Τλαξκαλτέκος έγραψε:Κοκκινοτρίχης ο προτελευταίος .
Protosebastos Konstantinos Raoul Palaiologos and his wife Euphrosyne Doukaina Palaiologina, а granddaughter of Theodora Palaiologina.
https://gr.pinterest.com/pin/protosebas ... 060040383/
Βυζαντινή ιστορία
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: Βυζαντινή ιστορία
Protosebastos Konstantinos Raoul Palaiologos and his wife Euphrosyne Doukaina Palaiologina, а granddaughter of Theodora Palaiologina.
https://gr.pinterest.com/pin/protosebas ... 060040383/
0 .
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος έγραψε:Τλαξκαλτέκος έγραψε:Κοκκινοτρίχης ο προτελευταίος .
Protosebastos Konstantinos Raoul Palaiologos and his wife Euphrosyne Doukaina Palaiologina, а granddaughter of Theodora Palaiologina.
https://gr.pinterest.com/pin/protosebas ... 060040383/
Οι Ραούλ είχαν μακρινή νορμανδική καταγωγή λέει η εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος . Από αυτούς προέρχονται οι Ράλληδες.
2 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Λατινικά vs Ελληνικά
Αγνή Βασιλικοπούλου , Η πάτριος φωνή .
Ενώ όμως οί Ρωμαίοι αυτοκράτορες απευθύνονταν ελληνικά στις ανατολικές επαρχίες του Κράτους, ό Μ. Κωνσταντίνος, όπως καί ό Διοκλητιανός, αποβλέποντας στη γλωσσική ενότητα τής αυτοκρατορίας, επιβάλλει τή λατινική ώς μόνη γλώσσα τής Πολιτείας. Ή σπουδή τής λατινικής είναι απαραίτητη για όσους αποβλέπουν σέ δημόσια αξιώματα. Κι άν στα χρόνια τοϋ Διοκλητιανοΰ ό Λακτάντιος δε βρήκε πρόθυμους μαθητές στή Νικομήδεια, στή νέα πρωτεύουσα δέν φαίνεται να λείπουν : κακόν δε έτερον σεισμον επενεγκον τη τέχνη φυγή μεν από της των 'Ελλήνων φωνής, πλους δέ έπ' 'Ιταλίας ζητούντων κατ' εκείνους διαλέγεσθαι, γράφει ό Λιβάνιος εκφράζοντας τήν αντίδραση των λογίων στή στροφή των νέων προς τή λατινική για λόγους χρησιμοθηρικούς. Διατυπώνει μάλιστα φόβους, μήπως ή διδασκαλία της ελληνικής καταργηθεί μέ νόμο : αλλά τά γε των ημετέρων λόγων νϋν πλέον η πρότερον ήττηται των έτερων, ώσθ' ήμΐν καί φόβον υπέρ αυτών γενέσθαι μη έκκοπωσιν ολως, νόμου τοϋτο ποιοϋντος. γράμματα μεν οϋν και νόμος τοϋτο ούκ επραττεν, ή τιμή δέ και το των την Ίταλήν επισταμένων γενέσθαι το δύνασθαι.
Όχι όμως μόνον ό ασυμβίβαστος με τη νέα τάξη πραγμάτων Λιβάνιος αλλά και ô μεταλαβών... αξιώματος 'Ρωμαϊκού Θεμίστιος περιφρονεί τη γλώσσα τοΰ Κράτους : ουδέποτε, ώ βασιλείς, άναγκαίαν είναι μοι την διάλεκτον την κρατούσαν ύπολαβών, αλλ' ίκανον αεί νομίσας την πάτριον και Έλληνικήν άποχρώντως μεταχειρίζεσθαι, γράφει στο λόγο του Φιλάδελφοι ή περί φιλανθρωπίας, πού απευθύνει στους λατινόφωνους αυτοκράτορες. Φυσικά ό Θεμίστιος καί ό Λιβάνιος θεωρούν βάρβαρον τη λατινική, oπως και ό Συνέσιος, πού νομίζει ότι ύποβαρβαρίζει, oταν εκφράζεται δια της συνηθεστέρας τη πολιτεία φωνής.
Ή ελληνική δεν ήταν μόνο ή γλώσσα των «άττικιστών» λογίων, αλλά καί το μέσον έκφρασης της νέας θρησκείας, πού ή αποδοχή της έχει σχεδόν συμπέσει μέ τη μεταφορά της πρωτεύουσας. Οί χριστιανοί Ιεράρχες, μορφωμένοι στις ίδιες σχολές μέ τους εθνικούς λογίους, έχουν την ίδια μ' εκείνους διάθεση απέναντι στή λατινική. Στην Α' οίκουμενική σύνοδο ό Μ. Κωνσταντίνος απευθύνεται τω των άγιων συλλόγω στα λατινικά. Ή ομιλία του μεταφράζεται στα ελληνικά· μετέβαλον δ' αυτήν 'Ελλάδι μεθερμηνευταί φωνή, γράφει ό Εύσέβιος. Ό αυτοκράτορας παρακολουθεί τή συζήτηση, πού διεξάγεται στα ελληνικά· έπηκροάτο βασιλεύς έλληνίζων τε τή φωνή ότι μηδέ ταύτης άμαθως είχε, συνεχίζει ô Ιστορικός της Εκκλησίας.
Ή ελληνική δεν είναι μόνον ή γλώσσα των ίερων κειμένων, αλλά διαθέτει καί όλες τις λεπτές εννοιολογικές αποχρώσεις, πού απαιτεί ή διατύπωση των δογμάτων· άλλ' ού δυναμένοις δια στενότητα τής παρ' αύτοϊς γλώττης καί ονομάτων πενίαν διελεϊν από τής ουσίας την ύπόστασιν, γράφει ό Γρηγόριος ò Ναζιανζηνός, πού ομολογεί ότι πολύ λίγα λατινικά γνωρίζει : ού γαρ 'Ρωμαϊκός τις έγώ τήν λώσσαν, ουδέ τά 'Ιταλών δεινός...
Επίσημη αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας έχουμε όταν θεσπίζεται
1) Στην βιβλιοθήκη της Πόλης να υπάρχουν 4 θέσεις αντιγραφέων ελληνικής και 3 θέσεις αντιγραφέων λατινικής.
2) Στην διαδασκαλία θα υπάρχει ίσος αριθμός γραμματικών για τις δύο γλώσσες , 5 δάσκαλοι ελληνικής ρητορικής , ε δάσκαλοι λατινικής ρητορικής , 1 ελληνόφωνος δάσκαλος φιλοσοφίας και 2 λατινόφωνοι δάσκαλοι νομικής. ( Οι δάσκαλοι της λατινικής προέρχονταν απ' την Μαυριτανία ).
Την ίδια εποχή στην Βηρυτό η διδασκαλία των νόμων γινόταν και στην ελληνική γλώσσα.
Στο εμπόριο τα έγγραφα ήταν στην λατινική με ελληνική περίληψη.
Στον στρατό οι αξιωματικοί ήταν λατινόφωνοι.
Ο αυτοκράτορας Ουάλης δεν γνώριζε ελληνικά , συνόδευε όμως τα λατινικά κείμενά του με ελληνική περίληψη.
Το 397 επιτρέπεται να διεξάγονται οι δίκες και στις δύο γλώσσες.
Το 439 οι διαθήκες συντάσσονται πλέον και ελληνικά.
Ο Αναστάσιος Α΄ ( 491 - 518 ) θεσμοθετεί διατάξεις και στα ελληνικά για τις ανατολικές επαρχίες.
Ό 'Ιουστινιανός (527-565) δέχεται την ελληνική ώς γλώσσα της νομοθεσίας διατυπώνοντας τίς Νεαρές Διατάξεις στα ελληνικά. Αισθάνεται τήν ανάγκη να δικαιολογηθεί για τήν καινοτομία :ου τη πατρίω φωνή τον νόμον συνεγράψαμεν, άλλα ταύτη δη τη κοινή τε και Ελλάδι, ώστε απασιν αυτόν είναι γνώριμον δια το πρόχειρον της ερμηνείας.
Σέ άλλο σημείο τοΰ ίδιου έργου αΐτιολογεϊ τή διγλωσσία στή διατύπωση της νομοθεσίας : της μεν τη 'Ελλήνων φωνή γεγραμμένης δια το τω πλήθει κατάλληλον, της δέ τη 'Ρωμαίων, ήπερ εστί και κυριωτάτη, δια το της πολιτείας σχήμα.
Τήν ανάγκη της κατανόησης των διατάξεων από όλους προβάλλει ώς δικαιολογία καί ό Θεόφιλος, πού ανέλαβε νά αποδώσει τό λατινικά γραμμένο νομοθετικό έργο τοΰ Ίουστινιανοΰ στά ελληνικά : διάταξις δέ γέγονε τοϋ ημετέρου βασιλέως, ην δια το πασιν είναι πρόδηλον έξεφώνησεν ελληνιστί, πολλής φροντίσας τής συντομίας.
Ό Ιουστινιανός θα επιθυμούσε νά επικοινωνεί μέ τους υπηκόους του κατά τήν άρχαίαν καί πάτριον γλώτταν, πού ώς Ρωμαίος αυτοκράτορας θεωρεί oτι είναι ή ημετέρα φωνή καί όχι 'Ελλάδι δέ ταύτη καί κοινή.
Ή κοινή ελληνική όμως, και οχι ή λατινική, πού επεδίωξαν δ Διοκλητιανός καί ό Μ. Κωνσταντίνος, παίζει πρωτεύοντα ενοποιητικό ρόλο στή Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, πράγμα φυσικό εφόσον ή ζωή της συνεχίζεται στις ανατολικές κυρίως επαρχίες.
'Από τόν στ΄ αιώνα ή διδασκαλία τής νομικής επιστήμης γίνεται καί στην Κωνσταντινούπολη στά ελληνικά. "Αλλωστε ή διδασκαλία των νόμων δέν εξαρτάται μόνον από τή γλώσσα των φοιτητών καί των δασκάλων, άλλα καί από τή γλώσσα των πολιτών, στους οποίους έφαρμόζονται άφοϋ ol δίκες διεξάγονται καί στην ελληνική, φυσικό ήταν ή διδασκαλία να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.
Τέλος καταργείται ή χρήση της λατινικής για τήν επικοινωνία τοΰ Κράτους μέ τους πολίτες στην 'Επαρχότητα της 'Ανατολής. Τήν πρώτη Νοεμβρίου 541 ό Τριβωνιανός απευθύνει τήν τελευταία λατινόφωνη διάταξη. Τό γεγονός αυτό προκαλεί έντονες αντιδράσεις τών αξιωματούχων της Πολιτείας, πού είναι προσκολλημένοι στα πάτρια. Ό 'Ιωάννης ό Λυδός, ενώ γράφει ελληνικά τό έργο του επιδιώκοντας να έχει πολλούς αναγνώστες Περί άρχων της 'Ρωμαίων Πολιτείας, συνδέει τήν πάτριον γλώσσα μέ τό πεπρωμένο της αυτοκρατορίας: συν τη 'Ρωμαίων φωνή καί τήν τύχην άπέβαλεν ή αρχή, δηλώνει σέ περισσότερα από ένα σημεία τοΰ έργου του. Κατηγορεί τόν Ίω. Καππαδόκη, ότι επέβαλε τήν ελληνική σέ λατινόφωνες περιοχές, αναγνωρίζει όμως τους υπηκόους τών ανατολικών επαρχιών "Ελληνας εκ τοΰ πλείονος οντάς.
"Αν καί στο τέλος τοΰ αιώνα (597) ò άποκρισάριος καί μετέπειτα πάπας Γρηγόριος ô Μέγας παραπονείται, γιατί κανείς στην Κωνσταντινούπολη δέ γνωρίζει να μεταφράσει de Graeco in Latinum et de Latino in Graecum οι πανηγυρικοί για τήν ενθρόνιση τών αυτοκρατόρων, όπως ό De laude Anastasii Imperatoris, πού συνέθεσε σέ στίχους ό Πρισκιανός στα 512, καί ό In laudem Justini Augusti, πού συνέθεσε ό Κόριππος για τήν άνοδο στο θρόνο τοΰ Ίουστίνου τοΰ Β' (565-578), εκφωνούνται στα λατινικά. Στις αρχές τοΰ επόμενου αιώνα ό αυτοκράτορας Φωκάς καταβάλλει προσπάθειες περινοήσαί τινα προς διδασκαλίαν αύτω της Ίταλίδος φωνής. Ή χρήση της λατινικής ώς γλώσσας τοΰ Κράτους περιορίζεται ολοένα, για να καταργηθεί στα χρόνια τοΰ Ηρακλείου (610-641), πού πρώτος εκδίδει ορειχάλκινα νομίσματα μέ ελληνικές επιγραφές. Ή λατινική παραμένει στα χρυσά νομίσματα, πού είναι τό σκληρό νόμισμα της εποχής, μέχρι τα χρόνια τοΰ Ρωμανοΰ τοΰ Διογένη (1068-1071).
Η ελληνική , απ' τα προχριστιανικά ακόμη χρόνια , υιοθέτησε πολλές λέξεις απ' την λατινική στη νομοθεσία , στη διοίκηση , στον στρατό , στο παλάτι , το ημερολόγιο , στην ενδυμασία , στα μέτρα και τα σταθμά , στην πανίδα και τη χλωρίδα , στα επαγγέλματα , στην κατοικία , στην επίπλωση κ.α.
Φρένο στην χρήση των λατινικών και άλλων ξένων λέξεων ( ακόμη και λαϊκών ελληνικών ) έβαζε ο αττικισμός των λογίων.
Στο Στρατηγικό τον Μαυρικίου, πού γράφτηκε περίπου τό 600, ό συγγραφέας αίσθάνεται τήν ανάγκη να δικαιολογηθεί για τά άκομψα ελληνικά του: εκφράσεως μεν οϋν ακριβούς ή κόμπου ρημάτων ήμϊν, ως είπομεν, ουδεμία φροντίς..., όθεν και 'Ρωμαϊκαϊς πολλάκις και άλλαις εv στρατιωτική συνήθεια τετριμμέναις χρήμεθα λέξεσι δια τήν σαφή των έντευξομένων κατάληψιν. Τά παραγγέλματα παραμένουν στα λατινικά, γράφονται ομως μέ ελληνικούς χαρακτήρες: μόβε, στά, κέδε, τόρνα. Πολλές φορές επεξηγεί τίς ελληνικές μέ τίς αντίστοιχες λατινικές ονομασίες, πού ήταν πιο γνωστές: πώς δει γυμνάζειν τους ψιλούς, ήτοι σαγιττάτορας , άλλοτε πάλι επεξηγεί τίς λατινικές λέξεις μέ τις αντίστοιχες ελληνικές: έξπλοράτορας ήτοι κατασκόπους. Μεταγενέστερα τακτικά, δπως τά Τακτικά Λέοντος, τό Περί παραδρομής Νικηφόρου τοϋ Βασιλέως καί το Βιβλίον τακτικόν τοϋ Άνωνύμου, περιέχουν λιγότερους λατινικούς όρους, οί λατινικές όμως ονομασίες παραμένουν στη στρατιωτική ορολογία μέχρι τέλους.
Στη νομοθεσία η εκλογή των Ισαύρων ήταν πολύ εξελληνισμένη , αλλά στα Βασιλικά των Μακεδόνων αυτοκρατόρων ξαναβρίσκουμε πολλές λατινικές λέξεις. Η επαναφορά των λατινικών έγινε σε μια προσπάθεια επανασύνδεσης με την παράδοση. Γι' αυτό σε πολλά σημεία επαναλαμβάνουν αυτούσια τη νομοθεσία του Ιουστινιανού. Π.χ. δύνανται οί δικασταί και 'Ρωμα'ίστί και Ελληνιστί αποφαίνεσθαι ή γραμματικοί και ρήτορες έκατέρας παιδείας, τουτέστι τής τε 'Ελληνικής και 'Ρωμαϊκής , ένώ ούτε δίκες διεξάγονται στα λατινικά ούτε ή λατινική διδάσκεται..gif "Laughing")
Ό εστεμμένος λόγιος Κωνσταντίνος Ζ΄ , επιδιώκοντας όσα γράφει να είναι σαφή και εύδιάγνωστα, όχι μόνο εκφράζεται στην καθωμιλημένη, άλλ' επεξηγεί και τους λατινικούς τίτλους στην ελληνική ( λογγίνους γαρ έλεγον τους χιλιάρχους και κεντουρίωνας τους έκατοντάρχους και κόμητας τους νυνί στρατηγούς ) επειδή αμφιβάλλει, άν οί υπήκοοι του, μάλιστα έλληνίζοντες και την πάτριον και ρωμαϊκήν γλώτταν άποβαλόντες, θα τους κατανοούσαν.
Οι Δυτικοί ηγεμόνες που διεκδικούσαν τη συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τόνιζαν την έλλειψη της λατινικής γλώσσας στους Βυζαντινούς. Ο Γαλάτης Αρβάνδος αποκαλεί τον αυτοκράτορα της Δύσης Ανθέμιο Έλληνα . Οι Οστρογότθοι τόνιζαν πως τα στρατεύματα του Ιουστινιανού που είχαν έρθει να επανακτήσουν την Ιταλία δεν ήταν Ρωμαίοι , αλλά άνανδροι Γραικοί Ο πάπας Νικόλαος Α΄ γράφει στον Μιχαήλ Γ΄πως είναι γελοίο Ρωμαίους αυτοκράτορας να μην γνωρίζει λατινικά. Οι Βυζαντινοί γι' αυτούς μόνο στο όνομα είναι Ρωμαίοι , αφού άλλαξαν γλώσσα , ήθη και ενδυμασία ( βλ. Λιουτπράνδος ).
