη λεηλατήσουν για τις ανάγκες τους την βοήθεια που ερχόταν από τους συμμάχους. ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΔΙΑΦΥΓΟΥΝ.

[pluton]

Τώρα που ξανάβλεπα όλα αυτά τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την κατοχική πείνα, δεν μπορείτε να φανταστείτε τι οικογενειακές και κοινωνικές ιστορίες υπάρχουν ....

Όπως θα δείτε παρακάτω την μερίδα του λέοντος στους θανάτους από πείνα την είχαν οι προσφυγικές συνοικίες, οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν να περιμένουν από κανένα πατρικό χωριό ούτε ένα αυγό ούτε μια πατάτα.....




Στις προσφυγικές οικογένειες οι παππούδες θυσίασαν την μερίδα του φαγητού τους για να επιζήσουν τα εγγόνια, οι πατεράδες για να ζήσουν τα παιδιά .... έτσι λοιπόν στην κάθε οικογένεια πρώτα έφυγαν οι μεγαλύτεροι άρρενες (στα ληξιαρχεία αυτό φαίνεται πεντακάθαρα).... τώρα ο μεγάλος αδελφός υποσιτιζόταν για να ζήσουν οι αδελφές και τα μικρότερα παιδιά με αποτέλεσμα ο μεγάλος αδελφός να γίνει φυματικός (περιττό να πω ότι και στην πατρική μου οικογένεια ίσχυσε αυτός ο νόμος).

Θα ήθελα να σας διηγηθώ (χωρίς ονόματα), ένα περιστατικό, ο ληξίαρχος έγραψε σε δύο διαδοχικά φύλα τους θανάτους του αντρόγυνου με ημερομηνία θανάτου την ημερομηνία εύρεσής τους.... λοιπόν βρέθηκε άντρας με την γυναίκα του πεθαμένος στο κρεβάτι από ασιτία σε παρένθεση αναφέρει η οικία ανοίχτηκε μετά από έντονη δυσοσμία λόγω της σήψης.... Εύκολα βγαίνει το συμπέρασμα υπερήλικο αντρόγυνο (προφανώς χωρίς παιδιά) έμειναν στο κρεββάτι τους και πέθαναν από πείνα (προφανώς από αξιοπρέπεια ή αδυναμία μη θέλοντας να ρεζιλευτούν εκλιπαρώντας βοήθεια ). Τους πήρε χαμπάρι η γειτονιά μετά από μέρες λόγω της δυσοσμίας που έβγαζαν τα νεκρά τους σώματα.



Θέλω επίσης να σας πω ότι οι γιατροί για τον θάνατο από πείνα είχαν βρει πάνω από 13 λέξεις να τον παρουσιάσουν:

ΔΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΠΟΥ ΦΑΝΕΡΩΝΟΥΝ ΘΑΝΑΤΟ ΑΠΟ ΠΕΙΝΑ


ΠΕΙΝΑ

ΥΠΟΣΙΤΙΣΜΟΣ

ΑΤΡΟΦΙΑ

ΑΘΡΕΨΙΑ

ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ

ΑΣΙΤΙΑ

ΠΛΗΡΗΣ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ

ΤΕΛΕΙΑ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ

ΥΠΟΒΙΤΑΜΙΝΩΣΗ

ΑΔΥΝΑΜΙΑ


Όπου εμφανίζεται ΟΙΔΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ δεν τη συμπεριέλαβα αλλά προφανώς είναι πρήξιμο από πείνα.





ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΒΙΤΑΜΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Αιτίες θανάτου όπως ΕΚ ΓΗΡΑΤΟΣ , ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΣ ΜΑΡΑΣΜΟΣ ΚΛΠ μπορεί να πει κανείς ότι υποκρύπτει θανάτους με αιτία ΚΑΚΟΥΧΙΕΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ακριβή στοιχεία για την περίοδο αυτή δεν μπορούν να παρουσιαστούν , ΒΡΗΚΑ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΟΙ ΠΕΘΑΝΑΝ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ, εντοπίζεται γενικά το πρόβλημα, είναι ορατή η κατάσταση αλλά δεν μπορεί κανείς να την περιγράψει σ όλες τις λεπτομέρειες και τις πτυχές της.

ΔΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΠΟΥ ΦΑΝΕΡΩΝΟΥΝ ΛΟΓΟΥΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΠΟ ΚΑΚΟΥΧΙΕΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ

ΒΡΟΧΟΠΝΕΥΜΟΝΙΑ

ΨΥΞΗ

ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ


ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΒΡΕΦΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΙΟ ΚΑΤΩ ΔΙΑΓΝΩΣΕΙΣ


ΚΑΧΕΞΙΑ

ΑΤΡΟΦΙΑ

ΔΕΝ ΕΘΗΛΑΖΕΝ

ΑΘΡΕΨΙΑ

ΠΡΟΟΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ

Για τα βρέφη είναι φανερό ότι δεν θήλαζαν διότι η μάνα δεν κατέβαζε γάλα.

[pluton]

ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ

Στην επαρχία χρειάστηκε μεγαλύτερη προσπάθεια, εκεί βοήθησε εκτός του ΔΚΕΣ και η Αγροτική Τράπεζα, χωρίστηκαν οι κάτοικοι της επαρχίας σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Παραγωγούς
Μη παραγωγούς




Οι παραγωγοί αποκλείστηκαν της βοήθειας, στην κατηγορία των παραγωγών συμπεριελήφθηκαν οι βιομήχανοι, οι βιοτέχνες, όσοι τους πλήρωναν σε είδος κλπ κατηγορίες.


Στους μη παραγωγούς έδινε η Επιτροπή 40 δράμια ψωμί την ημέρα κατά άτομο.


Υπήρξαν στην επαρχία πολλές διαφοροποιήσεις και δυσκολίες πχ στην Θεσσαλία που παρήγαγε σιτάρι δεν κρίθηκε απαραίτητο να δοθεί βοήθεια σε σιτάρι. Τεράστιο πρόβλημα ήταν η μεταφορά της βοήθειας, οι Ιταλοί προσπάθησαν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά πχ η μεταφορά με σιδηρόδρομους της βοήθειας προσέκρουε στις στρατιωτικές μετακινήσεις που είχαν προτεραιότητα, έτσι βρέθηκε η φόρμα να νοικιάζει η Επιτροπή φορτηγά, ή η χρήση ζώων το κόστος μεταφοράς βάρυνε την τιμή της βοήθειας.

Η μεταφορές δια θαλάσσης είχαν δύο βασικά εμπόδια:

Α. Δεν υπήρχαν πλεούμενα, είτε διότι τα είχαν κατασχέσει οι κατοχικές αρχές είτε διότι είχαν βυθιστεί, η δε κατοχική διακυβέρνηση δεν δεχόταν εφοπλιστές ουδετέρων στα ελληνικά νερά.

Β. Το Λονδίνο κάθε τόσο εξέδιδε «ουκάζιο» που απαγόρευε τις θαλάσσιες μεταφορές.


Ο Δαμασκηνός μεσολάβησε πολλές φορές για το πρόβλημα της βοήθεια ς στα νησιά. Δες σε τι πρόβλημα είχε μπλέξει αργότερα η μεταφορά βοήθειας …….

Οι Σύμμαχοι ήταν υπέρ της χρήσεως μεγάλων πλοίων για την μεταφορά της βοήθειας απεναντίας οι Γερμανοί υπέρ των μικρών πλεούμενων διότι φοβόντουσαν ότι τα μεγάλα πλοία θα έδειχναν στα βρετανικά υποβρύχια τα ελεύθερα από νάρκες περάσματα στα νησιά.


Ο εφοδιασμός της Κρήτης (Festung Kreta) έγινε με το πλοίο «Καμέλια» (σουηδικό πλοίο) , η Κρήτη είχα πλεόνασμα ελαιολάδου και σταφίδας και έλλειψη δημητριακών, έτσι η Επιτροπή μπόρεσε να πάρει το Κρητικό πολύτιμο πλεόνασμα για την υπόλοιπη Ελλάδα, έτσι μοιράστηκε στην Ελλάδα 1.200 τόνοι Κρητική σταφίδα προς 8.000 δραχμές την οκά, φυσικά ακουλούθησαν και άλλες τέτοιες μεταφορές με διάφορα προϊόντα.


Η Επιτροπή σε αυτές τις μετακινήσεις εφάρμοσε την αρχή «Ότι δεν είναι ρητά απαγορευμένο …… επιτρέπεται».




