Τούρκικη ιστορία

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Τουρκορθόδοξη Εκκλησία

Πόσο μεγάλη απήχηση είχε στους τουρκόφωνους;

[Τλαξκαλτέκος]

Τουρκορθόδοξη Εκκλησία

Πόσο μεγάλη απήχηση είχε στους τουρκόφωνους;

Εδώ λέει πως έχει 47.000 μέλη.
https://en.wikipedia.org/wiki/Autocepha ... triarchate

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Η Δυτική Μικρά Ασία στη συνδιάσκεψη ειρήνης (1919)

Στην ονομασία αυτή περιλαμβάνονται κατά τον Βενιζέλο, τα δυο βιλαέτια της Σμύρνης και Προύσας (ονομάζει επίσης βιλαέτι του Αϊδινίου εκείνο της Σμύρνης, αλλά στην ουσία από το 1871 ἡ πρωτεύουσά του δεν είναι το Αϊδίνι, αλλά η Σμύρνη), καθώς και τα δυο ανεξάρτητα σαντζάκια των Δαρδανελίων (ή σαντζάκι του Τσανάκ) και της Νικομηδείας (Ιζμίτ). Κατά προσέγγιση, η δυτική Μικρά Ασία είναι η περιοχή της χερσονήσου που βρίσκεται στα δυτικά ενός άξονα βορρά-νότου, εκτεινόμενου από την Μαύρη Θάλασσα μέχρι τον κόλπο της Αττάλειας, διασχίζοντας ανατολικά της πόλης της Νικομηδείας (Ιζμίτ) στον βορρά και δυτικά του κόλπου της Αττάλειας στα νότια.

Ο Βενιζέλος δεν διεκδικεί ολόκληρη την δυτική Μικρά Ασία, που περιλαμβάνει σύμφωνα με τον ίδιο, 1.013.195 Έλληνες. Το διεκδικούμενο κομμάτι είναι μέρος του βιλαετίου της Προύσσης [το σαντζάκι του Μπαλικεσίρ, περιλαμβανομένων της πόλης Πανόρμου (Πάντερμα) επάνω στην θάλασσα του Μαρμαρά που καταλήγει στην σιδηροδρομική γραμμή που έρχεται από την Σμύρνη, το Μπαλικεσίρ, το Αδραμύττιο (Εντρεμα) και Αϊβαλί] και το βιλαέτι του Αϊδινίου, με εξαίρεση του «σχεδόν αποκλειστικά τουρκικού σαντζάκιου του Ντενιζλί».

Το ανατολικό τμήμα του βιλαετίου της Προύσης, που περιλάμβανε τις πόλεις της Προύσας και των Μουδανιών, παρέμενε στο «μελλοντικό τουρκικό κράτος», καθώς και τα ανεξάρτητα σαντζάκια των Δαρδανελίων και Νικομηδείας (Ιζμίτ), που έπρεπε να ακολουθήσουν την τύχη της Κωνσταντινουπόλεως στην διαμόρφωση ενός ενδεχομένου διεθνούς κράτους.

Το κομμάτι που διεκδικεί ο Βενιζέλος περιλαμβάνει μία παραλιακή πλευρά στο Αιγαίο πέλαγος που εκτείνεται βορείως από την νήσο Τένεδο, μέχρι το Καστελόριζο νοτίως και μία παραλιακή πλευρά στην θάλασσα του Μαρμαρά μαζί με το λιμάνι της Πανόρμου. Η διεκδικούμενη αυτή περιοχή της Μικράς Ασίας έχει πληθυσμό 818.221 Έλληνες και 1.017.398 Τούρκους. Επάνω από 80.000 Εβραίους και ξένους, 23.500 Αρμενίους και 2.000 Βουλγάρους. Άρα μία απόλυτη, έστω και σε μικρό βαθμό, πλειοψηφία Τούρκων.