Ό Μανουήλ ό Α', ό Κομνηνός (1143-1180) θεωρείται κληρονόμος τοϋ στέμματος του Μ. Κωνσταντίνου και ψυχή νεμόμενος πάντα τα τούτου δίκαια. Ό Κίνναμος γράφει οτι ή 'Ιταλία έπί 'Ιουστινιανού 'Ρωμαίοις άνασωθεΐσα πρέπει να περιέλθει και πάλι στην εξουσία τού Βυζαντινού αυτοκράτορα, πού είναι ό μόνος νόμιμος κληρονόμος της
Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ολες οί μεγάλες βυζαντινές οικογένειες αναζητούν προγόνους στη Ρώμη ! Οί Φωκάδες της Καππαδοκίας κατάγονται από τους Φαβίους ( Μιχαήλ Ατταλειάτης ) και οί Δοϋκες από κάποιον εξάδελφο τοϋ Μ.
Κωνσταντίνου ( . Ν. Βρυέννιο : καθ' αίμα τω μεγάλω Κωνσταντίνω και γνησιότατα προσωκείωτο, εκείνου τε γαρ εξάδελφος ήν ) . Κι ενώ τα κέντρα της εξουσίας και της πολιτιστικής εξέλιξης μετατοπίζονται και πάλι δυτικά, οί Βυζαντινοί, προσπαθώντας να διατηρήσουν ό,τι απέμεινε απ' τήν παλιά αυτοκρατορική αίγλη, ανακαλούν στή μνήμη όλο και συχνότερα τίτλους ευγενείας και πολιτιστικής υπεροχής. Ό Μιχαήλ ό Η' (1259-1282) διεκδικεί από τον Κάρολο τον Άνδεγαυό τήν ανασύσταση τοϋ κράτους τοϋ Καίσαρα και τοϋ Αύγουστου.Ό εγγονός του, Μιχαήλ ό Θ' (1294-1320), αποκαλείται άλλος Κωνσταντίνος. Ό Μανουήλ ό Β' (1391-1425) τιτλοφορείται πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ 'Ρωμαίων, ένώ οί Δυτικοί ηγεμόνες, πού ζητεί απεγνωσμένα να τον βοηθήσουν, είναι χριστιανοί ρήγες ή άρχοντες.
===================================================================
ΧΡΥΣΑ Α. ΜΑΛΤΕΖΟΥ , DIVERSITAS LINGUAE
Ή θέση τοϋ ορθόδοξου κλήρου, τό 1206, στή διάρκεια των διαπραγματεύσεων μέ τον Λατίνο πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Θωμά Μοροζίνη, είναι χαρακτηριστική. Στην προσπάθεια τους να αποκρούσουν τους καθολικούς πού τους πίεζαν να δεχθούν τήν πνευματική εξουσία τοϋ πάπα, οί ορθόδοξοι επικαλούνται το ασυμβίβαστο των δύο γλωσσών. Ή διάλεκτος των Γραικών και ή διάλεκτος των 'Ιταλών, τονί ζουν στην ομιλία τους, είναι ασύμβατες και έτερόφωνες. Πώς είναι, λοιπόν, δυνατόν Έλληνες και Λατίνοι, ό διττός αυτός και έτερόγλωσσος λαός, να έχουν τον Ιδιο ποιμένα; Είμαστε ασυνήθιστοι, συνεχίζουν, στους συριγμούς και τις προσφωνήσεις τών Ιταλών ( Νικόλαος Μεσαρίτης : ει Γραικών διάλεκτος παρ' ήμΐν, Ιταλών δέ παρά σοι, ασύμβατοι αι διάλεκτοι κατά πάντα καί έτερόφωνοι, πώς γοϋν ϋφ' ένα καθηγητήν καί ποιμένα ό διττός ούτος λαός καί έτερόγλωσσος ποιμανθήσεται; ...ασυνήθεις γάρ έσμεν τοϋ σοϋ συριγμοϋ τε καί τοϋ προσφθέγματος ).
Ή μεταξύ μας διάσταση, γράφουν μέ τή σειρά τους oi Κωνσταντινουπολίτες σέ επιστολή τους προς τον πάπα Ίννοκέντιο, δέν οφείλεται στή διαφορά της γνώμης καί στή στρεβλότητα της καρδιάς, άλλα στή στενότητα και ανομοιότητα της γλώσσας ( Νικόλαος Μεσαρίτης, 'Επιτάφιος : ...ώς οϋ διαφορά γνώμης καί καρδίας στρεβλότητι, αλλά γλώττης στενότητι καί ανομοιότητα και το μη θέλειν θάτερον ϋποταπεινωθηναι θατέρω ές τοιούτον απ' αλλήλων έσχίσθημεν. ).
.Δεχόμαστε, θα πουν αργότερα, στη σύνοδο της Λυών, με επιείκεια οί Βυζαντινοί, να ονομάζουν οί Ιταλοί τον
Χριστό Κρίστον, εξαιτίας της βάρβαρης γλώσσας τους, καί τό έκπορεύειν( δεχόμεθα δέ καί ημείς 'Ιταλούς, Κρίστον τον Χριστόν δια το τής φωνής βάρβαρον ονομάζοντας, καί το έκπορεύειν δέ προτζέδιν καλονντας ούκ άποστρεφόμεθα ). Για τήν αντίδραση τών Βυζαντινών στην προφορά της δυτικής γλώσσας ενδιαφέρον είναι ο στίχος καί τό κούη κούη κράζουν στον χρησμό τοϋ Λέοντος τοϋ Σοφοΰ πού σχετίζεται μέ τήν άφιξη τών σταυροφόρων τής πρώτης σταυροφορίας στην Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα μέ τήν εξήγηση πού δίνει ό Παΐσιος, κούη κούη σήμαινε γουί γουί (ναί) τών Γάλλων .
Αγνή Βασιλικοπούλου , Η πάτριος φωνή .
Ενώ όμως οί Ρωμαίοι αυτοκράτορες απευθύνονταν ελληνικά στις ανατολικές επαρχίες του Κράτους, ό Μ. Κωνσταντίνος, όπως καί ό Διοκλητιανός, αποβλέποντας στη γλωσσική ενότητα τής αυτοκρατορίας, επιβάλλει τή λατινική ώς μόνη γλώσσα τής Πολιτείας. Ή σπουδή τής λατινικής είναι απαραίτητη για όσους αποβλέπουν σέ δημόσια αξιώματα. Κι άν στα χρόνια τοϋ Διοκλητιανοΰ ό Λακτάντιος δε βρήκε πρόθυμους μαθητές στή Νικομήδεια, στή νέα πρωτεύουσα δέν φαίνεται να λείπουν : κακόν δε έτερον σεισμον επενεγκον τη τέχνη φυγή μεν από της των 'Ελλήνων φωνής, πλους δέ έπ' 'Ιταλίας ζητούντων κατ' εκείνους διαλέγεσθαι, γράφει ό Λιβάνιος εκφράζοντας τήν αντίδραση των λογίων στή στροφή των νέων προς τή λατινική για λόγους χρησιμοθηρικούς. Διατυπώνει μάλιστα φόβους, μήπως ή διδασκαλία της ελληνικής καταργηθεί μέ νόμο : αλλά τά γε των ημετέρων λόγων νϋν πλέον η πρότερον ήττηται των έτερων, ώσθ' ήμΐν καί φόβον υπέρ αυτών γενέσθαι μη έκκοπωσιν ολως, νόμου τοϋτο ποιοϋντος. γράμματα μεν οϋν και νόμος τοϋτο ούκ επραττεν, ή τιμή δέ και το των την Ίταλήν επισταμένων γενέσθαι το δύνασθαι.
Όχι όμως μόνον ό ασυμβίβαστος με τη νέα τάξη πραγμάτων Λιβάνιος αλλά και ô μεταλαβών... αξιώματος 'Ρωμαϊκού Θεμίστιος περιφρονεί τη γλώσσα τοΰ Κράτους : ουδέποτε, ώ βασιλείς, άναγκαίαν είναι μοι την διάλεκτον την κρατούσαν ύπολαβών, αλλ' ίκανον αεί νομίσας την πάτριον και Έλληνικήν άποχρώντως μεταχειρίζεσθαι, γράφει στο λόγο του Φιλάδελφοι ή περί φιλανθρωπίας, πού απευθύνει στους λατινόφωνους αυτοκράτορες. Φυσικά ό Θεμίστιος καί ό Λιβάνιος θεωρούν βάρβαρον τη λατινική, oπως και ό Συνέσιος, πού νομίζει ότι ύποβαρβαρίζει, oταν εκφράζεται δια της συνηθεστέρας τη πολιτεία φωνής.
Ή ελληνική δεν ήταν μόνο ή γλώσσα των «άττικιστών» λογίων, αλλά καί το μέσον έκφρασης της νέας θρησκείας, πού ή αποδοχή της έχει σχεδόν συμπέσει μέ τη μεταφορά της πρωτεύουσας. Οί χριστιανοί Ιεράρχες, μορφωμένοι στις ίδιες σχολές μέ τους εθνικούς λογίους, έχουν την ίδια μ' εκείνους διάθεση απέναντι στή λατινική. Στην Α' οίκουμενική σύνοδο ό Μ. Κωνσταντίνος απευθύνεται τω των άγιων συλλόγω στα λατινικά. Ή ομιλία του μεταφράζεται στα ελληνικά· μετέβαλον δ' αυτήν 'Ελλάδι μεθερμηνευταί φωνή, γράφει ό Εύσέβιος. Ό αυτοκράτορας παρακολουθεί τή συζήτηση, πού διεξάγεται στα ελληνικά· έπηκροάτο βασιλεύς έλληνίζων τε τή φωνή ότι μηδέ ταύτης άμαθως είχε, συνεχίζει ô Ιστορικός της Εκκλησίας.
Ή ελληνική δεν είναι μόνον ή γλώσσα των ίερων κειμένων, αλλά διαθέτει καί όλες τις λεπτές εννοιολογικές αποχρώσεις, πού απαιτεί ή διατύπωση των δογμάτων· άλλ' ού δυναμένοις δια στενότητα τής παρ' αύτοϊς γλώττης καί ονομάτων πενίαν διελεϊν από τής ουσίας την ύπόστασιν, γράφει ό Γρηγόριος ò Ναζιανζηνός, πού ομολογεί ότι πολύ λίγα λατινικά γνωρίζει : ού γαρ 'Ρωμαϊκός τις έγώ τήν λώσσαν, ουδέ τά 'Ιταλών δεινός...
Επίσημη αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας έχουμε όταν θεσπίζεται
1) Στην βιβλιοθήκη της Πόλης να υπάρχουν 4 θέσεις αντιγραφέων ελληνικής και 3 θέσεις αντιγραφέων λατινικής.
2) Στην διαδασκαλία θα υπάρχει ίσος αριθμός γραμματικών για τις δύο γλώσσες , 5 δάσκαλοι ελληνικής ρητορικής , ε δάσκαλοι λατινικής ρητορικής , 1 ελληνόφωνος δάσκαλος φιλοσοφίας και 2 λατινόφωνοι δάσκαλοι νομικής. ( Οι δάσκαλοι της λατινικής προέρχονταν απ' την Μαυριτανία ).
Την ίδια εποχή στην Βηρυτό η διδασκαλία των νόμων γινόταν και στην ελληνική γλώσσα.
Στο εμπόριο τα έγγραφα ήταν στην λατινική με ελληνική περίληψη.
Στον στρατό οι αξιωματικοί ήταν λατινόφωνοι.
Ο αυτοκράτορας Ουάλης δεν γνώριζε ελληνικά , συνόδευε όμως τα λατινικά κείμενά του με ελληνική περίληψη.
Το 397 επιτρέπεται να διεξάγονται οι δίκες και στις δύο γλώσσες.
Το 439 οι διαθήκες συντάσσονται πλέον και ελληνικά.
Ο Αναστάσιος Α΄ ( 491 - 518 ) θεσμοθετεί διατάξεις και στα ελληνικά για τις ανατολικές επαρχίες.
Ό 'Ιουστινιανός (527-565) δέχεται την ελληνική ώς γλώσσα της νομοθεσίας διατυπώνοντας τίς Νεαρές Διατάξεις στα ελληνικά. Αισθάνεται τήν ανάγκη να δικαιολογηθεί για τήν καινοτομία :ου τη πατρίω φωνή τον νόμον συνεγράψαμεν, άλλα ταύτη δη τη κοινή τε και Ελλάδι, ώστε απασιν αυτόν είναι γνώριμον δια το πρόχειρον της ερμηνείας.
Σέ άλλο σημείο τοΰ ίδιου έργου αΐτιολογεϊ τή διγλωσσία στή διατύπωση της νομοθεσίας : της μεν τη 'Ελλήνων φωνή γεγραμμένης δια το τω πλήθει κατάλληλον, της δέ τη 'Ρωμαίων, ήπερ εστί και κυριωτάτη, δια το της πολιτείας σχήμα.
Τήν ανάγκη της κατανόησης των διατάξεων από όλους προβάλλει ώς δικαιολογία καί ό Θεόφιλος, πού ανέλαβε νά αποδώσει τό λατινικά γραμμένο νομοθετικό έργο τοΰ Ίουστινιανοΰ στά ελληνικά : διάταξις δέ γέγονε τοϋ ημετέρου βασιλέως, ην δια το πασιν είναι πρόδηλον έξεφώνησεν ελληνιστί, πολλής φροντίσας τής συντομίας.
Ό Ιουστινιανός θα επιθυμούσε νά επικοινωνεί μέ τους υπηκόους του κατά τήν άρχαίαν καί πάτριον γλώτταν, πού ώς Ρωμαίος αυτοκράτορας θεωρεί oτι είναι ή ημετέρα φωνή καί όχι 'Ελλάδι δέ ταύτη καί κοινή.
Ή κοινή ελληνική όμως, και οχι ή λατινική, πού επεδίωξαν δ Διοκλητιανός καί ό Μ. Κωνσταντίνος, παίζει πρωτεύοντα ενοποιητικό ρόλο στή Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, πράγμα φυσικό εφόσον ή ζωή της συνεχίζεται στις ανατολικές κυρίως επαρχίες.
'Από τόν στ΄ αιώνα ή διδασκαλία τής νομικής επιστήμης γίνεται καί στην Κωνσταντινούπολη στά ελληνικά. "Αλλωστε ή διδασκαλία των νόμων δέν εξαρτάται μόνον από τή γλώσσα των φοιτητών καί των δασκάλων, άλλα καί από τή γλώσσα των πολιτών, στους οποίους έφαρμόζονται άφοϋ ol δίκες διεξάγονται καί στην ελληνική, φυσικό ήταν ή διδασκαλία να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.
Τέλος καταργείται ή χρήση της λατινικής για τήν επικοινωνία τοΰ Κράτους μέ τους πολίτες στην 'Επαρχότητα της 'Ανατολής. Τήν πρώτη Νοεμβρίου 541 ό Τριβωνιανός απευθύνει τήν τελευταία λατινόφωνη διάταξη. Τό γεγονός αυτό προκαλεί έντονες αντιδράσεις τών αξιωματούχων της Πολιτείας, πού είναι προσκολλημένοι στα πάτρια. Ό 'Ιωάννης ό Λυδός, ενώ γράφει ελληνικά τό έργο του επιδιώκοντας να έχει πολλούς αναγνώστες Περί άρχων της 'Ρωμαίων Πολιτείας, συνδέει τήν πάτριον γλώσσα μέ τό πεπρωμένο της αυτοκρατορίας: συν τη 'Ρωμαίων φωνή καί τήν τύχην άπέβαλεν ή αρχή, δηλώνει σέ περισσότερα από ένα σημεία τοΰ έργου του. Κατηγορεί τόν Ίω. Καππαδόκη, ότι επέβαλε τήν ελληνική σέ λατινόφωνες περιοχές, αναγνωρίζει όμως τους υπηκόους τών ανατολικών επαρχιών "Ελληνας εκ τοΰ πλείονος οντάς.
"Αν καί στο τέλος τοΰ αιώνα (597) ò άποκρισάριος καί μετέπειτα πάπας Γρηγόριος ô Μέγας παραπονείται, γιατί κανείς στην Κωνσταντινούπολη δέ γνωρίζει να μεταφράσει de Graeco in Latinum et de Latino in Graecum οι πανηγυρικοί για τήν ενθρόνιση τών αυτοκρατόρων, όπως ό De laude Anastasii Imperatoris, πού συνέθεσε σέ στίχους ό Πρισκιανός στα 512, καί ό In laudem Justini Augusti, πού συνέθεσε ό Κόριππος για τήν άνοδο στο θρόνο τοΰ Ίουστίνου τοΰ Β' (565-578), εκφωνούνται στα λατινικά. Στις αρχές τοΰ επόμενου αιώνα ό αυτοκράτορας Φωκάς καταβάλλει προσπάθειες περινοήσαί τινα προς διδασκαλίαν αύτω της Ίταλίδος φωνής. Ή χρήση της λατινικής ώς γλώσσας τοΰ Κράτους περιορίζεται ολοένα, για να καταργηθεί στα χρόνια τοΰ Ηρακλείου (610-641), πού πρώτος εκδίδει ορειχάλκινα νομίσματα μέ ελληνικές επιγραφές. Ή λατινική παραμένει στα χρυσά νομίσματα, πού είναι τό σκληρό νόμισμα της εποχής, μέχρι τα χρόνια τοΰ Ρωμανοΰ τοΰ Διογένη (1068-1071).