Τεράστιο πρόβλημα για τις μεταφορές στην επαρχία ήταν το αντάρτικο κίνημα. Οι Ιταλοί έβαλαν περιορισμούς και από αυτούς τους περιορισμού πλήγηκαν κάτοικοι ορεινών περιοχών πχ οι κάτοικοι της Καλαμπάκας και της Καρδίτσας πήγαιναν στα Τρίκαλα για να πάρουν εφόδια, πορεία πολλών ημερών με κινδύνους να ληστευθούν καθ οδό από ομάδες άλλων χωριών.


Στον Βόλο ένα ιστιοφόρο με 35 τόνους αλεύρι πέρασε στα χέρια ανταρτών οι οποίοι έδωσαν στον πλοίαρχο απόδειξη παραλαβής!


Οι μεταφορές γινόντουσαν πάντα υπό την συνοδεία επιθεωρητών της Επιτροπής για να αποφευχθούν οι κλοπές, όταν η αποστολή έφευγε από την Αθήνα οι παραλήπτες ειδοποιούντο με τηλεγράφημα, το γραφεί «ελλειμμάτων» της Επιτροπής παρακολουθούσε όλες τις διαφορές που υπήρχαν από την αποστολή μέχρι την παράδοση, παραλήπτης ήταν συνήθως η Αγροτική Τράπεζα.

[pluton]

Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ

Η Βέρμαχτ από την πρώτη στιγμή που μπήκε στην Ελλάδα κατανάλωσε τροφικά αποθέματα για τον επισιτισμό της. Και επίταξε τα υποζύγια που επέστρεψαν από την Πίνδο για τις ανάγκες της.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Λεηλασία καταστήματος από Γερμανούς στρατιώτες.


Οι Γερμανοί στρατιώτες έδειξαν διαθέσεις αρπαγής και λεηλασίας, χαρακτηριστική είναι η ιστορία Γερμανού αξιωματικού που ήθελε να αγοράσει ένα αυτοκίνητο αλλά δεν του έφταναν τα χρήματα, έτσι παρακάλεσε τον Έλληνα πωλητή να περιμένει λίγο, κατέβηκε λοιπόν στο υπόγειο , τύπωσε όσα κατοχικά μάρκα του έλειπαν για την αγορά του αυτοκινήτου!


Έξω όμως από το κατοχικό μάρκο διαδέχεται η διακριτική αγορά με φρεσκοτυπωμένα «ομόλογα του Ράιχ». Με την είσοδο των στρατευμάτων του Γ Ράιχ στην Ομόνοια κατέφθασε και ένα κλειστό φορτηγό αυτοκίνητο το οποίο είχε μέσα μηχανήματα εκτύπωσης κατοχικού χρήματος, εκεί λοιπόν στην Ομόνοια τυπώθηκαν χρήματα που μοιράστηκαν στους Γερμανούς στρατιώτες που ξαμολήθηκαν με αυτά τα χρήματα για αγορές στην Αθηναϊκή αγορά!


Η Αμερικάνικη προπαγάνδα κυκλοφόρησε ένα έντυπο για αυτά τα πιστωτικά δελτία του Ράιχ που έλεγε: «λίγο περισσότερη πραγματική αξία από ότι μια υπόσχεση του Χίτλερ» και κάποιο άλλο που έλεγε «ακόμα και τα λαμπρότερα κατορθώματα του Αλ Καπόνε ωχριούν μπροστά στην μέθοδο αυτή…..» και φυσικά εννοούσε το γερμανικό κατοχικό χρήμα.


Οι γερμανικές επιτάξεις τροφίμων σταματούν από το 1942 όπως αποκαλύπτει ο Ρονκάλι, το μόνο που επίταξαν ήταν πατάτες, λάδι και σταφίδες που θεωρούντο «είδη αφθονίας» και υποχρεωτικά μπήκαν στο συψηφισμό των κλήριγκ.

Από 1-5-41 μέχρι 30-9-41 η Ελλάδα «εξάγει» στην Γερμανία τρόφιμα και καπνά αξίας 38,81 εκατομμύρια μάρκα.


Η έρευνα της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Νιούκασλ Βιολέτας Χιονίδου (Λιμός και Θάνατος στην Κατεχόμενη Ελλάδα) εκδόθηκε πρόσφατα από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και περιέχει στοιχεία που εμπλουτίζουν τα έως σήμερα δεδομένα:


*Μία από τις πιο διαδεδομένες ερμηνείες είναι ότι ο λιμός στα πρώτα χρόνια της Κατοχής (1941-1942) οφειλόταν στο ότι οι Γερμανοί και οι Ιταλοί κατάσχεσαν όλη την ετήσια σοδειά.
Η Χιονίδου, μιλά για κατασχέσεις αφορούσαν αγαθά (πορτοκάλια και λεμόνια στη Χίο, λάδι στη Λέσβο και σταφίδες στην Κρήτη) που ήταν ήδη αποθηκευμένα.