Ο Βενιζέλος βεβαίως στην εισήγηση του δηλώνει: «Ἐὰν προσθέσουμε τοὺς πληθυσμούς σχεδόν στην πλειοψηφία τους ἑλληνικούς, τῶν γειτονικῶν νήσων Ιμβρου, Τενέδου, Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου, Ικαρίας, Ρόδου, Δωδεκανήσου και Καστέλλορίζου, ποὺ ἀποτελοῦν καὶ αὐτοὶ ἀπὸ γεωγραφικῆς καὶ οἶκονομικῆς ἀπόψεως τμῆμα της» και που το 1912 απαρτίζονται από 370.138 Έλληνες και 24.652 Τούρκους, «ἡ ἐδαφικὴ αὐτὴ περιοχή περιλαμβάνει 1.188.359 Έλληνες καὶ 1.042.050 μουσουλμάνους», επάνω από 110.000 Εβραίους, ξένους, Αρμενίους και Βουλγάρους, γεγονός που ανατρέπει την πλειοψηφία και δίνει το ελάχιστο απόλυτο προβάδισμα στους Έλληνες.

Όμως το επιχείρημα του Βενιζέλου να προσθέσει στους αριθμούς του ηπειρωτικού πληθυσμού και εκείνους των παραλιακών νήσων, εκ των οποίων τμήμα ανήκει ήδη στο βασίλειο της Ελλάδος, αιτιολογείται από το γεγονός ότι ήδη από το 1914 οι Τούρκοι διαμαρτύρονταν κατά της εκχωρήσεως στην Ελλάδα των νήσων Χίου και Μυτιλήνης, υποστηρίζοντας ότι οι παραλιακές νήσοι αποτελούν αδιάσπαστο κομμάτι της ηπειρωτικής ενδοχώρας. Η αντιδικία αυτή σηματοδοτεί και την έναρξη των ανθελληνικών διώξεων που ξέσπασαν στην Μικρά Ασία και στην Θράκη από το 1914. Ο Βενιζέλος λοιπόν επαναλάμβανε την τουρκική επιχειρηματολογία.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα την σημασία των παραπάνω αριθμών, πρέπει να σημειώσουμε ότι στους 818.221 Έλληνες του διεκδικούμενου ηπειρωτικού τμήματος, το σαντζάκι της Σμύρνης (υποδιαίρεση του βιλαετίου του Αϊδινίου ή Σμύρνης) έχει μόνο αυτό 449.044 Έλληνες (και μονάχα 219.494 Τούρκους), δηλαδή επάνω από το μισό του συνόλου. Στο σαντζάκι αυτό, ο καζάς – η καϊμακαμλίκι – που αντιπροσωπεύει την καθ' εαυτό Σμύρνη, αριθμεί, σε σύνολο 416.494 κατοίκων: 243.879 Έλληνες (και 96.250 Τούρκους, 51.872 ξένους, 16.450 Εβραίους, 7.628 Αρμενίους και 415 Βουλγάρους).

Ο Βενιζέλος διεκδικεί για την Ελλάδα την δυτική Μικρά Ασία, διευκρινίζοντας ότι το έδαφος αυτό «αποτελεί, από άποψη γεωγραφική και ιστορική, ένα ιδιαίτερο διακριτό και ξεχωριστό τμήμα της Μικράς Ἀσίας». Σε επίρρωση αυτής της διαβεβαιώσεως αναφέρει τον γερμανό γεωγράφο Φίλιππσον (Philippson) και το βιβλίο του του 1915, Reisen und For schungen im Westlichen Kleinasien (Ταξίδια και περιηγήσεις στη Δυτική Μικρά Ασία).

Οι παραπάνω στατιστικές χρονολογούνται προ του 1914. Το 1919 όμως, η δημογραφική κατάσταση της Μικράς Ασίας και της Θράκης έχει μεταβληθεί.