Η ελληνική , απ' τα προχριστιανικά ακόμη χρόνια , υιοθέτησε πολλές λέξεις απ' την λατινική στη νομοθεσία , στη διοίκηση , στον στρατό , στο παλάτι , το ημερολόγιο , στην ενδυμασία , στα μέτρα και τα σταθμά , στην πανίδα και τη χλωρίδα , στα επαγγέλματα , στην κατοικία , στην επίπλωση κ.α.
Φρένο στην χρήση των λατινικών και άλλων ξένων λέξεων ( ακόμη και λαϊκών ελληνικών ) έβαζε ο αττικισμός των λογίων.
Στο Στρατηγικό τον Μαυρικίου, πού γράφτηκε περίπου τό 600, ό συγγραφέας αίσθάνεται τήν ανάγκη να δικαιολογηθεί για τά άκομψα ελληνικά του: εκφράσεως μεν οϋν ακριβούς ή κόμπου ρημάτων ήμϊν, ως είπομεν, ουδεμία φροντίς..., όθεν και 'Ρωμαϊκαϊς πολλάκις και άλλαις εv στρατιωτική συνήθεια τετριμμέναις χρήμεθα λέξεσι δια τήν σαφή των έντευξομένων κατάληψιν. Τά παραγγέλματα παραμένουν στα λατινικά, γράφονται ομως μέ ελληνικούς χαρακτήρες: μόβε, στά, κέδε, τόρνα. Πολλές φορές επεξηγεί τίς ελληνικές μέ τίς αντίστοιχες λατινικές ονομασίες, πού ήταν πιο γνωστές: πώς δει γυμνάζειν τους ψιλούς, ήτοι σαγιττάτορας , άλλοτε πάλι επεξηγεί τίς λατινικές λέξεις μέ τις αντίστοιχες ελληνικές: έξπλοράτορας ήτοι κατασκόπους. Μεταγενέστερα τακτικά, δπως τά Τακτικά Λέοντος, τό Περί παραδρομής Νικηφόρου τοϋ Βασιλέως καί το Βιβλίον τακτικόν τοϋ Άνωνύμου, περιέχουν λιγότερους λατινικούς όρους, οί λατινικές όμως ονομασίες παραμένουν στη στρατιωτική ορολογία μέχρι τέλους.
Στη νομοθεσία η εκλογή των Ισαύρων ήταν πολύ εξελληνισμένη , αλλά στα Βασιλικά των Μακεδόνων αυτοκρατόρων ξαναβρίσκουμε πολλές λατινικές λέξεις. Η επαναφορά των λατινικών έγινε σε μια προσπάθεια επανασύνδεσης με την παράδοση. Γι' αυτό σε πολλά σημεία επαναλαμβάνουν αυτούσια τη νομοθεσία του Ιουστινιανού. Π.χ. δύνανται οί δικασταί και 'Ρωμα'ίστί και Ελληνιστί αποφαίνεσθαι ή γραμματικοί και ρήτορες έκατέρας παιδείας, τουτέστι τής τε 'Ελληνικής και 'Ρωμαϊκής , ένώ ούτε δίκες διεξάγονται στα λατινικά ούτε ή λατινική διδάσκεται.
Ό εστεμμένος λόγιος Κωνσταντίνος Ζ΄ , επιδιώκοντας όσα γράφει να είναι σαφή και εύδιάγνωστα, όχι μόνο εκφράζεται στην καθωμιλημένη, άλλ' επεξηγεί και τους λατινικούς τίτλους στην ελληνική ( λογγίνους γαρ έλεγον τους χιλιάρχους και κεντουρίωνας τους έκατοντάρχους και κόμητας τους νυνί στρατηγούς ) επειδή αμφιβάλλει, άν οί υπήκοοι του, μάλιστα έλληνίζοντες και την πάτριον και ρωμαϊκήν γλώτταν άποβαλόντες, θα τους κατανοούσαν.
Οι Δυτικοί ηγεμόνες που διεκδικούσαν τη συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τόνιζαν την έλλειψη της λατινικής γλώσσας στους Βυζαντινούς. Ο Γαλάτης Αρβάνδος αποκαλεί τον αυτοκράτορα της Δύσης Ανθέμιο Έλληνα . Οι Οστρογότθοι τόνιζαν πως τα στρατεύματα του Ιουστινιανού που είχαν έρθει να επανακτήσουν την Ιταλία δεν ήταν Ρωμαίοι , αλλά άνανδροι Γραικοί Ο πάπας Νικόλαος Α΄ γράφει στον Μιχαήλ Γ΄πως είναι γελοίο Ρωμαίους αυτοκράτορας να μην γνωρίζει λατινικά. Οι Βυζαντινοί γι' αυτούς μόνο στο όνομα είναι Ρωμαίοι , αφού άλλαξαν γλώσσα , ήθη και ενδυμασία ( βλ. Λιουτπράνδος ).
Ό Μανουήλ ό Α', ό Κομνηνός (1143-1180) θεωρείται κληρονόμος τοϋ στέμματος του Μ. Κωνσταντίνου και ψυχή νεμόμενος πάντα τα τούτου δίκαια. Ό Κίνναμος γράφει οτι ή 'Ιταλία έπί 'Ιουστινιανού 'Ρωμαίοις άνασωθεΐσα πρέπει να περιέλθει και πάλι στην εξουσία τού Βυζαντινού αυτοκράτορα, πού είναι ό μόνος νόμιμος κληρονόμος της
Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ολες οί μεγάλες βυζαντινές οικογένειες αναζητούν προγόνους στη Ρώμη ! Οί Φωκάδες της Καππαδοκίας κατάγονται από τους Φαβίους ( Μιχαήλ Ατταλειάτης ) και οί Δοϋκες από κάποιον εξάδελφο τοϋ Μ.
Κωνσταντίνου ( . Ν. Βρυέννιο : καθ' αίμα τω μεγάλω Κωνσταντίνω και γνησιότατα προσωκείωτο, εκείνου τε γαρ εξάδελφος ήν ) . Κι ενώ τα κέντρα της εξουσίας και της πολιτιστικής εξέλιξης μετατοπίζονται και πάλι δυτικά, οί Βυζαντινοί, προσπαθώντας να διατηρήσουν ό,τι απέμεινε απ' τήν παλιά αυτοκρατορική αίγλη, ανακαλούν στή μνήμη όλο και συχνότερα τίτλους ευγενείας και πολιτιστικής υπεροχής. Ό Μιχαήλ ό Η' (1259-1282) διεκδικεί από τον Κάρολο τον Άνδεγαυό τήν ανασύσταση τοϋ κράτους τοϋ Καίσαρα και τοϋ Αύγουστου.Ό εγγονός του, Μιχαήλ ό Θ' (1294-1320), αποκαλείται άλλος Κωνσταντίνος. Ό Μανουήλ ό Β' (1391-1425) τιτλοφορείται πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ 'Ρωμαίων, ένώ οί Δυτικοί ηγεμόνες, πού ζητεί απεγνωσμένα να τον βοηθήσουν, είναι χριστιανοί ρήγες ή άρχοντες.
===================================================================
ΧΡΥΣΑ Α. ΜΑΛΤΕΖΟΥ , DIVERSITAS LINGUAE
Ή θέση τοϋ ορθόδοξου κλήρου, τό 1206, στή διάρκεια των διαπραγματεύσεων μέ τον Λατίνο πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Θωμά Μοροζίνη, είναι χαρακτηριστική. Στην προσπάθεια τους να αποκρούσουν τους καθολικούς πού τους πίεζαν να δεχθούν τήν πνευματική εξουσία τοϋ πάπα, οί ορθόδοξοι επικαλούνται το ασυμβίβαστο των δύο γλωσσών. Ή διάλεκτος των Γραικών και ή διάλεκτος των 'Ιταλών, τονί ζουν στην ομιλία τους, είναι ασύμβατες και έτερόφωνες. Πώς είναι, λοιπόν, δυνατόν Έλληνες και Λατίνοι, ό διττός αυτός και έτερόγλωσσος λαός, να έχουν τον Ιδιο ποιμένα; Είμαστε ασυνήθιστοι, συνεχίζουν, στους συριγμούς και τις προσφωνήσεις τών Ιταλών ( Νικόλαος Μεσαρίτης : ει Γραικών διάλεκτος παρ' ήμΐν, Ιταλών δέ παρά σοι, ασύμβατοι αι διάλεκτοι κατά πάντα καί έτερόφωνοι, πώς γοϋν ϋφ' ένα καθηγητήν καί ποιμένα ό διττός ούτος λαός καί έτερόγλωσσος ποιμανθήσεται; ...ασυνήθεις γάρ έσμεν τοϋ σοϋ συριγμοϋ τε καί τοϋ προσφθέγματος ).
Ή μεταξύ μας διάσταση, γράφουν μέ τή σειρά τους oi Κωνσταντινουπολίτες σέ επιστολή τους προς τον πάπα Ίννοκέντιο, δέν οφείλεται στή διαφορά της γνώμης καί στή στρεβλότητα της καρδιάς, άλλα στή στενότητα και ανομοιότητα της γλώσσας ( Νικόλαος Μεσαρίτης, 'Επιτάφιος : ...ώς οϋ διαφορά γνώμης καί καρδίας στρεβλότητι, αλλά γλώττης στενότητι καί ανομοιότητα και το μη θέλειν θάτερον ϋποταπεινωθηναι θατέρω ές τοιούτον απ' αλλήλων έσχίσθημεν. ).
.Δεχόμαστε, θα πουν αργότερα, στη σύνοδο της Λυών, με επιείκεια οί Βυζαντινοί, να ονομάζουν οί Ιταλοί τον
Χριστό Κρίστον, εξαιτίας της βάρβαρης γλώσσας τους, καί τό έκπορεύειν( δεχόμεθα δέ καί ημείς 'Ιταλούς, Κρίστον τον Χριστόν δια το τής φωνής βάρβαρον ονομάζοντας, καί το έκπορεύειν δέ προτζέδιν καλονντας ούκ άποστρεφόμεθα ). Για τήν αντίδραση τών Βυζαντινών στην προφορά της δυτικής γλώσσας ενδιαφέρον είναι ο στίχος καί τό κούη κούη κράζουν στον χρησμό τοϋ Λέοντος τοϋ Σοφοΰ πού σχετίζεται μέ τήν άφιξη τών σταυροφόρων τής πρώτης σταυροφορίας στην Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα μέ τήν εξήγηση πού δίνει ό Παΐσιος, κούη κούη σήμαινε γουί γουί (ναί) τών Γάλλων .
0 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Ονομασίες εθνοτήτων απ' τους Βυζαντινούς
Ούννοι -> Σκύθες, Μασσαγέτες
Ογούζοι Τούρκοι -> Σκύθες
Άβαροι - > Σκύθες
Χάζαροι -> Σκύθες, Τούρκοι
Ονόγουροι Βούλγαροι ή Πρωτοβούλγαροι ή Παλαιοβούλγαροι ->Σκύθες
Βούλγαροι -> Μυσοί, Παίονες
Ούγγροι/Μαγυάροι > Σκύθες , Τούρκοι, Μυσοί, Παίονες
Πατζινάκες/Πετσενέγκοι ->Σκύθες, Μυσοί
Ούζοι -> Σκύθες, Τριβαλλοί, Σαυρομάτες, Ούννοι
Κο(υ)μάνοι/Κιπτσάκοι/Πολόβτσι ->Σκύθες, Περσοσκύθες, Σκυθοπέρσες, Ταυροσκύθες
Σέρβοι -> Τριβαλλοί
Αλβανοί - > Ιλλυριοί , [ Μακεδόνες, Ηπειρώτες ]
Ρώσοι -> Ταυροσκύθες
Βλάχοι -> Μυσοί
Σελτζούκοι -> Ισμαηλίτες, Περσοσκύθες, Σκυθοπέρσες, Τούρκοι
Μαμελούκοι -> Τούρκοι, Αγαρηνοί, Μουσουλμάνοι
Μογγόλοι -> Σκύθες υπερβόρειοι , Τόχαροι/Τοχάριοι/Τάχαροι/Ταχάριοι , Μουγούλιοι
Οθωμανοί -> Σκύθες, Τούρκοι, Αγαρηνοί, Μουσουλμάνοι
=================================================
- Στην ποντιακή διάλεκτο ογουζεύω = συμπεριφέρομαι άξεστα , αγενώς και ογουζωτός/γουζωτός = άξεστος , απολίτιστος , βαρβαρικός.
- Στο Χρονικό του Μορέως συναντάμε τους όρους Τουρκουμάνοι -Κουμάνοι.
εὐθέως, σπουδαίως ἀπέστειλεν ἐκεῖ εἰς τὴν Κουμανίαν·
δέκα χιλιάδες ἤλθασιν, ὅλοι ἐκλεχτοὶ Κουμᾶνοι
μὲ Τουρκουμάνους ἐκλεχτούς, ὅλοι ἐκαβαλλικεῦαν
( Αλέξιος Σαββίδης )
Ούννοι -> Σκύθες, Μασσαγέτες
Ογούζοι Τούρκοι -> Σκύθες
Άβαροι - > Σκύθες
Χάζαροι -> Σκύθες, Τούρκοι
Ονόγουροι Βούλγαροι ή Πρωτοβούλγαροι ή Παλαιοβούλγαροι ->Σκύθες
Βούλγαροι -> Μυσοί, Παίονες
Ούγγροι/Μαγυάροι > Σκύθες , Τούρκοι, Μυσοί, Παίονες
Πατζινάκες/Πετσενέγκοι ->Σκύθες, Μυσοί
Ούζοι -> Σκύθες, Τριβαλλοί, Σαυρομάτες, Ούννοι
Κο(υ)μάνοι/Κιπτσάκοι/Πολόβτσι ->Σκύθες, Περσοσκύθες, Σκυθοπέρσες, Ταυροσκύθες
Σέρβοι -> Τριβαλλοί
Αλβανοί - > Ιλλυριοί , [ Μακεδόνες, Ηπειρώτες ]
Ρώσοι -> Ταυροσκύθες
Βλάχοι -> Μυσοί
Σελτζούκοι -> Ισμαηλίτες, Περσοσκύθες, Σκυθοπέρσες, Τούρκοι
Μαμελούκοι -> Τούρκοι, Αγαρηνοί, Μουσουλμάνοι
Μογγόλοι -> Σκύθες υπερβόρειοι , Τόχαροι/Τοχάριοι/Τάχαροι/Ταχάριοι , Μουγούλιοι
Οθωμανοί -> Σκύθες, Τούρκοι, Αγαρηνοί, Μουσουλμάνοι
=================================================
- Στην ποντιακή διάλεκτο ογουζεύω = συμπεριφέρομαι άξεστα , αγενώς και ογουζωτός/γουζωτός = άξεστος , απολίτιστος , βαρβαρικός.
- Στο Χρονικό του Μορέως συναντάμε τους όρους Τουρκουμάνοι -Κουμάνοι.
εὐθέως, σπουδαίως ἀπέστειλεν ἐκεῖ εἰς τὴν Κουμανίαν·
δέκα χιλιάδες ἤλθασιν, ὅλοι ἐκλεχτοὶ Κουμᾶνοι
μὲ Τουρκουμάνους ἐκλεχτούς, ὅλοι ἐκαβαλλικεῦαν
( Αλέξιος Σαββίδης )
0 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: Βυζαντινή ιστορία
Τλαξκαλτέκος έγραψε:Αλβανοί - > Ιλλυριοί , [ Μακεδόνες, Ηπειρώτες ]
Ο Συρόπουλος τους Αλβανούς τους αποκαλεί Μυσούς.
His Beatitude [sc. the pope] took the greatest care of the Hexamilion; it did as much good as the shadow of an ass. His Beatitude composed a letter which absolved the sins of all those who volunteered to guard the Hexamilion. Those, for whom the indulgence was intended, preferred to stay home, snoring and keeping up with their habitual, sinful life-style than to be forgiven and guard the Hexamilion. Consequently, they went on snoring at home. The descendants of Hagar [= Turks], however, seized the wall, destroyed the Mysians [= Albanians], and plundered the territories of the Romans [= Greeks] and of the local Latins.
https://books.google.gr/books?id=6XtqDw ... ns&f=false
1 .
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Μερικές ποινές παλαιοδιαθηκικού τύπου ψυχήν αντί ψυχής, οφθαλμόν αντί οφθαλμού , οδόντα αντί οδόντος , χείρα αντί χειρός, πόδα αντί ποδός , κατάκαυμα αντί κατακαύματος, τραύμα αντί τραύματος, μώλωπα αντί μώλωπος ( Έξοδ. 21. 23- 25) ( ποινή - κάτοπτρο ) στην βυζαντινή εποχή ( κυρίως ) .