Αλλά και οι Ιταλικές κατοχικές δυνάμεις δεν υστέρησαν στις επιτάξεις, σε τέτοιο σημείο που οι Γερμανοί να μιλούν για «εντελώς παράλογη» και «υπερβολική» μανία για επιτάξεις. Επιπλέον η ιταλική «preponderanza» απαγόρευσε την μεταφορά τροφίμων από τις περιοχές που είχαν πλεόνασμα. Η διοικητική διαίρεση της κατεχόμενης Ελλάδας σε 13 ζώνες, μεταξύ των οποίων απαγορευόταν η διακίνηση προϊόντων, είχε ολέθριες συνέπειες, ιδιαίτερα για την Αθήνα που δεν διέθετε δική της αγροτική παραγωγή. Έτσι, οι τιμές και οι ελλείψεις συγκεκριμένων προϊόντων διέφεραν από ζώνη σε ζώνη, και εκτεθειμένα στον λιμό βρέθηκαν τα μέρη όπου δεν υπήρχε σημαντική παραγωγή τροφίμων: τα αστικά κέντρα, τα απομονωμένα ορεινά χωριά και τα ξερονήσια.





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Γερμανικό κατοχικό μάρκο.


Το παράδειγμα των «ομόλογων του Ράιχ» μιμήθηκαν στα γρήγορα και τα στρατεύματα της Ιταλίας με την έκδοση της «Cassa Mediterranea di Credito», ο Γερμανός τραπεζικός Χαχν μιλά ξεκαθαρα για «ξεπούλημα».


Παρά την συμφωνία της Ρώμης που έγινε τον Ιανουάριο του 1942 και καθοριζόταν σε ένα και μισό δισεκατομμύριο δραχμές το μήνα για τα στρατεύματα κατοχής, οι κατοχικοί στρατοί έκλεψαν στην κυριολεξία τα πιο κάτω ποσά:

Ιανουάριος 1942 : 5.433.400.000 δρχ
Φεβρουάριος 1942 5.781.380.000 δρχ
Μάρτιο 1942 6.730.140.000 δρχ
Απρίλιο 1942 8.455.100.000 δρχ
Μάιο 1942 14.250.000.000 δρχ
Ιούνιο 1942 23.000.000.000 δρχ


Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και 13.500.000.000 που απέσπασαν για διάφορούς λόγους από τα Ελληνικά ταμεία.

Από τα χρήματα αυτά τα 48.340.020.000 τα πήραν οι Γερμανοί και τα υπόλοιπα οι Ιταλοί.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Κάποια στιγμή δεν έφτανε το νόμισμα για να γραφούν το πλήθος των μηδενικών και γραφόταν με γράμματα η αξία.



Μέχρι τον Ιούνιο του 1942 η κυκλοφορία των γραμματίων της Τραπέζης της Ελλάδος είχε φτάσει τα 109.845.947.000 δις δραχμές από αυτά μόνο τα 32 δις δραχ έφτασαν στον Ελληνικό λαό!


Ο Άλτερμπουργκ Γκραίβενιτς συνηγόρησε με μήνυμά του την 10/6/1942 και έγραψε μεταξύ των άλλων :

«Η Ελληνική κυβέρνησις εχρηματοδότησε τας δαπάνας εξ ολοκλήρου δια της εκδόσεως χαρτονομίσματος. Ο κρατικός προυπολογισμός 1941-42 κλείνει με ακάλυπτον έλλειμμα 29 δις δραχ. Αι δαπάναι κατοχής , αι οποίαι μέχρι τούδε ανήλθον εις 63 δις δραχ δεν συνυπολογίζονται. Η Ελληνική οικονομία , η οποία , ελλείψει πρώτων υλών κατά μέγα μέρος αδρανεί, δεν δύναται να βαστάση περισσότερον το βάρος αυτό. Επί των διαπιστώσεων αυτών εστηρίχθη η λειφθείσα αρχομένου του έτους , εις Ρώμην ότι αι πέραν του 1 ½ δις δραχ δαπάναι κατοχής θα εβάρυνον τας δυνάμεις κατοχής . Έκτοτε αι δαπάναι αυταί κατέστησαν πρόβλημα καθαρώς νομισματικόν πολιτικόν. Αι δυνατότητες των δημοσίων οικονομικών προς άρσιν βαρών πρέπει να ερευνώνται υπό το πρίσμα των επιπτώσεων επί της νομισματικής κυκλοφορίας.