«Πράγματι στη διάρκεια τοῦ παγκοσμίου πολέμου 700.000 Αρμένιοι καὶ 300.000 Ἕλληνες ἐξοντώθηκαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Συνέδριο τῆς Εἰρήνης νὰ στείλῃ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς κάτω ἀπὸ τὸν ὀθωμανικό ζυγό, ανανεώνοντάς τους τὴν φρούδη ὑπόσχεση νέων μεταρρυθμίσεων πρὸς ὄφελος τους; Δὲν πρέπει ἐξ ἄλλου, νὰ μᾶς διαφεύγῃ τὸ γεγονὸς ὅτι μεταξύ 1914 και 1918, 450.000 Ἕλληνες ἐξεδιώχθησαν ἀπὸ τὴν τουρκική κυβέρνηση καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ εὕρουν προσωρινό καταφύγιο στην Ελλάδα καὶ ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄλλοι ἐξωρίσθησαν ἀπὸ τὰ παραλιακὰ πρὸς τὸ ἐσωτερικό, ὅπου οἱ περισσότεροι εὑρῆκαν τὸν θάνατο. Καὶ μόνον ἡ ἀποκατάσταση τῶν ἐπιζώντων στὶς ἑστίες τους καὶ τὴν ἐπιταγμένη γῆ τους, προϋποθέτει ἀπαραιτήτως την κατάλυση τῆς ὀθωμανικῆς ἡγεμονίας».

Μία ανταλλαγή πληθυσμών προτείνεται από τον έλληνα πρωθυπουργό, για να τακτοποιηθεί η τύχη τον «εκατοντάδων χιλιάδων» Ελλήνων της κεντρικής Μικράς Ασίας, που θα παρέμεναν εντός του νέου τουρκικού κράτους: «με τὴν Συνθήκη τῆς Εἰρήνης, ἡ τουρκική κυβέρνηση θὰ ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωση νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν ἀκίνητη περιουσία τῶν Ἑλλήνων ποὺ διαμένουν στὸ ἔδαφός της καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ μετοικίσουν στὴν ἑλληνικὴ Μικρά Ασία. Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση θὰ ἔκανε τὸ ἴδιο, γιὰ τὴν ἀκίνητη περιουσία τῶν Ὀθωμανῶν, ποὺ θὰ ἐπιθυμοῦσαν νὰ περάσουν στην τουρκικὴ Μικρὰ Ἀσία. Θὰ ἐδημιουργεῖτο κατ' αὐτὸν τὸν τρόπο ἕνα ρεῦμα ἀμοιβαίας καὶ ἑκουσίας μεταναστεύσεως, χάρη στὸ ὁποῖο ἐλπίζεται ὅτι στὸ διάστημα μερικῶν ἐτῶν, ὁ πληθυσμὸς τοῦ ὑπολοίπου τουρκικοῦ κράτους θὰ ἀποτελεῖτο ἀποκλειστικὰ ἀπὸ μουσουλμάνους».

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Η Σερβική επανάσταση

Στο β' ήμισυ του 18ου αι. το αποτέλεσμα της πνευματικής και πολιτιστικής ανόδου των βαλκανικών χωρών ήταν (με εξαίρεση τους μουσουλμανικούς θυλάκους στην Αλβανία και στη Βοσνία) να αφυπνιστεί το εθνικό συναίσθημα σε όλη τη χερσόνησο. Πρώτος από τους λαούς της Βαλκανικής οι Σέρβοι άρχισαν το 1804 την επανάσταση, που στο ξεκίνημά της δεν στρεφόταν εναντίον της οθωμανικής διοικήσεως, αλλά αντίθετα υποστήριζε την επαναφορά της εξουσίας του σουλτάνου. Στρεφόταν κυρίως εναντίον της καταπιέσεως και της κακής διοικήσεως των τοπικών γενιτσάρων και των πολυάριθμων μικρών σπαχήδων — στη Σερβία δεν είχε διεκδικήσει κανένας μεγάλος αγιάνης η ντερεμπέης το σύνολο της επαρχιακής εξουσίας.