Τα στοιχεία είναι από το Κ. Γ. ΠΙΤΣΑΚΗΣ , ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ «ΠΟΙΝΕΣ-ΚΑΤΟΠΤΡΟ» ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΧΩΡΟ
- Το 528 ( ή 529 ) ο Ιουστινιανός εξαπολύει ένα χωρίς προηγούμενο και χωρίς επόμενο στη βυζαντινή ιστορία διωγμό κατά των ομοφυλοφίλων και των παιδεραστών . Αν και μπροστά μπαίνουν ηθικοί λόγοι , στην πραγματικότητα οι λόγοι ήταν πολιτικοί και προσωπικοί . Ήθελε δηλαδή να κάνει κακό σε κάποιους που δεν πήγαινε. Τα πρώτα του θύματα ήταν ο επίσκοπος Ρόδου Ησαϊας και ο επίσκοπος Διοσπόλεως Θράκης Αλέξανδρος. Τους καταδίκασε σε καυλοτομία . Όταν του επισήμαναν πως δεν είναι αυτή η ποινή για παιδεραστία ( αρρενοφθορία ) , απάντησε πως αν κάποιος διαπράξει ιεροσυλία δεν θα του κόψουμε το χέρι ; Για την ιστορία ούτε αυτή ήταν η ποινή για την ιεροσυλία. Για την παιδεραστία ο νόμος του Κωνσταντίου Β΄ προέβλεπε θάνατο με ξίφος .Για την ιεροσυλία η κανονική ποινή ήταν η τύφλωση.
Οι καυλοκοπήσεις του Ιουστινιανού ήταν αυθαίρετες και οδηγούσαν πάντα όλους τους καυλοτομηθέντες στον θάνατο απ' την αιμορραγία. Έτσι άλλαξε την ποινή του και την έκανε βασανισμό του πέους : να βάζουν καλάμι μέσα στην τρύπα του πέους και να περιφέρουν τον ένοχο στην αγορά !!!
Έπειτα να τον εξορίζουν κιόλας. Αυτή την ποινή έλαβε ο Ρόδου Ησαϊας , ενώ ο Διοσπόλεως Αλέξανδρος πέθανε απ' την καυλοτομία.
- Ο Ιουστινιανός είχε νομοθετήσει να ευνουχίζεται αυτός που είχε ευνουχίσει άλλον ( οι γυναίκες που ευνούχιζαν εξορίζονταν ) .( Ο ευνουχισμός έκπτωτων αυτοκρατόρων ή νεαρών μελών αυτοκρατορικών οικογενειών στο Βυζάντιο ήταν πάντοτε αυθαίρετος . Να σημειώσουμε πως ο ευνουχισμός σε βρεφική/νηπιακή/παιδική λειτουργία είχε επιπτώσεις στη διαμόρφωση των ψυχοσωματικών λειτουργιών . Αντίθετα ο ευνουχισμός σε ώριμη ηλικία , μετά την πλήρη ανδρική διαμόρφωση , και ανάλογα την τεχνική , δεν σήμαινε πως οι ευνούχοι δεν μπορούσαν να συνευρεθούν ερωτικά με γυναίκα. Ενίοτε μάλιστα θεωρούνταν και περιζήτητοι εραστές ! * ) Ο Λέων ο Σοφός άλλαξε την ποινή σε κόψιμο χεριού , αλλά ο ίδιος πάλι θέσπισε να τυφλώνεται τουλάχιστον απ' το ένα μάτι όποιος είχε τυφλώσει άλλον. ( Θα ζεις στα σκοτάδια όπως τον άλλον που τύφλωσες. Και πάλι καλά γιατί εσύ μπορεί να τύφλωσες τον άλλον και απ' τα δύο μάτια , ενώ εμείς θα σε τυφλώσουμε μόνο απ' το ένα . Αλλά θα πάρουμε και τα 2/3 της περιουσίας σου και θα τα δώσουμε στο θύμα σου. Αν δεν έχεις καθόλου περιουσία να δώσουμε στο θύμα σου , θα σε τυφλώσουμε και απ' τα δύο μάτια ).
* Γιατί, ένώ παρέχουν φαινομενικά προς τα έξω, κατά τή γενική αντίληψη, τα εχέγγυα τής «ασφαλείας», καί συγχρόνως αποκλείουν κάθε κίνδυνο ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, επιτρέπουν, τουλάχιστον θεωρητικώς, προσδοκίες ηύξημένων τεχνικών καί χρονικών δυνατοτήτων, ελλείψει αδένων καί επομένως εκκρίσεως... Τα έγνώριζε αυτά ό ψευδο-Βασίλειος Καισαρείας, σε ένα περίφημο κείμενο Περί παρθενίας (στην πραγματικότητα τό κείμενο ανήκει σε άλλον, ομώνυμο, πατέρα τής Εκκλησίας, τον άγιο Βασίλειο Άγκυρας) , όπου συμβουλεύει τίς νεαρές παρθένους να έχουν τον νού τους: "Αρρενα σώματα δει παρθένους, καν ευνούχων η φυλάττεσθαι , καν ευνούχος γαρ η αλλ' άνήρ εστί τήν φύσιν...' . Τα έγνώριζε ό άγιος Κύριλλος, ό οποίος πιστεύει οτι πολλοί ευνούχοι γυναικάρια ταλαίπωρα καί σεσοβημένα, κατά το είρημένον, άμαρτίαις καταμολύνουσι καί καταβλάπτουσιν, οία λυσσώντες κύνες'. Τα γνωρίζει ή Σούδα, ή οποία παραδίδει τό χωρίο τού αγίου Κυρίλλου καί διευκρινίζει οτι ειώθασιν, ως ακριβώς μεμαθήκαμεν, ... οι... τα μόρια της αίσχρουργίας ποσώς έχοντες ασελγαίνειν αμέτρως καί άκολασταίνειν άναιδώς τε καί άκορέστως . Τα γνωρίζει καί ό Ψελλός, όταν καθυβρίζει ένα ευνούχο Σαββαΐτη μοναχό: ευνούχε τον σίδηρον, άρρην τον τρόπον / άτμητε τον νουν, ήμίτμητε τήν φύσιν . Δεν τα έγνώριζε όμως, φαίνεται, στην αρχή ό ϊδιος ό Ιουστινιανός, όταν θέλοντας να κατοχυρώσει κατά το δυνατόν το αβατον των γυναικείων μονών (το αβατον τών ανδρικών μονών στίς γυναίκες μπορεί πάντοτε να είναι απόλυτο, ένώ τό αβατον τών γυναικείων μονών σε άνδρες είναι κατ' ανάγκην περιωρισμένο, έστω καί μόνον για τήν εξυπηρέτηση τών λειτουργικών-λατρευτικών αναγκών τους), επέβαλε αρχικά ως λειτουργούς στίς μονές αυτές ευνούχους κληρικούς- διεψεύσθη τα μάλα: οί ευνούχοι ιερείς του απεδείχθησαν ελάχιστα «φερέγγυοι», καί ό 'Ιουστινιανός έσπευσε να αναθεωρήσει τίς αποφάσεις του καί να αναζητήσει άλλες λύσεις στο πρόβλημα. "Ας θυμηθούμε τον 'Εμμανουήλ Ροΐδη καί τήν Πάπισσα Ιωάννα, οπού ευνουχισμένος μοναχός πέφτει τυχαία στον Περί παρθενίας λόγο τού αγίου Βασιλείου: «Άνοίξας τό βιβλίον τούτο εν ω ήλπιζε να εύρη νέας άφορμάς ίνα δοξάση τον "Υψιστον ότι άπεκόπη αύτω πάν μέσον άπωλείας, έπεσε κατά κακήν τύχην εις τό χωρίον εκείνο όπου ό άγιος επίσκοπος Καισαρείας συμβουλεύει τάς σεμνάς παρθένους άρρενα σώματα καν ευνούχων η φυλάττεσθαι. Τό ανάγνωσμα εκείνο κατεθορύβησε τον άπό τοσούτων ετών ήσυχάσαντα καλόγηρον. Όλος ένθους υπό της θεοφορήτου εύγλωπίας τού θείου Βασιλείου έκράτει νυχθημερόν τήν βίβλον εις τάς άγκάλας, ως νέα μήτηρ τό πρωτότοκον τέκνον, καί ότέ μεν ήσπάζετο, ότέ δε αντέγραφεν τάς ίεράς έκείνας σελίδας. Ό 'Αρχιμήδης βεβακχευμένος υπό της χαράς έκραζεν εϋρηκα!, ό δε μοναχός περιέτρεχε τάς στοάς τού μοναστηρίου, κράζων μεγάλη τη φωνή δύναμαι !»
.
- Εάν κατηγορούσες τον άλλον ψευδώς για κάτι ( μοιχεία , πλαστογραφία κ.λπ. ) θα υποστείς την ποινή που θα δεχόταν εκείνος.
- Στην Κύπρο αν έθαβες παρανόμως κάποιον νεκρό , τότε σε έθαβαν κι εσένα ζωντανό !
Ενδιαφέρουσα είναι ή ευρύτατη παρουσία όλων τών ανταποδοτικών ποινών (ταυτοπάθεια, ποινή-κάτοπτρο καί παραλλαγές τους, έξιδιασμένες μορφές εκτελέσεως τής θανατικής ποινής) στή δυτικής βέβαια προελεύσεως ποινική νομοθεσία τών Άσσιζών τής Κύπρου, οπού καί ή σκληρότητα τών ποινών και τών μεθόδων εκτελέσεως, άλλα και ή εφευρετικότητα περί αυτά είναι εντελώς ιδιάζουσες για τον ευρύτερο ελληνικό χώρο. Ποινές οικείες καί στο βυζαντινό δίκαιο, όπως ή προβλεπομένη, καί έδώ, για τον εμπρηστή (θάνατος δια πύρας) ( φυσικά θανατική ποινή προβλέπεται καί για τους ομοφυλοφίλους, αλλά, έδώ, μέ έξιδιασμένο τρόπο εκτελέσεως: έντέχουνται να αποθάνουν άπαί κακόν θάνατον, ασχημον ) , άλλα καί πρωτότυπες, όπως π.χ. αυτή πού προβλέπεται για όσους προβαίνουν σέ λαθραίο ενταφιασμό νεκρού — προφανώς γιατί θεωρείται οτι ό λαθραίος ενταφιασμός εμπεριέχει συνήθως απόπειρα συγκαλύψεως ανθρωποκτονίας. Η ποινή: πρέπει να τους φυτέψουν όλους ζωντανούς κάτω εις την γήν, ή κεφαλή κάτω καί τα πόδια τους άνω .
( Στο βυζαντινό θετικό δίκαιο ποινή ταφής ζώντος δέν προβλέπεται. 'Υπάρχουν μαρτυρίες μεμονωμένων αυτοκρατορικών πράξεων, στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο- ό Μαυρίκιος καταδικάζει να ταφή ζωντανός μαζί μέ το θύμα του ό δράστης ληστείας μετά φόνου ενός ναυαγού πού μόλις είχε διασωθη άπό τα κύματα: Ώ δυσσεβέστατε' εί την κεφαλήν σου άποιέμωμεν, ουδέν άντάξιον. Τοιγαρούν σε τον ζώντα προστάττομαι τω νεκρω συνταφήναι, ίνα κακει σύν αύτω ευρεθής Ή τελευταία φράση: ίνα κακει συν αύτω ειρεθής δίνει την εντύπωση μιας ιδιόρρυθμης μορφής ποινης-κατόπτρου ή ταυτοπαθείας: ό δράστης, ό οποίος ιδιοποιήθηκε τα πράγματα του θύματος του, είναι εύλογο να «οίκειωθή» καί τήν ίδια τύχη... )
'Αλλά καί τυπικές ποινές-κάτοπτρα εδώ π.χ. ό πλαστογράφος τιμωρείται ρητά μέ χειροκόπηση (καί εξορία): οτι εκείνον
τον γραμματτικόν εντέχεται να τού κόψουν τον γρόθον του τον δεξιον καί να τον διώξουν άπαί το ρηγάτον — αυτά ό «γραμματικός»- γιατί ό έντολεύς του καί χρήστης του πλαστού δέν δικαιούται να ελπίζει σέ τέτοια «επιεική» μεταχείρηση, μεταξύ άλλων καί για το «κακόν» όπου έποΐκεν τού γραφειά: το δίκαιον κρινίσκει να τον κρεμάσουν .
Ή ποινή για τον βιασμό παρθένου (εάν γίνεται οτι εϊς άνθρωπος λαμβάνει μια παρθένον δυναστικον τρόπον και ποντίζει της την παρθενίαν της), άλλα καί για την αποπλάνηση, είναι ή αποκοπή τού πέους καί των όρχεων — έδώ δέν υπάρχουν οΐ λεπτολογίες καί οί διακρίσεις των Βυζαντινών : οτι εκείνος ος γοιός ενι η καβαλλάρης ή πουργέζης, να κόψουν τήν βέργαν του σύνπάσι τοίς μορίοις αυτού, τοιούτος ος γοιόν καί ενι, κάτε καβαλλάρης κάτε βουργέσης, έντέχεται να τού κόψουν τήν ψωλήν μέ όλα τα λιμπά ' 
μόνον πού τώρα πια τα πράγματα έχουν, φαίνεται, βελτιωθή αρκετά στον τομέα τής χειρουργικής, γιατί προσδοκάται οτι ό τραυματίας θα επιζήσει 
, ώστε να τον εκτοπίσουν άπό τον τόπο τού εγκλήματος ένα χρόνον καί μίαν ήμέραν. Τον 14ο αιώνα ό Εφραίμ ό Α'ίνιος ομιλεί επίσης για πρακτικές καυλοκοπίας συνδυαζόμενης μέ ευνουχισμό, στους βαρβάρους: καί κειμένων πάς ην σεσυρμένος δέρας / το τής κορυφής και φαλλούς τετμημένος, / ως ην άκούειν βαρβάροις πεπραγμένον (στίχ. 4648-
4650)• αιδώ τε κακώς παιδικούς τε διδύμους / χιτών' άναστέλλοντες εδρών, ώ πάθους! (στίχ. 5593-5594) .
'Αλλά, πέρα καί άπό τό θετικό δίκαιο, στην κυπριακή μεσαιωνική περί δικαίου αντίληψη, όπως απεικονίζεται στην τοπική ιστοριογραφία, ή ποινή-κάτοπτρο κατέχει μία ιδιάζουσα θέση. Ή αιματοβαμμένη ιστορία της «πορνείας» του βασιλέως της Κύπρου καί των 'Ιεροσολύμων Pierre (A') de Lusignan (1359-1369), όπως την αφηγείται ό Λεόντιος Μαχαιράς , περιλαμβάνει δύο τουλάχιστον ιδιόρρυθμες περιπτώσεις αυθαίρετης απόδοσης δικαιοσύνης μέ την αντίληψη της ποινης-κατόπτρου. Ή βασίλισσα Λινόρα (Éléanore d'Aragon), ασκώντας την αντιβασιλεία, κατά την απουσία του Πέτρου στη Δύση, συλλαμβάνει τη μία από τίς δύο ευνοούμενες ερωμένες του, την Τζουάνα Λαλεμά (Jeanne d'Alleman), σύζυγο του σίρ Τζουάν Τεμουντολήφ (Jean de Montolives) —έγκυο από τον βασιλέα στον όγδοο μήνα . Ή βασίλισσα διατάσσει καί έρριψαν την χαμαί καί ενα γδίν καί έβαλαν το επάνω εις την κοιλίαν της καί εκουπάνισαν πολλά πράγματα... Αυτό το μαρτύριο βάστηξε ολη την ημέρα, καί συνεχίσθηκε μέ επίταση την επόμενη: ώρισεν καί έφεραν την ομπρός της και έφεραν καί έναν χερομύλην καί άπλωσαν την χαμαί καί βαλαν το εις την κοιλίαν της καί άλέσασιν ενα πινάκι σιτάριν απάνω εις την κοιλιάν
της. Ή γυναίκα έ'πρεπε να τιμωρηθή σκληρά στην κοιλιά πού «αμάρτησε»
καί πού έφερε το προϊόν της «αμαρτίας»-
καί αυτό έ'πρεπε να έξοντωθή, μαζί μέ τη μητέρα του, πού βέβαια δέν θα επιβίωνε από μία τέτοιας μορφής έκτρωσης, στον όγδοο μήνα της κυήσεως... Τελικά διασώζονται καί ή μητέρα καί τό έμβρυο, ως εκ θαύματος
— αλλά αυτό είναι μία
άλλη ιστορία. Περαιτέρω έ'να μεγάλο μέρος τού χρονικού του Μαχαιρά είναι αφιερωμένο στον δαίμονα της πορνείας πού έχει καταλάβει τον Πέτρο: πού είς κοινολογίαν άντρόπιασεν οΰλαις ταϊς κυράδαις της Λευκοσίας, ταϊς ποίαις είναι μεγάλη άντροπή νά ταίς άνοματίσωμεν — καί πού καθοδηγεί πλέον τίς πράξεις του, ως τη δολοφονία του από συνωμότες ευγενείς. Τελευταίος ό τουρκοπουλιέρης, ό αρχηγός της φρουράς, πού δέν μετείχε στη συνωμοσία καί στον φόνο, προβαίνει —όταν πια ό βασιλιάς είναι νεκρός— σέ μία συμβολική πράξη δικαιοσύνης, μέ τήν τελετουργική επιβολή μιας ποινης-κατόπτρου
στο νεκρό σώμα τού βασιλιά: του αποκόπτει τα γεννητικά όργανα (κατά τό κυπριακό σύστημα πού εϊδαμε, τό πέος καί τους όρχεις: τα λιμπά του μέ τον αύλόν), πού υπήρξαν ή αΐτία τόσων δεινών, στους άλλους καί στον ϊδιον, καί πολλών θανάτων :
- Στην Κύπρο οι παιδεραστές ανασκολοπίζονταν. Το έκαναν ως ως ανταποδοτική μίμηση της φρικτής τους πράξης. Τελευταία φορά επιβλήθηκε αυτή η ποινή αυθαιρέτως απ' τους χωρικούς σε ένα χωριό της Κύπρου το 1950 !