Αι απαιτήσεις δια τον μήνα Ιούλιον , γερμανικής και ιταλικής πλευράς, καλύπτουν τα 77% της συνολικής νομισματικής κυκλοφορίας. Συνέχισις απαιτήσεων τοιούτου ύψους θα επιφέρη εντός ολίγου , πλήρη εκμηδένισιν του νομίσματος. Ο περιορισμός των προκαταβολών εις 5 δις δραχ μηνιαίως δύναται εν τινί μέτρω να ανακόψη τον ρυθμόν αυξήσεως της κυκλοφορίας
τραπεζογραμματίων και κατ ακολουθίαν της υποτιμήσεως της δραχμής και της γενικής εξαθρώσεως της οικονομίας. Ο Ιταλός πληρεξούσιος επιμένει ότι κατά τον Ιούλιον δεν πρέπει να ζητηθούν πλέον των 7 δις (5 δια τους Γερμανούς και 2 δια τους Ιταλούς)».




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : ΑΘΗΝΑ, ΜΕΓΑΡΟ ΜΑΞΙΜΟΥ, ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 1943: ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΑΓΗΜΑ ΕΥΖΩΝΩΝ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΤΙΜΕΣ ΣΤΟ ΓΕΡΜΑΝΟ ΠΡΕΣΒΗ ΑΛΤΕΝΜΠΟΥΡΓΚ (ΑΡΙΣΤΕΡΑ) ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΗ ΤΗΣ ΦΑΣΙΣΤΙΚΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ, ΓΚΙΤΖΙ. ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΣΚΑΛΑΣ Ο ΚΑΤΟΧΙΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΠΟΧΗ Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΠΡΕΣΒΗΣ ΣΗΜΕΙΩΝΕ ΟΤΙ ΤΟ 95% ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ ΠΛΕΟΝ ΣΤΟ ΣΥΜΜΑΧΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ, ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΕΣΦΑΛΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΧΝΑ ΑΥΘΑΙΡΕΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΤΟΧΗΣ - ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ, ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΑΠΑΝΩΤΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΜΗΡΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΜΑΤΗΡΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ.





Την ίδια μέρα ο Άλτερμπουργκ Γκραίβενιτς έστειλε το υπ αριθμ 1543 τηλεγράφημα στον Ρίμπεντροπ στο οποίο περιγράφει με τα μελανότερα χρώματα την κατάσταση.

Στις 20/7/1942 φτάνει στην Αθήνα ο Μουσολίνι, μετά από επιθεώρηση που έκανε στο στρατό του στην Μ Ανατολή μετά την πτώση του Τομπρούκ και την ετοιμασία εισβολής προς Κάιρο και Αλεξάνδρεια των αξονικών στρατευμάτων, σε αυτή την επίσκεψη ο Τσολάκογλου και ο Γκοτζαμάνης καθώς και ο Άλτερμπουργκ Γκραίβενιτς τον συνάντησαν και του έθεσαν ωμά το οικονομικό πρόβλημα, ο Γκοτζαμάνης του μίλησε στα ιταλικά που γνώριζε. Ο Ντούτσε βρήκε σωστά τα αιτήματα και δήλωσε πως θα συζητούσε το θέμα με τον Χίτλερ και πράγματι έστειλε επιστολή στον Χίτλερ που πρότεινε να μειωθούν οι δαπάνες κατοχής προς ανακούφιση του Ελληνικού λαού. Και ο Χίτλερ βρήκε σωστά τα αιτήματα της κατοχικής κυβέρνησης και περιόρισε τον μήνα Αύγουστο 1942 τις απαιτήσεις από 20 δις δραχ σε 10 δις δραχ.

Ο Άλτερμπουργκ Γκραίβενιτς δεν σταμάτησε να στέλνει εκκλήσεις προς την Γερμανική κυβέρνηση υπέρ της ελάφρυνσης της κατάστασης των Ελλήνων, οι οικονομικές όμως των Γερμανών έμεναν αμετάθετες , οι Γερμανοί μάλιστα μετονόμασαν τις δαπάνες συντηρήσεως των κατοχικών στρατευμάτων σε έξοδα «ανοικοδομήσεως» !