Στο πασαλίκι της Σερβίας, όπως και αλλού στα Βαλκάνια, οι σπαχήδες είχαν επωφεληθεί από την εξασθένηση της κεντρικής εξουσίας για να μετατρέψουν τα τιμάριά τους σε τσιφλίκια. Η αλλαγή αυτή είχε άμεσες συνέπειες για τους χωρικούς που η θέση τους χειροτέρευσε αισθητά. Χειρότερη όμως και από την εκμετάλλευση των σπαχήδων για τους Σέρβους ήταν η ασυδοσία των γενιτσάρων. Οι γενίτσαροι της Σερβίας, οι αρχηγοί των οποίων ήταν γνωστοί ως dahis (μια παραφθορά του τίτλου dayi που χρησιμοποιούσαν οι γενίτσαροι διοικητές της βόρειας Αφρικής), δεν βασάνιζαν μόνο τους χωρικούς, αλλά περιφρονούσαν τους πασάδες του Βελιγραδίου και συχνά άρπαζαν και τα τσιφλίκια των σπαχήδων.

Οι προσπάθειες του σουλτάνου Σελίμ να περιορίσει τις αυθαιρεσίες τους επιδείνωσαν την κατάσταση. Έτσι στις αρχές του 19ου αι. οι dahis επέβαλαν ένα πραγματικό κράτος τρόμου. Ο Χατζή Μουσταφά πασάς, κυβερνήτης του Βελιγραδίου, και ένας οπαδός του μεταρρυθμιστικού έργου του Σελίμ δολοφονήθηκαν· οι σπαχήδες που προσπάθησαν να αντισταθούν παραμερίσθηκαν χωρίς οίκτο και εκατοντάδες Σέρβοι πρόκριτοι και άρχοντες (knezes) σφαγιάσθηκαν για να στερηθεί ο λαός την ηγεσία του.

Έπειτα από πολλές μάταιες εκκλήσεις προς την Πύλη οι Σέρβοι απελπισμένοι πήραν τα όπλα με στόχο την ανατροπή των γενιτσάρων. Αρχηγός τους ήταν ο ικανός Καραγιώργης Πέτροβιτς, ένας από τους ντόπιους πρόκριτους που είχαν καταφέρει να σωθούν από τη σφαγή. Ήταν γενναίος και αποφασιστικός και οι υπηρεσίες του στον αυστριακό στρατό τον είχαν εφοδιάσει με πολύτιμη στρατιωτική πείρα. Ως εύπορος κτηνοτρόφος και συγχρόνως ως παλαιός κλέφτης (hayduk) επηρέαζε τόσο τους ευκατάστατους Σέρβους όσο και τις τάξεις των αγροτών. Ως τον Μάιο του 1804 είχε κατορθώσει να ξεκαθαρίσει την ύπαιθρο από τους γενιτσάρους και να πολιορκήσει τα οχυρά στα οποία είχαν καταφύγει, συμπεριλαμβανομένου και του Βελιγραδίου.

Για ένα διάστημα, ο σουλτάνος Σελίμ ενέκρινε, τουλάχιστον σιωπηλά, την επανάσταση και είχε μάλιστα αρχίσει διαπραγματεύσεις με τον Καραγιώργη. Το καλοκαίρι όμως του 1805 έγινε φανερό ότι οι Σέρβοι δεν θα δέχονταν τίποτα λιγότερο από πλήρη αυτονομία. Με την άρνηση του Σελίμ να ικανοποίησει μια τέτοια απαίτηση το σερβικό κίνημα έλαβε χαρακτήρα γνήσιας επαναστάσεως εναντίον του τουρκικού ζυγού. Οι τουρκικές εκστρατείες εναντίον του Καραγιώργη είχαν άδοξο τέλος και το 1806 οι επαναστάτες κατέλαβαν το Βελιγράδι.