- Στην Δύση τους παραχαράκτες τους περιέλουζαν με ζέουσα ύλη.
Ευνουχισμός κ.λπ. στη Δύση : Ας θυμηθούμε τον Πέτρο Άβαιλάρδο (Pierre Abélard, 1079-1142) καί τον ευνουχισμό πού
τού επιβάλλουν αυθαίρετα τα όργανα τού κανονικού Fulbert, για την αποπλάνηση τής ανεψιάς τού τελευταίου Héloïse (1101-1164). 'Υπολείμματα τέτοιων αντιλήψεων επιβιώνουν ακόμη καί στο δίκαιο τών νεωτέρων χρόνων. Στή Γαλλία, όπου ύπερμεσούντος τού 18ου αιώνος (1757), ό Damiens,
υποτιθέμενος επίδοξος δολοφόνος, κατά τρόπο εντελώς απρόσφορο, τού Λουδοβίκου ΙΕ', υπέστη, με απόλυτη θεσμική καί δικαστική «νομιμότητα», μία απίστευτη σέ επινοητικότητα φρικαλέα μεταχείριση πρίν, απολύτως
νόμιμα επίσης, διαμελισθή — κατά τρόπο εξ 'ίσου ή περισσότερο φρικτό με αυτόν πού είχε χρησιμοποιηθή, αλλά αυθαίρετα, καί χίλια περίπου χρόνια πρίν, για τή θανάτωση τού παρ' ολίγον δολοφόνου τού Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού — ό ποινικός κώδικας εξακολουθεί να προβλέπει, ακόμη στίς πρώτες δεκαετίες τού 19ου αιώνα, για τους πατροκτόνους τήν άποτομή τής δεξιάς πρίν από τήν εκτέλεση τής θανατικής ποινής. Ή ϊδια ποινή επεκτείνεται καί στην περίπτωση τής ανθρωποκτονίας κατά τού αρχηγού τού Κράτους — στή Γαλλία από τον 15ο αΐώνα ό ϊδιος ορός parricide χρησιμοποιείται καί για τα δύο εγκλήματα. Αυτή ή διάταξη εφαρμόστηκε κατά τήν καταδίκη τού Γεωργίου Μαυρομιχάλη, τού φονέως τού Καποδίστρια, άπο το έκτακτο Στρατοδικείο πού τον δίκασε, τό 1831, με βάση τον γαλλικό στρατιωτικό ποινικό κώδικα. Ή επιβολή όμως τής γαλλικής αυτής ποινής ακρωτηριασμού, τελευταίας ποινης-κατόπτρου, στή μεταπαναστατική Ελλάδα ήταν ανυπόφορη: κατά κοινή απαίτηση καί μπροστά στή γενική δυσφορία, με κυβερνητική πράξη ό Αυγουστίνος Καποδίστριας έχάρισε τό μέρος αυτό τής ποινής, καί έτσι ό Μαυρομιχάλης υπεβλήθη μόνο στή στρατιωτική εκτέλεση μέ τυφεκισμό. Ή διάταξη απαλείφθηκε άπο τον γαλλικό ποινικό κώδικα κατά τήν αναθεώρηση του, τό επόμενο έτος (1832).
- Η νομοθεσία των Ισαύρων προέβλεπε πως όποιος έκαιγε έναν οικισμό , θα καιγόταν ζωντανός. Στους εμπρηστές εκ προθέσεως έξω απ' τις πόλεις έκοβαν το χέρι .
- Η Εκλογή των Ισαύρων προέβλεπε πως η κλοπή , η παραχάραξη νομίσματος , το λαθρεμπόριο μεταξιού, άλλα οικονομικά εγκλήματα, ο φόνος με όπλο που προκάλεσε θάνατο , ο εξανδραποδισμός ελευθέρου και η τυμβωρυχία τιμωρούταν με το κόψιμο του χεριού. . Στους κτηνοβάτες ( μόνο για άνδρες ) προβλεπόταν κόψιμο του πέους ( καυλοτομία -> οδηγούσε σχεδόν σίγουρα στον θάνατο ) και για την ψευδορκία κόψιμο της γλώσσας.
- Στον επίδοξο δολοφόνο του Λέοντος του Σοφού ( 903 ) του έκοψαν χέρια - πόδια και τον έκαψαν. Η ποινή ήταν αυθαίρετη , αφού η τότε ισχύουσα νομοθεσία απ' την εποχή του Ιουστινιανού έλεγε πως μόνο ένα χέρι μπορείς να κόψεις και όχι τα υπόλοιπα 3 μέλη. Ο ακρωτηριασμός δηλαδή προέβλεπε μόνο μέχρι ένα χέρι και όχι παραπάνω. Αλλά μάλλον στην συγκεκριμένη περίπτωση η τιμωρία ήταν μόνο ο θάνατος ( κάψιμο ) και ο ακρωτηριασμός των 4 μελών ήταν βασανισμός και όχι ποινή.
- Μια δέσποινα απ' την αλβανική Κολωνία έπιασε το 1219 έναν κλέφτη και έβαλε τα τσιράκια της και του έκοψαν τα χέρια. Δεν τον περιποιήθηκαν μετά και πέθανε απ' την αιμορραγία. Μετά η δέσποινα πήγε στην Αχρίδα να εξομολογηθεί τις αμαρτίες της στον Δημήτριο Χωματιανό. Της έβαλε ποινή πενταετούς αποχής απ' την θεία κοινωνία γιατί πέθανε ο ακρωτηριασμένος. Όμως η δέσποινα είχε παρανομήσει και σύμφωνα με το πολιτειακό δίκαιο γιατί 1) δεν έπρεπε να επιβάλει η ίδια την ποινή 2) μόνο το ένα χέρι έπρεπε να κοπεί και όχι και τα δύο.
- Σε κάτι πολιτειακούς νομοκανόνες του 13ου αι. κάποιος είχε γράψει αυθαίρετα ( πριν τον 17ο αι. ) μια ποινή για αυτούς που κάνουν στοματικό έρωτα : να τους καίνε την γλώσσα με "λαμπουδιστήριο" . Αν θα ήταν το μικρό ή το μεγάλο λαμπουδιστήριο θα αποφάσιζε ο δικαστής. Για τα γενετήσια εγκλήματα ( στα οποία μάλλον δεν προβλεπόταν ο στοματικός έρωτας ) η ποινή της πολιτείας ήταν κόψιμο της μύτης , ώστε να παραμορφωθείς και να μην είσαι ωραίος. Αλλά επειδή αυτό προφανώς δεν θα έπιανε για τους κτηνοβάτες που θα έβρισκαν συνεχώς "ταίρι" , τους έκοβαν το πέος ώστε να πεθάνουν . Να σημειώσουμε πως δεν υπήρχαν πολιτειακές ποινές για τις λεσβίες και τις κτηνοβάτριες/κτηνοβάτισσες. Εθιμικά ( ή μπορεί να το έγραψε κάποιος συντάκτης αυθαίρετα στο κυρίως σώμα των νόμων ) όμως ( και όχι νόμιμα ) για τις τελευταίες προβλεπόταν :
Γυνή άλογευομένη ξίφει τιμωρείσθω, φιλανθρωπίας δε άξιουμένη καταδουλούσθω.
Δηλαδή σε καταδικάζουμε σε θάνατο , αλλά από επιείκεια σε κάνουμε δούλη.
Για να μην στεναχωριόμαστε να πούμε πως συνήθως δεν εφαρμόζονταν αυτές οι τρομερές ποινές , αλλά άλλες κατά παράβαση της νομοθεσίας. Ο χριστιανισμός έπαιζε τον ρόλο του σε αυτό.Π.χ σκασίλα του του Βυζαντινού για τους ομοφυλόφιλους. Χέστηκε ο πολίτης και ο αυτοκράτορας αν τον παίρνεις ή τον δίνεις.
Γι' αυτό και ο σχετικός νόμος που προέβλεπε θανάτωση έπεσε σε πλήρη αχρηστία. Δεν υπάρχει ούτε μια γνωστή περίπτωση στο Βυζάντιο που κάποιος τιμωρήθηκε απ' την πολιτεία επειδή ήταν ομοφυλόφιλος με εξαίρεση το πογκρόμ του Ιουστινιανού. Ακόμη δεν υπάρχει ούτε μια γνωστή περίπτωση επιβολής της ποινής της καυλοκοπήσεως σε κτηνοβάτη.
Ίσως και η Εκκλησία να συνέβαλε σε αυτό γιατί ποτέ δεν επιδίωκε τον θάνατο του παραβάτη. Μάλιστα τους κτηνοβάτες τους διακρίνει ο κανονολόγος Βαλσαμών σε αυτούς που από φυσικής ανάγκης ενίοτε άμαρτάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο, ένώ είναι αυστηρότερος για τους κατακόρως τουτέστιν υπέρ τήν χρείαν επιδιδομένους στην πράξη αυτή.
Όσο για τήν ποινή τής καυλοκοπήσεως, πού θυμάται ακόμη καί καταγράφει τον 14ο αιώνα ό ιερομόναχος Ματθαίος Βλαστάρης (όπως βέβαια καί ό σύγχρονος του δικαστής Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος, άλλα αυτός «κατά καθήκον»), ένας ανώνυμος σχολιαστής του αρκείται να σημειώσει: αδεκτόν μοι δοκεϊ τη εκκλησία.
=================================================
Νικήτας Ωορύφας ( = Αβγορούφης ) vs Άραβες
Ο Νικήτας δεν ρουφούσε καθόλου το αβγό του ...
Όταν ό νικητής τού στόλου τών Αράβων πατρίκιος Νικήτας Ώορύφας επιβάλλει τή γνωστή φρικτή μεταχείριση στους εξωμότες χριστιανούς πού είχαν συμπολεμήσει μέ τους εχθρούς του, επικαλείται μία λογική ποινής-κατόπτρου . Τους επιβάλλει τήν εκδορά — εξηγώντας οπ το δέρμα τους πρέπει να τους άφαιρεθή, γιατί δέν τους ανήκει: μέ τή βάπτιση τους άνηκε πλέον στον Χριστό, τον οποίο όμως έν τώ μεταξύ αρνήθηκαν, καί έ'τσι δέν δικαιούνται πια να τό φέρουν: Τους μεν τήν τής σαρκός δοράν αφαιρούμενος, καί μάλλον τους άρνησαμένους το βάπτισμα τού Χρίστου, τούτο παρ' αυτών άφαιρεΐσθαι λέγων, καί ουδέν ίδιον. "Αλλως, πρόκειται για «τιμωρία» τού δέρματος πού «αμάρτησε»· είχε δεχθή τό βάπτισμα καί τό «αρνήθηκε». Βεβαίως δέν πρόκειται έδώ κατ' άκρίβειαν για ποινή: είναι απλώς ή εν πολέμω αυθαιρεσία, ή απάνθρωπη μεταχείριση των ηττημένων από τον νικητή, όπως σε κάθε εποχή καί, δυστυχώς, σέ κάθε κοινωνία καί ή φράση του Ώορύφα δεν αποτελεί τήν νομική δικαιολόγηση της πράξης του (πάντως, μή το ξεχνούμε: για τήν αποστασία το κοινό ποινικό δίκαιο προέβλεπε πράγματι θανατική ποινή, χωρίς βέβαια τέτοιον έξιδιασμένο τρόπο εκτελέσεως) , άλλα εκδήλωση τού συνήθους σέ τέτοιες περιπτώσεις μαύρου «χιούμορ» τού Ισχυρού, πού απολαμβάνει το έργο του. Ή λογική δμως πού χρησιμοποιεί είναι ή λαϊκή λογική τής ποινής-κατόπτρου. (Το ίδιο περίπου καί όταν ό Ώορύφας εμβάλλει τους ηττημένους εξωμότες σέ καυτή πίσσα σ' ενα είδος απαίσιου «κατόπτρου» τού βαπτίσματος εκείνου, το οποίο είχαν άρνηθή επιλέγοντας άντ' αυτού τον ζόφο τής απιστίας: του ιδίου αύτοϊς μεταδιδόναι βαπτίσματος έλεγε, τού επώδυνου και ζοφερού. )
==================================
Στους αρχαίους Ασσυρίους η μοιχαλίδα τιμωρείται απ' τον σύζυγο , ενώ ο συνένοχος εραστής ευνουχίζεται και υφίσταται γενική παραμόρφωση του προσώπου. Ή γυναίκα, καθισταμένη μέ τήν παραμόρφωση της αποκρουστική για τον άνδρα της, πιθανώς υποβιβάζεται σέ τάξη δούλης.
Στο αττικό δίκαιο άπεκόπτετο τό χέρι του αύτόχειρος καί έθάπτετο χωριστά από τό σώμα (ένώ στή περίπτωση του φονέως, φαίνεται ότι το χέρι μετά θάνατον άπεκόπτετο καί απλώς άπερρίπτετο): καί εάν τις αυτόν διαχρήσηται, τήν χείρα τήν τούτο πρόξασαν χωρίς τοϋ σώματος θάπτομεν (Αισχίνης, Κατά Κτησιφώντος, 244)· παρ' έτέροις δε καί τάς δεξιάς τών τοιούτων νεκρών όποκόπτειν έκέλευσαν, αις έστρατεύσαντο καθ' εαυτών, ηγούμενοι, καθάπερ το σώμα τής ψυχής άλλότριον, οϋτως καί τήν χείρα τού σώματος (Ίώσηπος, Ιστορία Ιουδαϊκού πολέμου, 3.378).
Τα στοιχεία είναι από το Κ. Γ. ΠΙΤΣΑΚΗΣ , ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ «ΠΟΙΝΕΣ-ΚΑΤΟΠΤΡΟ» ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΧΩΡΟ
- Το 528 ( ή 529 ) ο Ιουστινιανός εξαπολύει ένα χωρίς προηγούμενο και χωρίς επόμενο στη βυζαντινή ιστορία διωγμό κατά των ομοφυλοφίλων και των παιδεραστών . Αν και μπροστά μπαίνουν ηθικοί λόγοι , στην πραγματικότητα οι λόγοι ήταν πολιτικοί και προσωπικοί . Ήθελε δηλαδή να κάνει κακό σε κάποιους που δεν πήγαινε. Τα πρώτα του θύματα ήταν ο επίσκοπος Ρόδου Ησαϊας και ο επίσκοπος Διοσπόλεως Θράκης Αλέξανδρος. Τους καταδίκασε σε καυλοτομία . Όταν του επισήμαναν πως δεν είναι αυτή η ποινή για παιδεραστία ( αρρενοφθορία ) , απάντησε πως αν κάποιος διαπράξει ιεροσυλία δεν θα του κόψουμε το χέρι ; Για την ιστορία ούτε αυτή ήταν η ποινή για την ιεροσυλία. Για την παιδεραστία ο νόμος του Κωνσταντίου Β΄ προέβλεπε θάνατο με ξίφος .Για την ιεροσυλία η κανονική ποινή ήταν η τύφλωση.
Οι καυλοκοπήσεις του Ιουστινιανού ήταν αυθαίρετες και οδηγούσαν πάντα όλους τους καυλοτομηθέντες στον θάνατο απ' την αιμορραγία. Έτσι άλλαξε την ποινή του και την έκανε βασανισμό του πέους : να βάζουν καλάμι μέσα στην τρύπα του πέους και να περιφέρουν τον ένοχο στην αγορά !!!
Έπειτα να τον εξορίζουν κιόλας. Αυτή την ποινή έλαβε ο Ρόδου Ησαϊας , ενώ ο Διοσπόλεως Αλέξανδρος πέθανε απ' την καυλοτομία. - Ο Ιουστινιανός είχε νομοθετήσει να ευνουχίζεται αυτός που είχε ευνουχίσει άλλον ( οι γυναίκες που ευνούχιζαν εξορίζονταν ) .( Ο ευνουχισμός έκπτωτων αυτοκρατόρων ή νεαρών μελών αυτοκρατορικών οικογενειών στο Βυζάντιο ήταν πάντοτε αυθαίρετος . Να σημειώσουμε πως ο ευνουχισμός σε βρεφική/νηπιακή/παιδική λειτουργία είχε επιπτώσεις στη διαμόρφωση των ψυχοσωματικών λειτουργιών . Αντίθετα ο ευνουχισμός σε ώριμη ηλικία , μετά την πλήρη ανδρική διαμόρφωση , και ανάλογα την τεχνική , δεν σήμαινε πως οι ευνούχοι δεν μπορούσαν να συνευρεθούν ερωτικά με γυναίκα. Ενίοτε μάλιστα θεωρούνταν και περιζήτητοι εραστές ! * ) Ο Λέων ο Σοφός άλλαξε την ποινή σε κόψιμο χεριού , αλλά ο ίδιος πάλι θέσπισε να τυφλώνεται τουλάχιστον απ' το ένα μάτι όποιος είχε τυφλώσει άλλον. ( Θα ζεις στα σκοτάδια όπως τον άλλον που τύφλωσες. Και πάλι καλά γιατί εσύ μπορεί να τύφλωσες τον άλλον και απ' τα δύο μάτια , ενώ εμείς θα σε τυφλώσουμε μόνο απ' το ένα . Αλλά θα πάρουμε και τα 2/3 της περιουσίας σου και θα τα δώσουμε στο θύμα σου. Αν δεν έχεις καθόλου περιουσία να δώσουμε στο θύμα σου , θα σε τυφλώσουμε και απ' τα δύο μάτια ).