Ο Γκύντερ Άλτενμπουργκ άνθρωπος αυτός προσπάθησε μαζί με τον Δαμασκηνό να σώσει κόσμο από τις εκτελέσεις, μερικές φορές ανεπιτυχώς.

Ο διπλωμάτης Γκύντερ Άλτενμπουργκ ήταν πληρεξούσιος από την κατάληψη της Ελλάδος (συγκεκριμένα την άνοιξη του 1941 μέχρι το Φθινόπωρο του 1943), ο τίτλος του ήταν "Πληρεξούσιος του Ράιχ για την Ελλάδα", αντίστοιχος για τους Ιταλούς ήταν ο Τσίγκι. Μετά την αποχώρηση του Γκύντερ Άλτενμπουργκ αναλαμβάνει ο διπλωμάτης Νόιμπαχερ, αυτός μετέφερε την έδρα του στο Βελιγράδι όπου έδρευε ο στρατάρχης Βάιχς, στην Ελλάδα εκπροσωπείτο από τον διπλωμάτη φον Γκραίβενιτς.

Ο Γκύντερ Άλτενμπουργκ ήταν διπλωμάτης και εισηγήθηκε στο Βερολίνο σεβασμό για τους Έλληνες, ειδοποίησε από τις πρώτες ημέρες για τον κίνδυνο ενδημικής πείνας, παρεμπόδισε την επέκταση της Βουλγαρίας και στην λοιπή Μακεδονία, επιβράδυνε τις μοιραίες εκτοπίσεις των Εβραίων στην Ελλάδα και στο τέλος ζήτησε τη μετάθεσή του. Εκφράστηκε αρκετά ελεύθερα και με πικρία για την στάση των συμπατριωτών του.

Μία από τις πρωτεύοντες σκέψεις του ήταν να μη γίνουν οι Γερμανοί πολύ αντιπαθητικοί στους Έλληνες, όχι τόσο για την τύχη των γερμανικών συμφερόντων στην κατοχή αλλά για τις σχέσεις των δύο λαών στο μεταπολεμικό στάτους.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Νόιμπαχερ (αριστερά) σε συνομιλία με τον Άλτενμπουργκ. «Famine and Death in Occupied Greece»

[pluton]

Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΝΑ

Τα περισσότερα δημοσιεύματα υπολογίζουν τους νεκρούς σε 300.000 περίπου. Αλλά απ ότι φαίνεται ο αριθμός είναι μεγαλύτερος πιθανά φτάνει στο μισό εκατομμύριο ή και περισσότεροι.


Το BBC το 1942 αναφέρει ότι από πείνα πέθαναν 500.000.

Ο εκπρόσωπος του Πάπα Α Τζ Ρονκαλι (που μετά έγινε Πάπας Ιωάννης ΚΓ) και ο οποίος ήταν εκπρόσωπος του Πάπα στην Ελλάδα και την Τουρκία κάνει τις πιο κάτω παρατηρήσεις :

Από 1-1041 μέχρι 30-9-42 στην Αθήνα και τον Πειραιά καταγράφονται 49.188 νεκροί, έναντι 14.566 του 1940, άρα η διαφορά οφείλεται σε θανάτους από πείνα.

Ανάλογοι είναι οι αριθμοί του ΔΕΣ και της Στατιστικής Υπηρεσίας των Αθηνών.

Θα πρέπει να πούμε ότι με εξαίρεση κάποια νησιά και την Αττική η πείνα δεν πήρε ενδημικές διαστάσεις.


Ας δούμε τι λέει ο Μον στο βιβλίο του για τους θανάτους στην Αθήνα του 1.000.000 κατοίκων :

«…. Πέθαναν το 1940 , τον πρώτο χρόνο του πολέμου 13.517 άτομα. Τα 1942 πέθαναν 27.205 και το 1942 45.650, μολονότι σημειώθηκε αισθητή μείωση της θνησιμότητας τους τελευταίους μήνες του χρόνου……».