* Γιατί, ένώ παρέχουν φαινομενικά προς τα έξω, κατά τή γενική αντίληψη, τα εχέγγυα τής «ασφαλείας», καί συγχρόνως αποκλείουν κάθε κίνδυνο ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, επιτρέπουν, τουλάχιστον θεωρητικώς, προσδοκίες ηύξημένων τεχνικών καί χρονικών δυνατοτήτων, ελλείψει αδένων καί επομένως εκκρίσεως... Τα έγνώριζε αυτά ό ψευδο-Βασίλειος Καισαρείας, σε ένα περίφημο κείμενο Περί παρθενίας (στην πραγματικότητα τό κείμενο ανήκει σε άλλον, ομώνυμο, πατέρα τής Εκκλησίας, τον άγιο Βασίλειο Άγκυρας) , όπου συμβουλεύει τίς νεαρές παρθένους να έχουν τον νού τους: "Αρρενα σώματα δει παρθένους, καν ευνούχων η φυλάττεσθαι , καν ευνούχος γαρ η αλλ' άνήρ εστί τήν φύσιν...' . Τα έγνώριζε ό άγιος Κύριλλος, ό οποίος πιστεύει οτι πολλοί ευνούχοι γυναικάρια ταλαίπωρα καί σεσοβημένα, κατά το είρημένον, άμαρτίαις καταμολύνουσι καί καταβλάπτουσιν, οία λυσσώντες κύνες'. Τα γνωρίζει ή Σούδα, ή οποία παραδίδει τό χωρίο τού αγίου Κυρίλλου καί διευκρινίζει οτι ειώθασιν, ως ακριβώς μεμαθήκαμεν, ... οι... τα μόρια της αίσχρουργίας ποσώς έχοντες ασελγαίνειν αμέτρως καί άκολασταίνειν άναιδώς τε καί άκορέστως . Τα γνωρίζει καί ό Ψελλός, όταν καθυβρίζει ένα ευνούχο Σαββαΐτη μοναχό: ευνούχε τον σίδηρον, άρρην τον τρόπον / άτμητε τον νουν, ήμίτμητε τήν φύσιν . Δεν τα έγνώριζε όμως, φαίνεται, στην αρχή ό ϊδιος ό Ιουστινιανός, όταν θέλοντας να κατοχυρώσει κατά το δυνατόν το αβατον των γυναικείων μονών (το αβατον τών ανδρικών μονών στίς γυναίκες μπορεί πάντοτε να είναι απόλυτο, ένώ τό αβατον τών γυναικείων μονών σε άνδρες είναι κατ' ανάγκην περιωρισμένο, έστω καί μόνον για τήν εξυπηρέτηση τών λειτουργικών-λατρευτικών αναγκών τους), επέβαλε αρχικά ως λειτουργούς στίς μονές αυτές ευνούχους κληρικούς- διεψεύσθη τα μάλα: οί ευνούχοι ιερείς του απεδείχθησαν ελάχιστα «φερέγγυοι», καί ό 'Ιουστινιανός έσπευσε να αναθεωρήσει τίς αποφάσεις του καί να αναζητήσει άλλες λύσεις στο πρόβλημα. "Ας θυμηθούμε τον 'Εμμανουήλ Ροΐδη καί τήν Πάπισσα Ιωάννα, οπού ευνουχισμένος μοναχός πέφτει τυχαία στον Περί παρθενίας λόγο τού αγίου Βασιλείου: «Άνοίξας τό βιβλίον τούτο εν ω ήλπιζε να εύρη νέας άφορμάς ίνα δοξάση τον "Υψιστον ότι άπεκόπη αύτω πάν μέσον άπωλείας, έπεσε κατά κακήν τύχην εις τό χωρίον εκείνο όπου ό άγιος επίσκοπος Καισαρείας συμβουλεύει τάς σεμνάς παρθένους άρρενα σώματα καν ευνούχων η φυλάττεσθαι. Τό ανάγνωσμα εκείνο κατεθορύβησε τον άπό τοσούτων ετών ήσυχάσαντα καλόγηρον. Όλος ένθους υπό της θεοφορήτου εύγλωπίας τού θείου Βασιλείου έκράτει νυχθημερόν τήν βίβλον εις τάς άγκάλας, ως νέα μήτηρ τό πρωτότοκον τέκνον, καί ότέ μεν ήσπάζετο, ότέ δε αντέγραφεν τάς ίεράς έκείνας σελίδας. Ό 'Αρχιμήδης βεβακχευμένος υπό της χαράς έκραζεν εϋρηκα!, ό δε μοναχός περιέτρεχε τάς στοάς τού μοναστηρίου, κράζων μεγάλη τη φωνή δύναμαι !»
. - Εάν κατηγορούσες τον άλλον ψευδώς για κάτι ( μοιχεία , πλαστογραφία κ.λπ. ) θα υποστείς την ποινή που θα δεχόταν εκείνος.
- Στην Κύπρο αν έθαβες παρανόμως κάποιον νεκρό , τότε σε έθαβαν κι εσένα ζωντανό !
Ενδιαφέρουσα είναι ή ευρύτατη παρουσία όλων τών ανταποδοτικών ποινών (ταυτοπάθεια, ποινή-κάτοπτρο καί παραλλαγές τους, έξιδιασμένες μορφές εκτελέσεως τής θανατικής ποινής) στή δυτικής βέβαια προελεύσεως ποινική νομοθεσία τών Άσσιζών τής Κύπρου, οπού καί ή σκληρότητα τών ποινών και τών μεθόδων εκτελέσεως, άλλα και ή εφευρετικότητα περί αυτά είναι εντελώς ιδιάζουσες για τον ευρύτερο ελληνικό χώρο. Ποινές οικείες καί στο βυζαντινό δίκαιο, όπως ή προβλεπομένη, καί έδώ, για τον εμπρηστή (θάνατος δια πύρας) ( φυσικά θανατική ποινή προβλέπεται καί για τους ομοφυλοφίλους, αλλά, έδώ, μέ έξιδιασμένο τρόπο εκτελέσεως: έντέχουνται να αποθάνουν άπαί κακόν θάνατον, ασχημον ) , άλλα καί πρωτότυπες, όπως π.χ. αυτή πού προβλέπεται για όσους προβαίνουν σέ λαθραίο ενταφιασμό νεκρού — προφανώς γιατί θεωρείται οτι ό λαθραίος ενταφιασμός εμπεριέχει συνήθως απόπειρα συγκαλύψεως ανθρωποκτονίας. Η ποινή: πρέπει να τους φυτέψουν όλους ζωντανούς κάτω εις την γήν, ή κεφαλή κάτω καί τα πόδια τους άνω
. ( Στο βυζαντινό θετικό δίκαιο ποινή ταφής ζώντος δέν προβλέπεται. 'Υπάρχουν μαρτυρίες μεμονωμένων αυτοκρατορικών πράξεων, στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο- ό Μαυρίκιος καταδικάζει να ταφή ζωντανός μαζί μέ το θύμα του ό δράστης ληστείας μετά φόνου ενός ναυαγού πού μόλις είχε διασωθη άπό τα κύματα: Ώ δυσσεβέστατε' εί την κεφαλήν σου άποιέμωμεν, ουδέν άντάξιον. Τοιγαρούν σε τον ζώντα προστάττομαι τω νεκρω συνταφήναι, ίνα κακει σύν αύτω ευρεθής Ή τελευταία φράση: ίνα κακει συν αύτω ειρεθής δίνει την εντύπωση μιας ιδιόρρυθμης μορφής ποινης-κατόπτρου ή ταυτοπαθείας: ό δράστης, ό οποίος ιδιοποιήθηκε τα πράγματα του θύματος του, είναι εύλογο να «οίκειωθή» καί τήν ίδια τύχη... )
'Αλλά καί τυπικές ποινές-κάτοπτρα εδώ π.χ. ό πλαστογράφος τιμωρείται ρητά μέ χειροκόπηση (καί εξορία): οτι εκείνον
τον γραμματτικόν εντέχεται να τού κόψουν τον γρόθον του τον δεξιον καί να τον διώξουν άπαί το ρηγάτον — αυτά ό «γραμματικός»- γιατί ό έντολεύς του καί χρήστης του πλαστού δέν δικαιούται να ελπίζει σέ τέτοια «επιεική» μεταχείρηση, μεταξύ άλλων καί για το «κακόν» όπου έποΐκεν τού γραφειά: το δίκαιον κρινίσκει να τον κρεμάσουν .
Ή ποινή για τον βιασμό παρθένου (εάν γίνεται οτι εϊς άνθρωπος λαμβάνει μια παρθένον δυναστικον τρόπον και ποντίζει της την παρθενίαν της), άλλα καί για την αποπλάνηση, είναι ή αποκοπή τού πέους καί των όρχεων — έδώ δέν υπάρχουν οΐ λεπτολογίες καί οί διακρίσεις των Βυζαντινών
: οτι εκείνος ος γοιός ενι η καβαλλάρης ή πουργέζης, να κόψουν τήν βέργαν του σύνπάσι τοίς μορίοις αυτού, τοιούτος ος γοιόν καί ενι, κάτε καβαλλάρης κάτε βουργέσης, έντέχεται να τού κόψουν τήν ψωλήν μέ όλα τα λιμπά ' μόνον πού τώρα πια τα πράγματα έχουν, φαίνεται, βελτιωθή αρκετά στον τομέα τής χειρουργικής, γιατί προσδοκάται οτι ό τραυματίας θα επιζήσει , ώστε να τον εκτοπίσουν άπό τον τόπο τού εγκλήματος ένα χρόνον καί μίαν ήμέραν. Τον 14ο αιώνα ό Εφραίμ ό Α'ίνιος ομιλεί επίσης για πρακτικές καυλοκοπίας συνδυαζόμενης μέ ευνουχισμό, στους βαρβάρους: καί κειμένων πάς ην σεσυρμένος δέρας / το τής κορυφής και φαλλούς τετμημένος, / ως ην άκούειν βαρβάροις πεπραγμένον (στίχ. 4648-4650)• αιδώ τε κακώς παιδικούς τε διδύμους / χιτών' άναστέλλοντες εδρών, ώ πάθους! (στίχ. 5593-5594) .
'Αλλά, πέρα καί άπό τό θετικό δίκαιο, στην κυπριακή μεσαιωνική περί δικαίου αντίληψη, όπως απεικονίζεται στην τοπική ιστοριογραφία, ή ποινή-κάτοπτρο κατέχει μία ιδιάζουσα θέση. Ή αιματοβαμμένη ιστορία της «πορνείας» του βασιλέως της Κύπρου καί των 'Ιεροσολύμων Pierre (A') de Lusignan (1359-1369), όπως την αφηγείται ό Λεόντιος Μαχαιράς , περιλαμβάνει δύο τουλάχιστον ιδιόρρυθμες περιπτώσεις αυθαίρετης απόδοσης δικαιοσύνης μέ την αντίληψη της ποινης-κατόπτρου. Ή βασίλισσα Λινόρα (Éléanore d'Aragon), ασκώντας την αντιβασιλεία, κατά την απουσία του Πέτρου στη Δύση, συλλαμβάνει τη μία από τίς δύο ευνοούμενες ερωμένες του, την Τζουάνα Λαλεμά (Jeanne d'Alleman), σύζυγο του σίρ Τζουάν Τεμουντολήφ (Jean de Montolives) —έγκυο από τον βασιλέα στον όγδοο μήνα . Ή βασίλισσα διατάσσει καί έρριψαν την χαμαί καί ενα γδίν καί έβαλαν το επάνω εις την κοιλίαν της καί εκουπάνισαν πολλά πράγματα...
Αυτό το μαρτύριο βάστηξε ολη την ημέρα, καί συνεχίσθηκε μέ επίταση την επόμενη: ώρισεν καί έφεραν την ομπρός της και έφεραν καί έναν χερομύλην καί άπλωσαν την χαμαί καί βαλαν το εις την κοιλίαν της καί άλέσασιν ενα πινάκι σιτάριν απάνω εις την κοιλιάν της. Ή γυναίκα έ'πρεπε να τιμωρηθή σκληρά στην κοιλιά πού «αμάρτησε»
καί πού έφερε το προϊόν της «αμαρτίας»-καί αυτό έ'πρεπε να έξοντωθή, μαζί μέ τη μητέρα του, πού βέβαια δέν θα επιβίωνε από μία τέτοιας μορφής έκτρωσης, στον όγδοο μήνα της κυήσεως... Τελικά διασώζονται καί ή μητέρα καί τό έμβρυο, ως εκ θαύματος
— αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία. Περαιτέρω έ'να μεγάλο μέρος τού χρονικού του Μαχαιρά είναι αφιερωμένο στον δαίμονα της πορνείας πού έχει καταλάβει τον Πέτρο: πού είς κοινολογίαν άντρόπιασεν οΰλαις ταϊς κυράδαις της Λευκοσίας, ταϊς ποίαις είναι μεγάλη άντροπή νά ταίς άνοματίσωμεν — καί πού καθοδηγεί πλέον τίς πράξεις του, ως τη δολοφονία του από συνωμότες ευγενείς. Τελευταίος ό τουρκοπουλιέρης, ό αρχηγός της φρουράς, πού δέν μετείχε στη συνωμοσία καί στον φόνο, προβαίνει —όταν πια ό βασιλιάς είναι νεκρός— σέ μία συμβολική πράξη δικαιοσύνης, μέ τήν τελετουργική επιβολή μιας ποινης-κατόπτρου
στο νεκρό σώμα τού βασιλιά: του αποκόπτει τα γεννητικά όργανα (κατά τό κυπριακό σύστημα πού εϊδαμε, τό πέος καί τους όρχεις: τα λιμπά του μέ τον αύλόν), πού υπήρξαν ή αΐτία τόσων δεινών, στους άλλους καί στον ϊδιον, καί πολλών θανάτων :
ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ
- Στην Κύπρο οι παιδεραστές ανασκολοπίζονταν. Το έκαναν ως ως ανταποδοτική μίμηση της φρικτής τους πράξης. Τελευταία φορά επιβλήθηκε αυτή η ποινή αυθαιρέτως απ' τους χωρικούς σε ένα χωριό της Κύπρου το 1950 !
- Στην Δύση τους παραχαράκτες τους περιέλουζαν με ζέουσα ύλη.
Ευνουχισμός κ.λπ. στη Δύση : Ας θυμηθούμε τον Πέτρο Άβαιλάρδο (Pierre Abélard, 1079-1142) καί τον ευνουχισμό πού
τού επιβάλλουν αυθαίρετα τα όργανα τού κανονικού Fulbert, για την αποπλάνηση τής ανεψιάς τού τελευταίου Héloïse (1101-1164). 'Υπολείμματα τέτοιων αντιλήψεων επιβιώνουν ακόμη καί στο δίκαιο τών νεωτέρων χρόνων. Στή Γαλλία, όπου ύπερμεσούντος τού 18ου αιώνος (1757), ό Damiens,
υποτιθέμενος επίδοξος δολοφόνος, κατά τρόπο εντελώς απρόσφορο, τού Λουδοβίκου ΙΕ', υπέστη, με απόλυτη θεσμική καί δικαστική «νομιμότητα», μία απίστευτη σέ επινοητικότητα φρικαλέα μεταχείριση πρίν, απολύτως νόμιμα επίσης, διαμελισθή — κατά τρόπο εξ 'ίσου ή περισσότερο φρικτό με αυτόν πού είχε χρησιμοποιηθή, αλλά αυθαίρετα, καί χίλια περίπου χρόνια πρίν, για τή θανάτωση τού παρ' ολίγον δολοφόνου τού Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού — ό ποινικός κώδικας εξακολουθεί να προβλέπει, ακόμη στίς πρώτες δεκαετίες τού 19ου αιώνα, για τους πατροκτόνους τήν άποτομή τής δεξιάς πρίν από τήν εκτέλεση τής θανατικής ποινής. Ή ϊδια ποινή επεκτείνεται καί στην περίπτωση τής ανθρωποκτονίας κατά τού αρχηγού τού Κράτους — στή Γαλλία από τον 15ο αΐώνα ό ϊδιος ορός parricide χρησιμοποιείται καί για τα δύο εγκλήματα. Αυτή ή διάταξη εφαρμόστηκε κατά τήν καταδίκη τού Γεωργίου Μαυρομιχάλη, τού φονέως τού Καποδίστρια, άπο το έκτακτο Στρατοδικείο πού τον δίκασε, τό 1831, με βάση τον γαλλικό στρατιωτικό ποινικό κώδικα. Ή επιβολή όμως τής γαλλικής αυτής ποινής ακρωτηριασμού, τελευταίας ποινης-κατόπτρου, στή μεταπαναστατική Ελλάδα ήταν ανυπόφορη: κατά κοινή απαίτηση καί μπροστά στή γενική δυσφορία, με κυβερνητική πράξη ό Αυγουστίνος Καποδίστριας έχάρισε τό μέρος αυτό τής ποινής, καί έτσι ό Μαυρομιχάλης υπεβλήθη μόνο στή στρατιωτική εκτέλεση μέ τυφεκισμό. Ή διάταξη απαλείφθηκε άπο τον γαλλικό ποινικό κώδικα κατά τήν αναθεώρηση του, τό επόμενο έτος (1832).
- Η νομοθεσία των Ισαύρων προέβλεπε πως όποιος έκαιγε έναν οικισμό , θα καιγόταν ζωντανός. Στους εμπρηστές εκ προθέσεως έξω απ' τις πόλεις έκοβαν το χέρι .
- Η Εκλογή των Ισαύρων προέβλεπε πως η κλοπή , η παραχάραξη νομίσματος , το λαθρεμπόριο μεταξιού, άλλα οικονομικά εγκλήματα, ο φόνος με όπλο που προκάλεσε θάνατο , ο εξανδραποδισμός ελευθέρου και η τυμβωρυχία τιμωρούταν με το κόψιμο του χεριού. . Στους κτηνοβάτες ( μόνο για άνδρες ) προβλεπόταν κόψιμο του πέους ( καυλοτομία -> οδηγούσε σχεδόν σίγουρα στον θάνατο ) και για την ψευδορκία κόψιμο της γλώσσας.
- Στον επίδοξο δολοφόνο του Λέοντος του Σοφού ( 903 ) του έκοψαν χέρια - πόδια και τον έκαψαν. Η ποινή ήταν αυθαίρετη , αφού η τότε ισχύουσα νομοθεσία απ' την εποχή του Ιουστινιανού έλεγε πως μόνο ένα χέρι μπορείς να κόψεις και όχι τα υπόλοιπα 3 μέλη. Ο ακρωτηριασμός δηλαδή προέβλεπε μόνο μέχρι ένα χέρι και όχι παραπάνω. Αλλά μάλλον στην συγκεκριμένη περίπτωση η τιμωρία ήταν μόνο ο θάνατος ( κάψιμο ) και ο ακρωτηριασμός των 4 μελών ήταν βασανισμός και όχι ποινή.
- Μια δέσποινα απ' την αλβανική Κολωνία έπιασε το 1219 έναν κλέφτη και έβαλε τα τσιράκια της και του έκοψαν τα χέρια. Δεν τον περιποιήθηκαν μετά και πέθανε απ' την αιμορραγία. Μετά η δέσποινα πήγε στην Αχρίδα να εξομολογηθεί τις αμαρτίες της στον Δημήτριο Χωματιανό. Της έβαλε ποινή πενταετούς αποχής απ' την θεία κοινωνία γιατί πέθανε ο ακρωτηριασμένος. Όμως η δέσποινα είχε παρανομήσει και σύμφωνα με το πολιτειακό δίκαιο γιατί 1) δεν έπρεπε να επιβάλει η ίδια την ποινή 2) μόνο το ένα χέρι έπρεπε να κοπεί και όχι και τα δύο.
- Σε κάτι πολιτειακούς νομοκανόνες του 13ου αι. κάποιος είχε γράψει αυθαίρετα ( πριν τον 17ο αι. ) μια ποινή για αυτούς που κάνουν στοματικό έρωτα : να τους καίνε την γλώσσα με "λαμπουδιστήριο" .
Αν θα ήταν το μικρό ή το μεγάλο λαμπουδιστήριο θα αποφάσιζε ο δικαστής. Για τα γενετήσια εγκλήματα ( στα οποία μάλλον δεν προβλεπόταν ο στοματικός έρωτας ) η ποινή της πολιτείας ήταν κόψιμο της μύτης , ώστε να παραμορφωθείς και να μην είσαι ωραίος. Αλλά επειδή αυτό προφανώς δεν θα έπιανε για τους κτηνοβάτες που θα έβρισκαν συνεχώς "ταίρι" , τους έκοβαν το πέος ώστε να πεθάνουν . Να σημειώσουμε πως δεν υπήρχαν πολιτειακές ποινές για τις λεσβίες και τις κτηνοβάτριες/κτηνοβάτισσες. Εθιμικά ( ή μπορεί να το έγραψε κάποιος συντάκτης αυθαίρετα στο κυρίως σώμα των νόμων ) όμως ( και όχι νόμιμα ) για τις τελευταίες προβλεπόταν :Γυνή άλογευομένη
ξίφει τιμωρείσθω, φιλανθρωπίας δε άξιουμένη καταδουλούσθω. Δηλαδή σε καταδικάζουμε σε θάνατο , αλλά από επιείκεια σε κάνουμε δούλη.
Για να μην στεναχωριόμαστε να πούμε πως συνήθως δεν εφαρμόζονταν αυτές οι τρομερές ποινές , αλλά άλλες κατά παράβαση της νομοθεσίας. Ο χριστιανισμός έπαιζε τον ρόλο του σε αυτό.Π.χ σκασίλα του του Βυζαντινού για τους ομοφυλόφιλους. Χέστηκε ο πολίτης και ο αυτοκράτορας αν τον παίρνεις ή τον δίνεις.
Γι' αυτό και ο σχετικός νόμος που προέβλεπε θανάτωση έπεσε σε πλήρη αχρηστία. Δεν υπάρχει ούτε μια γνωστή περίπτωση στο Βυζάντιο που κάποιος τιμωρήθηκε απ' την πολιτεία επειδή ήταν ομοφυλόφιλος με εξαίρεση το πογκρόμ του Ιουστινιανού. Ακόμη δεν υπάρχει ούτε μια γνωστή περίπτωση επιβολής της ποινής της καυλοκοπήσεως σε κτηνοβάτη.
Ίσως και η Εκκλησία να συνέβαλε σε αυτό γιατί ποτέ δεν επιδίωκε τον θάνατο του παραβάτη. Μάλιστα τους κτηνοβάτες τους διακρίνει ο κανονολόγος Βαλσαμών σε αυτούς που από φυσικής ανάγκης ενίοτε άμαρτάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο, ένώ είναι αυστηρότερος για τους κατακόρως τουτέστιν υπέρ τήν χρείαν επιδιδομένους στην πράξη αυτή.
Όσο για τήν ποινή τής καυλοκοπήσεως, πού θυμάται ακόμη καί καταγράφει τον 14ο αιώνα ό ιερομόναχος Ματθαίος Βλαστάρης (όπως βέβαια καί ό σύγχρονος του δικαστής Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος, άλλα αυτός «κατά καθήκον»), ένας ανώνυμος σχολιαστής του αρκείται να σημειώσει: αδεκτόν μοι δοκεϊ τη εκκλησία.
=================================================
Νικήτας Ωορύφας ( = Αβγορούφης ) vs Άραβες
Ο Νικήτας δεν ρουφούσε καθόλου το αβγό του ...
Όταν ό νικητής τού στόλου τών Αράβων πατρίκιος Νικήτας Ώορύφας επιβάλλει τή γνωστή φρικτή μεταχείριση στους εξωμότες χριστιανούς πού είχαν συμπολεμήσει μέ τους εχθρούς του, επικαλείται μία λογική ποινής-κατόπτρου . Τους επιβάλλει τήν εκδορά — εξηγώντας οπ το δέρμα τους πρέπει να τους άφαιρεθή, γιατί δέν τους ανήκει: μέ τή βάπτιση τους άνηκε πλέον στον Χριστό, τον οποίο όμως έν τώ μεταξύ αρνήθηκαν, καί έ'τσι δέν δικαιούνται πια να τό φέρουν: Τους μεν τήν τής σαρκός δοράν αφαιρούμενος, καί μάλλον τους άρνησαμένους το βάπτισμα τού Χρίστου, τούτο παρ' αυτών άφαιρεΐσθαι λέγων, καί ουδέν ίδιον. "Αλλως, πρόκειται για «τιμωρία» τού δέρματος πού «αμάρτησε»· είχε δεχθή τό βάπτισμα καί τό «αρνήθηκε». Βεβαίως δέν πρόκειται έδώ κατ' άκρίβειαν για ποινή: είναι απλώς ή εν πολέμω αυθαιρεσία, ή απάνθρωπη μεταχείριση των ηττημένων από τον νικητή, όπως σε κάθε εποχή καί, δυστυχώς, σέ κάθε κοινωνία καί ή φράση του Ώορύφα δεν αποτελεί τήν νομική δικαιολόγηση της πράξης του (πάντως, μή το ξεχνούμε: για τήν αποστασία το κοινό ποινικό δίκαιο προέβλεπε πράγματι θανατική ποινή, χωρίς βέβαια τέτοιον έξιδιασμένο τρόπο εκτελέσεως) , άλλα εκδήλωση τού συνήθους σέ τέτοιες περιπτώσεις μαύρου «χιούμορ» τού Ισχυρού, πού απολαμβάνει το έργο του. Ή λογική δμως πού χρησιμοποιεί είναι ή λαϊκή λογική τής ποινής-κατόπτρου. (Το ίδιο περίπου καί όταν ό Ώορύφας εμβάλλει τους ηττημένους εξωμότες σέ καυτή πίσσα σ' ενα είδος απαίσιου «κατόπτρου» τού βαπτίσματος εκείνου, το οποίο είχαν άρνηθή επιλέγοντας άντ' αυτού τον ζόφο τής απιστίας: του ιδίου αύτοϊς μεταδιδόναι βαπτίσματος έλεγε, τού επώδυνου και ζοφερού. )
==================================
Στους αρχαίους Ασσυρίους η μοιχαλίδα τιμωρείται απ' τον σύζυγο , ενώ ο συνένοχος εραστής ευνουχίζεται και υφίσταται γενική παραμόρφωση του προσώπου. Ή γυναίκα, καθισταμένη μέ τήν παραμόρφωση της αποκρουστική για τον άνδρα της, πιθανώς υποβιβάζεται σέ τάξη δούλης.
Στο αττικό δίκαιο άπεκόπτετο τό χέρι του αύτόχειρος καί έθάπτετο χωριστά από τό σώμα (ένώ στή περίπτωση του φονέως, φαίνεται ότι το χέρι μετά θάνατον άπεκόπτετο καί απλώς άπερρίπτετο): καί εάν τις αυτόν διαχρήσηται, τήν χείρα τήν τούτο πρόξασαν χωρίς τοϋ σώματος θάπτομεν (Αισχίνης, Κατά Κτησιφώντος, 244)· παρ' έτέροις δε καί τάς δεξιάς τών τοιούτων νεκρών όποκόπτειν έκέλευσαν, αις έστρατεύσαντο καθ' εαυτών, ηγούμενοι, καθάπερ το σώμα τής ψυχής άλλότριον, οϋτως καί τήν χείρα τού σώματος (Ίώσηπος, Ιστορία Ιουδαϊκού πολέμου, 3.378).
1 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Για την βυζαντινή Λάρισα
Ανάμεσα σε εκείνους που επισκέφτηκαν την Θεσσαλονίκη προκειμένου να λάβουν ανώτερη μόρφωση, απαραίτητη προϋπόθεση για να σταδιοδρομήσει κάποιος στα εκκλησιαστικά ή κρατικά αξιώματα της αυτοκρατορίας, πρέπει να ήταν και ο Λαρισαίος Γρηγόριος, μετέπειτα αρχιεπίσκοπος της πόλης του αγίου Δημητρίου . Αν και βρίσκεται μακριά από την πατρώα γη, επιφορτισμένος με το ποίμνιο του καταφέρνει να ανταλλάξει τουλάχιστον δύο επιστολές με τον συμπολίτη του Νικήτα Μάγιστρο.
Ο Νικήτας ( 870 - 946/7 ) , γεννημένος στην Λάρισα περί το 870 [ κατ' άλλους οι ρίζες του ήταν απ' την Λακωνία ] , αφού ανήλθε στα ύπατα αξιώματα της βυζαντινής ιεραρχίας, θα βρεθεί λίγο αργότερα, μετά τις κατηγορίες για συνωμοσία εναντίον του αυτοκράτορα, Ρωμανού Α´ Λακαπηνού, εξόριστος στην περιοχή του Ελλησπόντου. Εκεί θα συντάξει μια πλειάδα επιστολών (1) με ποικίλους αποδέκτες, υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους της ανώτερης εκκλησιαστικής ιεραρχίας. Σε κάποια από αυτές (αρ. 23, χειμώνας του 945/946) θα απευθυνθεί προς τον συμπατριώτη του Γρηγόριο, επιζητώντας τον παραμυθητικό λόγο του ποιμενάρχη της πόλης του αγίου Δημητρίου προκειμένου να αντεπεξέλθει
στις κακουχίες της σωματικής και πνευματικής εξορίας. Στην αρχή της επιστολής ο Νικήτας θα εγκωμιάσει την κοινή τους πατρίδα, την γενιά του Γρηγορίου και την εκπαίδευσή του ( 2). Ο αποστολέας ωστόσο θα αναζητήσει τους κοινούς δεσμούς τους όχι στα χριστιανικά σύμβολα του παρόντος των δύο πόλεων, τον άγιο Δημήτριο και τον άγιο Αχίλλιο, αλλά στο ένδοξο παρελθόν. Η Λάρισα και η περιοχή της δεν σεμνύνεται για τον άγιο Αχίλλιο -στον οποίο άλλωστε δεν γίνεται ούτε μια αναφορά - αλλά για τον Αχιλλέα, τον Πάτροκλο και τα εξαιρετικά της άλογα που τόσο υμνήθηκαν στην αρχαιότητα. Η χρήση του ομηρικού (ἐριβῶλαξ, κουροτρόφος, εὔιππος, εὔβοτος, εὔδιος) και του ηροδότειου λεξιλογίου (ὁμαιμόνων) συγκροτούν το πλαίσιο των δεσμών των δύο ανδρών με την γενέθλια γη (3) . Αν και ο Νικήτας βρίσκεται, όπως και ο παραλήπτης της
επιστολής του, μακριά από την Λάρισα, την οποία αποκαλεί πόλισμα, θεωρεί πως δεν παρήκμασε εξακολουθώντας να προσφέρει τὰ κάλλιστα ( 4) .
Σε μια στιγμή ειλικρίνειας, άγνωστη τις περισσότερες φορές στους βυζαντινούς λογίους, συνειδητοποιώντας πως είναι μόνος, μακριά από τα υλικά αγαθά και τις τιμές που του επιδαψίλευαν τα αξιώματα του παρελθόντος, περιστοιχισμένος πλέον από βαρβάρους και αμαθείς, ο Νικήτας σχεδόν εκλιπαρεί τον επίσκοπο να τον παρηγορεί όσο το δυνατόν πιο τακτικά με τις επιστολές του. Στηρίζει μάλιστα την παράκλησή του αυτή επικαλούμενος όχι το ότι ως κληρικός θα έπρεπε να απευθύνει τους παραμυθητικούς του λόγους στο ποίμνιό του, αλλά κυρίως στο επιχείρημα της κοινής καταγωγής (5).
(1) . Υπήρξε επίσης συγγραφέας ενός από τα πιο ενδιαφέροντα έργα της αγιολογικής παραγωγής της μεσοβυζαντινής εποχής, του Βίου της Θεοκτίστης από την Λέσβο .
( 2) Ἐδεξάμην σου τὴν ἐπιστολήν, ἐδεξάμην καὶ ἠγάπησα τὴν ἐπιείκιαν, ἐπῃνεσα τὴν πατρίδαν καὶ τὸ γένος καὶ τὴν παιδείαν καὶ τὰ μαθήματα.
(3) Καὶ πῶς γὰρ λόγοις τραφεὶς οὐκ ἔμελλες εἶναι σεμνός, τοιούτων ὁμαιμόνων τάχα λαχών, ἵνα μὴ λέγω Πέτρου τοῦ μακαρίτου, ὃν οἶδ’ ἐγώ, φύς, καὶ τῆς ἐμῆς (ὦ ἥλιε καὶ γῆ) καὶ πατρίδος Λαρίσης ὁρμώμενος˙ ἣν καὶ λογογράφοι καὶ ποηταὶ κυδαίνουσιν τάχα καὶ ῥήτορες, οὐχ ὡς «ἐριβώλακα» μόνον καὶ «κουροτρόφον» καὶ «εὔιππον» «εὔβοτόν» τε καὶ «εὔδιον» καὶ «ἀγλαὰ πάντα φέρουσαν», ἀλλὰ καὶ θεῶν ὕπο καὶ τοῦ Πυθίου «Γαίης μὲ πάσης τὸ Πελασγικὸν Ἄργος ἄμεινον» ποφηναμένων «ἵπποι τε Θεσσαλικαί». Βλ. και την επιστολή αρ. 20 (Westerink, Lettres d’un exile, 101.20–103.25), όπου ο Νικήτας θεωρεί ότι ο Βιθυνικός Όλυμπος, κέντρο μοναχισμού, υστερεί έναντι του θεσσαλικού Ολύμπου, γης των αρχαίων θεών.
(4) Οὔκουν ἐμοὶ νῦν δοκεῖ παρακμάσαι τὸ πόλισμα οὐδ’ ὡς γεγηρακυῖαν μὴ φέρειν τὰ κάλλιστα. Η αναφορά του Νικήτα απηχεί το μοτίβο της διαρκώς ανανεούμενης πόλης, που εμφανίζεται συχνά στους εγκωμιαστικούς λόγους των πόλεων.