Στα απομνημονεύματα του ο Σουηδός διπλωμάτης και μέλος του Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα από το 1942, Πολ Μον, περιγράφει την πρωτεύουσα της χώρας:


"....Η πόλη παρουσίαζε θέαμα απελπιστικό. Άντρες πεινασμένοι, με τα μάγουλα ρουφηγμένα, σέρνονταν στους δρόμους. Παιδιά, με όψη σταχτιά και γάμπες λιγνές σαν πόδια αράχνης, μάχονταν με τα σκυλιά γύρω στους σωρούς των σκουπιδιών. Όταν το φθινόπωρο του 1941 άρχισε το κρύο, οι άνθρωποι έπεφταν στους δρόμους από εξάντληση. Τους μήνες εκείνου του χειμώνα σκόνταφτε κανείς κάθε πρωί πάνω σε πτώματα. Σε διάφορες συνοικίες της Αθήνας οργανώθηκαν νεκροφυλάκεια. Τα καμιόνια της δημαρχίας έκαναν κάθε μέρα τον γύρο τους, για να μαζεύουν τους πεθαμένους. Στα νεκροταφεία τους σώριαζαν τον έναν πάνω στον άλλο. Ο σεβασμός για τους νεκρούς, τόσο βαθιά ριζωμένος στους Έλληνες, είχε στομωθεί....."
.

Με το θέμα αυτό και με σχετικούς πίνακες θα ασχοληθώ πιο κάτω.





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ζώνες κατοχής.

[pluton]

ΜΑΥΡΗ ΑΓΟΡΑ (προϊόντα)

Ας περιγράψουμε τώρα μια κεντρική περίπτωση υπαίθριας μαύρης αγοράς. Πρέπει να φανταστούμε ότι περίπου έτσι ήταν όλες οι υπαίθριες αυτές αγορές, διότι εκτός αυτών των υπαίθριων αγορών υπήρχαν και συναλλαγές μαύρης αγοράς με ιδιωτικές συμφωνίες αλλά και καταστήματα που λειτουργούσαν με το σύστημα της μαύρης αγοράς.


Στο πεζοδρόμιο σε πολυσύχναστα μέρη εγκαθίσταντο μικροί πάγκοι που πωλούντο κάθε λογής τρόφιμα: κρέατα , τυριά, ψάρια, βούτυρο, αυγά , λαχανικά κλπ γύρω από τους πάγκους κυκλοφορούσε πολυάριθμος κόσμος, οι περισσότεροι έβλεπαν και έψαχνα να βρουν τι μπορούσαν όχι τι ήθελαν να αγοράσουν.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Το λάδι ήταν σε απόλυτη έλλειψη και το πουλούσαν μόνο σε μαύρη αγορά.



Εδώ δεν υπήρχε περιορισμός στις μερίδες που κάποιος θα αγόραζε αρκεί να μπορούσε να τα αγοράσει, στο κρασί που πουλιόταν είχε προστεθεί ρετσίνι (ρετσίνα) κυρίως για να το περισώσουν από τους κατακτητές που όταν το δοκίμαζαν έκαναν μορφασμούς για την δυνατή του γεύση και έτσι δεν αποτελούσε γι αυτούς επιθυμητό προϊόν, για τους Έλληνες πάλι το κρασί (ρετσίνα) ήταν προϊόν που έδινε στον ταλαιπωρημένο τους οργανισμό πολλές θερμίδες που φυσικά τις χρειάζονταν, έτσι η ρετσίνα ήταν κάτι που το αναζητούσαν οι άνθρωποι και ήταν κάτι που το εύρισκαν με κάποια ευκολία, εν αντιθέσει με το λάδι που η αγορά του απαιτούσε εγγλέζικες λίρες.


Στην υπαίθρια μαύρη αγορά μπορούσε να δει κανείς από τον ίδιο πωλητή να πουλιέται παστέλι και σαρδέλες. Και μιας και μιλήσαμε για γλυκά θα πρέπει να πούμε ότι τα κατοχικά γλυκά είχαν μια γεύση «ερζάτς».


Εκτός των τροφίμων υπήρχαν και όλα τα είδη που μπορεί να έχει ανάγκη ο άνθρωπος ρούχα , ξυραφάκια , είδη που εγκατέλειψαν οι Άγγλοι κατά την υποχώρησή τους μέχρι τσάι Κεϋλάνης, αυτά τα προϊόντα από τις αγγλικές αποθήκες που λεηλάτησαν οι Έλληνες τα αγόραζαν κυρίως οι κατοχικοί στρατιώτες (γερμανοί και Ιταλοί), μέχρι βενζίνη πουλιόταν στην μαύρη αγορά (η γερμανική ήταν χρωματισμένη και φυσικά δεν μπορούσε κάποιος να την εμφανίσει δημόσια).