(5) ἔδει δὲ καὶ συχνοτέροις ἡμᾶς παραμυθεῖσθαι τοῖς γράμμασι. Τοῦτο γὰρ σου τῷ βαθμῷ καὶ τῇ ἱεραρχίᾳ προνόμιον, παρακαλεῖν τοὺς ἐν θλίψεσιν· οὐ μὴν ἀλλ’ ὅτι καὶ Θετταλός ... ὅμως συμμετέχει του πάθους τῷ συμπολίτῃ συναλγεῖ τε καὶ συναφίσταται δοκῶν αὐτὸς πάσχειν ἅπερ ὁ φιλούμενος ἔπασχε.
Γεωργιος Τσιαπλες , Μυθικό Παρελθόν – Χριστιανικό Παρόν: Πρόσληψη και Προβολή των Πνευματικών Σχέσεων δύο Βυζαντινών Πόλεων. Το Παράδειγμα της Θεσσαλονίκης και της Λάρισας (9ος-14ος αι.)
Ανάμεσα σε εκείνους που επισκέφτηκαν την Θεσσαλονίκη προκειμένου να λάβουν ανώτερη μόρφωση, απαραίτητη προϋπόθεση για να σταδιοδρομήσει κάποιος στα εκκλησιαστικά ή κρατικά αξιώματα της αυτοκρατορίας, πρέπει να ήταν και ο Λαρισαίος Γρηγόριος, μετέπειτα αρχιεπίσκοπος της πόλης του αγίου Δημητρίου . Αν και βρίσκεται μακριά από την πατρώα γη, επιφορτισμένος με το ποίμνιο του καταφέρνει να ανταλλάξει τουλάχιστον δύο επιστολές με τον συμπολίτη του Νικήτα Μάγιστρο.
Ο Νικήτας ( 870 - 946/7 ) , γεννημένος στην Λάρισα περί το 870 [ κατ' άλλους οι ρίζες του ήταν απ' την Λακωνία ] , αφού ανήλθε στα ύπατα αξιώματα της βυζαντινής ιεραρχίας, θα βρεθεί λίγο αργότερα, μετά τις κατηγορίες για συνωμοσία εναντίον του αυτοκράτορα, Ρωμανού Α´ Λακαπηνού, εξόριστος στην περιοχή του Ελλησπόντου. Εκεί θα συντάξει μια πλειάδα επιστολών (1) με ποικίλους αποδέκτες, υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους της ανώτερης εκκλησιαστικής ιεραρχίας. Σε κάποια από αυτές (αρ. 23, χειμώνας του 945/946) θα απευθυνθεί προς τον συμπατριώτη του Γρηγόριο, επιζητώντας τον παραμυθητικό λόγο του ποιμενάρχη της πόλης του αγίου Δημητρίου προκειμένου να αντεπεξέλθει
στις κακουχίες της σωματικής και πνευματικής εξορίας. Στην αρχή της επιστολής ο Νικήτας θα εγκωμιάσει την κοινή τους πατρίδα, την γενιά του Γρηγορίου και την εκπαίδευσή του ( 2). Ο αποστολέας ωστόσο θα αναζητήσει τους κοινούς δεσμούς τους όχι στα χριστιανικά σύμβολα του παρόντος των δύο πόλεων, τον άγιο Δημήτριο και τον άγιο Αχίλλιο, αλλά στο ένδοξο παρελθόν. Η Λάρισα και η περιοχή της δεν σεμνύνεται για τον άγιο Αχίλλιο -στον οποίο άλλωστε δεν γίνεται ούτε μια αναφορά - αλλά για τον Αχιλλέα, τον Πάτροκλο και τα εξαιρετικά της άλογα που τόσο υμνήθηκαν στην αρχαιότητα. Η χρήση του ομηρικού (ἐριβῶλαξ, κουροτρόφος, εὔιππος, εὔβοτος, εὔδιος) και του ηροδότειου λεξιλογίου (ὁμαιμόνων) συγκροτούν το πλαίσιο των δεσμών των δύο ανδρών με την γενέθλια γη (3) . Αν και ο Νικήτας βρίσκεται, όπως και ο παραλήπτης της
επιστολής του, μακριά από την Λάρισα, την οποία αποκαλεί πόλισμα, θεωρεί πως δεν παρήκμασε εξακολουθώντας να προσφέρει τὰ κάλλιστα ( 4) .
Σε μια στιγμή ειλικρίνειας, άγνωστη τις περισσότερες φορές στους βυζαντινούς λογίους, συνειδητοποιώντας πως είναι μόνος, μακριά από τα υλικά αγαθά και τις τιμές που του επιδαψίλευαν τα αξιώματα του παρελθόντος, περιστοιχισμένος πλέον από βαρβάρους και αμαθείς, ο Νικήτας σχεδόν εκλιπαρεί τον επίσκοπο να τον παρηγορεί όσο το δυνατόν πιο τακτικά με τις επιστολές του. Στηρίζει μάλιστα την παράκλησή του αυτή επικαλούμενος όχι το ότι ως κληρικός θα έπρεπε να απευθύνει τους παραμυθητικούς του λόγους στο ποίμνιό του, αλλά κυρίως στο επιχείρημα της κοινής καταγωγής (5).
(1) . Υπήρξε επίσης συγγραφέας ενός από τα πιο ενδιαφέροντα έργα της αγιολογικής παραγωγής της μεσοβυζαντινής εποχής, του Βίου της Θεοκτίστης από την Λέσβο .
( 2) Ἐδεξάμην σου τὴν ἐπιστολήν, ἐδεξάμην καὶ ἠγάπησα τὴν ἐπιείκιαν, ἐπῃνεσα τὴν πατρίδαν καὶ τὸ γένος καὶ τὴν παιδείαν καὶ τὰ μαθήματα.
(3) Καὶ πῶς γὰρ λόγοις τραφεὶς οὐκ ἔμελλες εἶναι σεμνός, τοιούτων ὁμαιμόνων τάχα λαχών, ἵνα μὴ λέγω Πέτρου τοῦ μακαρίτου, ὃν οἶδ’ ἐγώ, φύς, καὶ τῆς ἐμῆς (ὦ ἥλιε καὶ γῆ) καὶ πατρίδος Λαρίσης ὁρμώμενος˙ ἣν καὶ λογογράφοι καὶ ποηταὶ κυδαίνουσιν τάχα καὶ ῥήτορες, οὐχ ὡς «ἐριβώλακα» μόνον καὶ «κουροτρόφον» καὶ «εὔιππον» «εὔβοτόν» τε καὶ «εὔδιον» καὶ «ἀγλαὰ πάντα φέρουσαν», ἀλλὰ καὶ θεῶν ὕπο καὶ τοῦ Πυθίου «Γαίης μὲ πάσης τὸ Πελασγικὸν Ἄργος ἄμεινον» ποφηναμένων «ἵπποι τε Θεσσαλικαί». Βλ. και την επιστολή αρ. 20 (Westerink, Lettres d’un exile, 101.20–103.25), όπου ο Νικήτας θεωρεί ότι ο Βιθυνικός Όλυμπος, κέντρο μοναχισμού, υστερεί έναντι του θεσσαλικού Ολύμπου, γης των αρχαίων θεών.
(4) Οὔκουν ἐμοὶ νῦν δοκεῖ παρακμάσαι τὸ πόλισμα οὐδ’ ὡς γεγηρακυῖαν μὴ φέρειν τὰ κάλλιστα. Η αναφορά του Νικήτα απηχεί το μοτίβο της διαρκώς ανανεούμενης πόλης, που εμφανίζεται συχνά στους εγκωμιαστικούς λόγους των πόλεων.
(5) ἔδει δὲ καὶ συχνοτέροις ἡμᾶς παραμυθεῖσθαι τοῖς γράμμασι. Τοῦτο γὰρ σου τῷ βαθμῷ καὶ τῇ ἱεραρχίᾳ προνόμιον, παρακαλεῖν τοὺς ἐν θλίψεσιν· οὐ μὴν ἀλλ’ ὅτι καὶ Θετταλός ... ὅμως συμμετέχει του πάθους τῷ συμπολίτῃ συναλγεῖ τε καὶ συναφίσταται δοκῶν αὐτὸς πάσχειν ἅπερ ὁ φιλούμενος ἔπασχε.
Γεωργιος Τσιαπλες , Μυθικό Παρελθόν – Χριστιανικό Παρόν: Πρόσληψη και Προβολή των Πνευματικών Σχέσεων δύο Βυζαντινών Πόλεων. Το Παράδειγμα της Θεσσαλονίκης και της Λάρισας (9ος-14ος αι.)
1 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία, τεύχος 48 , εκδόσεις Περισκόπιο , Αλέξιος Σαββίδης
Δυτικό και ανατολικό μέτωπο του Ιουστινιανού
Βυζαντινός και Περσικός εμπορικός ανταγωνισμός στην Ταπροβάνη ( Κεϋλάνη ) σε περιγραφή Κοσμά Ινδικοπλεύστη ( 6ος αι. )
Το χρυσό βυζαντινό νόμισμα ανώτερο απ' το αργυρό περσικό
http://users.uoa.gr/~nektar/history/tri ... stiana.htm
Δυτικό και ανατολικό μέτωπο του Ιουστινιανού
Βυζαντινός και Περσικός εμπορικός ανταγωνισμός στην Ταπροβάνη ( Κεϋλάνη ) σε περιγραφή Κοσμά Ινδικοπλεύστη ( 6ος αι. )
Το χρυσό βυζαντινό νόμισμα ανώτερο απ' το αργυρό περσικό
http://users.uoa.gr/~nektar/history/tri ... stiana.htm
1 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )
-
pluton
- Supreme poster
- Δημοσιεύσεις: 17969
Re: Βυζαντινή ιστορία
Το Βυζάντιο ήταν μια προοδευτική ιστορική περίοδος (συγκριτικά με ότι συνέβαινε στον μη βυζαντινό κοσμο).
Πιστεύεις δεν πιστεύεις, σήμερα είναι αργία και αυτό το οφείλεις στο Βυζάντιο.
Στερεοτυπικά μιλώντας κάποιος θα υπέθετε πως τα Χριστούγεννα θεσπίστηκαν ως αργία από κάποιο δυτικό σύγχρονο φιλελεύθερο κράτος. Και όμως όχι. Τα Χριστούγεννα επιβλήθηκαν ως κρατική αργία και από τους Βυζαντινούς.
Ασχέτως αν δεν το γνωρίζουμε, κάποιους από τους σημαντικότερους εργασιακούς νόμους τους έχουμε κληρονομήσει από το Βυζάντιο.
Το 321 πρώτος ο Μ. Κωνσταντίνος καθιέρωσε την Κυριακάτικη αργία θεσπίζοντας με νόμο την απαγόρευση κάθε είδους οικονομικής δραστηριότητας. Η μόνη δραστηριότητα που επιτρεπόταν εκείνη την ημέρα ήταν η απελευθέρωση σκλάβων.
Φτάνουμε και στο 534 όπου επί Ιουστινιανού αναθεωρήθηκε ένας νόμος του Θεοδοσιανού κώδικα και προστέθηκαν το Πάσχα και τα Χριστούγεννα ως επίσημες κρατικές αργίες.
Αν δεν δουλεύετε σήμερα τα Χριστούγεννα το χρωστάτε εμμέσως στην βυζαντινή περίοδο.
Πιστεύεις δεν πιστεύεις, σήμερα είναι αργία και αυτό το οφείλεις στο Βυζάντιο.
Στερεοτυπικά μιλώντας κάποιος θα υπέθετε πως τα Χριστούγεννα θεσπίστηκαν ως αργία από κάποιο δυτικό σύγχρονο φιλελεύθερο κράτος. Και όμως όχι. Τα Χριστούγεννα επιβλήθηκαν ως κρατική αργία και από τους Βυζαντινούς.
Ασχέτως αν δεν το γνωρίζουμε, κάποιους από τους σημαντικότερους εργασιακούς νόμους τους έχουμε κληρονομήσει από το Βυζάντιο.
Το 321 πρώτος ο Μ. Κωνσταντίνος καθιέρωσε την Κυριακάτικη αργία θεσπίζοντας με νόμο την απαγόρευση κάθε είδους οικονομικής δραστηριότητας. Η μόνη δραστηριότητα που επιτρεπόταν εκείνη την ημέρα ήταν η απελευθέρωση σκλάβων.
Φτάνουμε και στο 534 όπου επί Ιουστινιανού αναθεωρήθηκε ένας νόμος του Θεοδοσιανού κώδικα και προστέθηκαν το Πάσχα και τα Χριστούγεννα ως επίσημες κρατικές αργίες.
Αν δεν δουλεύετε σήμερα τα Χριστούγεννα το χρωστάτε εμμέσως στην βυζαντινή περίοδο.
0 .
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: «Τελειώνουμε σήμερα ότι δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το ΕΑΜ. Είναι δική μας επιλογή οι Πρέσπες».
-
Τλαξκαλτέκος
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3378
Re: Βυζαντινή ιστορία
Ιωάννης Καντακουζηνός - Μέγας Αλέξανδρος
https://amitos.library.uop.gr/xmlui/bit ... sAllowed=y
Νικήτας Χωνιάτης και οι ελληνικοί εμφύλιοι
Η δημιουργία της ελληνικής εθνικής συνείδησης κατά τη Μέση και Ύστερη Βυζαντινή Περίοδο. Η εξέλιξη του όρου «Έλλην» μέσα από τις πηγές. Κωνσταντίνας Γ. Ντανάκα
Ἀλλ᾽ ὦ Ἕλλην ποταμὲ Ἀλφειέ, ῥεῦμα ῥέον δι᾽ ἅλμης πότιμον, ξενίζον ἄκουσμα, ἐμπύρευμα ἔρωτος, μὴ δὴ τὰ Ἑλλήνια δυσπραγήματα τοῖς ἐν Σικελίᾳ βαρβάροις διατρανώσειας, μηδ᾽ ἔκπυστα θείης ὅσα οἱ ἐκ σφῶν ἐπιστρατεύσαντες Ἕλλησι καθ᾽ Ἑλλήνων ἐμεγαλούργησαν, ἵνα μὴ χοροὶ στῶσι καὶ παιᾶνες ᾀσθῶσι καὶ πλείους κατάρωσιν οἱ διάφοροι.
A passage from his “History” is quite illuminating on the matter: the author narrates the march of the Crusaders and laments the collapse of Byzantium. In poetic style, he personifies the river Alphaeus, who is Greek (or rather, Ἕλλην) and flows into Sicily. Choniates then implores him not to tell the inhabitants of the island the misfortunes of the Greeks (Ἕλληνες); nor the sufferings that the Hellenes have inflicted upon other Hellenes. Using the phrase “sufferings of the Hellenes” the Byzantine scholar refers to the conflicts between the Angeloi emperor brothers, who led the Crusaders into Constantinople.
The Terms Ῥωμαῖος, Ἕλλην, Γραικὸς in the Byzantine Texts of the first Half of the 13th Century , Theodora PAPADOPOULOU
( Μιχαήλ Ακομινάτος, Νέα Πανδώρα )
https://amitos.library.uop.gr/xmlui/bit ... sAllowed=y
Νικήτας Χωνιάτης και οι ελληνικοί εμφύλιοι
Η δημιουργία της ελληνικής εθνικής συνείδησης κατά τη Μέση και Ύστερη Βυζαντινή Περίοδο. Η εξέλιξη του όρου «Έλλην» μέσα από τις πηγές. Κωνσταντίνας Γ. Ντανάκα
Ἀλλ᾽ ὦ Ἕλλην ποταμὲ Ἀλφειέ, ῥεῦμα ῥέον δι᾽ ἅλμης πότιμον, ξενίζον ἄκουσμα, ἐμπύρευμα ἔρωτος, μὴ δὴ τὰ Ἑλλήνια δυσπραγήματα τοῖς ἐν Σικελίᾳ βαρβάροις διατρανώσειας, μηδ᾽ ἔκπυστα θείης ὅσα οἱ ἐκ σφῶν ἐπιστρατεύσαντες Ἕλλησι καθ᾽ Ἑλλήνων ἐμεγαλούργησαν, ἵνα μὴ χοροὶ στῶσι καὶ παιᾶνες ᾀσθῶσι καὶ πλείους κατάρωσιν οἱ διάφοροι.
A passage from his “History” is quite illuminating on the matter: the author narrates the march of the Crusaders and laments the collapse of Byzantium. In poetic style, he personifies the river Alphaeus, who is Greek (or rather, Ἕλλην) and flows into Sicily. Choniates then implores him not to tell the inhabitants of the island the misfortunes of the Greeks (Ἕλληνες); nor the sufferings that the Hellenes have inflicted upon other Hellenes. Using the phrase “sufferings of the Hellenes” the Byzantine scholar refers to the conflicts between the Angeloi emperor brothers, who led the Crusaders into Constantinople.
The Terms Ῥωμαῖος, Ἕλλην, Γραικὸς in the Byzantine Texts of the first Half of the 13th Century , Theodora PAPADOPOULOU
( Μιχαήλ Ακομινάτος, Νέα Πανδώρα )
1 .
Τους μεν κενούς ασκούς το πνεύμα διίστησι , τους δε ανοήτους ανθρώπους το οίημα. ( Σωκράτης [ στον Στοβαίο ] )