Οι τιμές ήταν για όλα τα πράγματα πολύ υψηλές για να δώσουμε ένα μέτρο σύγκρισης , ένα φυσιολογικό γεύμα σε εστιατόριο αντιστοιχούσε σε 10 σουηδικές κορώνες για το ίδιο γεύμα, την ίδια τιμή που θα πλήρωνε κανείς στο Παρίσι, την Ρώμη και το Βερολίνο, με την διαφορά όμως ότι οι Έλληνες ούτε κατά φαντασία δεν πλησίαζαν στο 1/10 των μισθών και εισοδημάτων των λαών αυτών, σαν παράδειγμα φανταστείτε σήμερα οι φτωχοί κάτοικοι μιας Αφρικανικής χώρας με μισθό 1 Ευρώ την ημέρα, να πρέπει να πληρώνουν για ένα γεύμα σε εστιατόριο σε τιμής του Ρίτς των Παρισίων.


Εμπορεύσιμο είδος ήταν τα ξύλα που λόγω της υλοτομής των δασών από τον πληθυσμό για να ζεσταθεί στον κρύο χειμώνα του 1941-42 ήταν δυσεύρετα, έτσι μπορούσε να δει ανθρώπους στον Βασιλικό κήπο να μαζεύουν ξυλαράκια που είχαν πέσει κάτω. Οι ενήλικες δεν φορούσαν συνήθως παπούτσια αλλά σανδάλια από ελαστικά αυτοκινήτων , φρόντιζαν δε η φυσική καμπύλη του λάστιχου να πέφτει στο σημείο που το πέλμα κάνει καμάρα, τα ελαστικά αυτά ήταν λεία των σαλταδόρων και χρυσοπουλιόταν στην μαύρη αγορά. Οι γυναίκες κυρίως στις συνοικίες φορούσαν τσόκαρα δηλαδή παπούτσια από ξύλο κατάλληλα λαξευμένο.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Σκηνή στην μαύρη αγορά.


Οι στρατιωτικές αρχές έκαναν συχνούς ελέγχους σε όλα τα σημεία της πόλης, κυρίως όμως έλεγχαν με μπλόκο την Λ Συγγρού την πρόσβαση των κατοίκων προς τον Πειραιά. Στον έλεγχο αναζητούσαν να βρουν και εμπορεύματα που πιθανά να είχαν κλαπεί από τις κατοχικές δυνάμεις, έτσι όσοι είχαν είδη που προερχόντουσαν από τέτοιες επιχειρήσεις υποχρεωνόντουσαν να μετακινηθούν από περιοχές εκτός των βασικών αξόνων κυκλοφορίας, οι διαδρομές αυτές έκρυβαν πολλούς κινδύνους. Περιττό να υπενθυμίσουμε ότι η μετακίνησης αυτή ήταν περισσότερο χρονοβόρα και οι μετακινούμενοι πιθανά να υποχρεωνόντουσαν να διανυχτερεύσουν στο δρόμο αφού από μια ώρα και μετά ίσχυε η νυκτερινή απαγόρευση και μετά από μια ώρα και μετά οι στρατιώτες πυροβολούσαν ότι κινείται, έτσι μια μετακίνηση από Αθήνα στον Πειραιά (ανάλογα και την διαδρομή που υποχρεωνόταν κανείς να ακολουθήσει και του είδους που μετέφερε) μπορούσε να διαρκέσει τρεις ημέρες. Προσωπικά μου διηγήθηκε κάποιος μια μεταφορά ενός μπρούτζινού αγάλματος που έκλεψαν από το πρώτο νεκροταφείο, με καρότσι με συμπαγείς ρόδες, μέχρι τον Πειραιά που διήρκεσε περισσότερο από τρεις ημέρες, το μπρούτζινο άγαλμα πήγε σε χυτήριο, η περιγραφή αυτή θα ήταν άξια και μόνη της να γίνει κινηματογραφική ταινία.…….



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Τα πάντα πουλούντο δημόσια, φανερά κανείς δεν κρυβότανε.


Τα πάντα ήταν περιορισμένα και ήταν αντικείμενα αγοραπωλησία μέχρι και το νερό που από την 1μμ και μετά κοβόταν!