Ο αποφασιστικός παράγοντας για την κακή έκβαση της σερβικής επαναστάσεως ήταν τελικά οι διεθνείς εξελίξεις. Τον Δεκέμβριο του 1806 η οθωμανική αυτοκρατορία συμμάχησε με τη Γαλλία και βρέθηκε έτσι αντιμέτωπη με τη Ρωσία και την Αγγλία. Οι Ρώσοι, που είχαν ελάχιστα ενδιαφερθεί για τη σερβική υπόθεση του 1804, πρόσφεραν πλήρη υποστήριξη στους επαναστάτες, αν συνέχιζαν τον αγώνα εναντίον των Τούρκων, μολονότι ο Σελίμ παραχώρησε στους Σέρβους την αυτονομία που ζήτησαν. Ο Καραγιώργης υπέγραψε συμφωνία με τους Ρώσους τον Ιούλιο του 1807, κάνοντας έτσι οριστική τη ρήξη του με την Πύλη, και τη σερβική Επανάσταση υπόθεση διεθνούς ενδιαφέροντος.

Η απόφαση του Καραγιώργη είχε τραγικές συνέπειες για τους Σέρβους. Πριν ακόμη υπογραφή η ρωσοσερβική συμμαχία, ο τσάρος Αλέξανδρος Α' είχε έλθει σε συμφωνία με τον Ναπολέοντα στο Τιλσιτ (Ιούνιος 1807) και μετά ένα μήνα ανοίχθηκαν οι προοπτικές ανακωχής με τους Οθωμανούς. Οι απελπισμένες εκκλήσεις του Καραγιώργη στους Αψβούργους και στον Ναπολέοντα δεν απέδωσαν καρπούς, αλλά οι Σέρβοι κατόρθωσαν να κρατήσουν για λίγα ακόμη χρόνια, γιατί οι Ρώσοι και οι Οθωμανοί δεν κατέληξαν σε οριστική συμφωνία.

Η συνθήκη του Βουκουρεστίου (1812) τερμάτισε τις εχθροπραξίες μεταξύ Ρώσων και Τούρκων και επέτρεψε στους τελευταίους να συντρίψουν απερίσπαστοι τους Σέρβους. Ο Καραγιώργης καταπονημένος και απογοητευμένος εγκατέλειψε τους οπαδούς του στην τύχη τους και κατέφυγε στην Αυστρία, ενώ τα τουρκικά στρατεύματα κατέπνιγαν στα τέλη του 1813 κάθε ίχνος σερβικής αντιστάσεως.

Σε διάστημα μικρότερο από ένα χρόνο οι τουρκικές πράξεις αντεκδικήσεως, οι συστηματικές σφαγές και οι ολοκληρωτικές καταστροφές ανάγκασαν τους Σέρβους να επαναστατήσουν και πάλι. Ο Μίλος Οβρένοβιτς ήταν ο αρχηγός της δεύτερης εξεγέρσεως. Αρχικά ανήκε στη μερίδα εκείνων που είχαν δοκιμάσει να πείσουν τους συμπατριώτες του να συνεργασθούν με τις οθωμανικές αρχές, αλλά τελικά κατανόησε πως αυτό δεν εξυπηρετούσε τη σερβική υπόθεση και σήκωσε τη σημαία της επαναστάσεως την Κυριακή των Βαίων (1815). Ο Μίλος ήταν λιγότερο πολεμιστής και περισσότερο διπλωμάτης από τον Καραγιώργη και γι' αυτό επέτυχε εκεί που ο άλλος είχε αποτύχει. Αν και αυτός είχε σημειώσει μια σειρά από στρατιωτικές επιτυχίες, προτίμησε να έλθει σε συμβιβασμό με τους Τούρκους και να περιμένει την κατάλληλη στιγμή για την οριστική αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Οι Οθωμανοί είχαν και αυτοί συμφέρον να συνδιαλλαγούν μαζί του, γιατί μετά την ήττα του Ναπολέοντος οι Ρώσοι έστρεψαν για μιαν ακόμη φορά την προσοχή τους στα Βαλκάνια.

Τον Νοέμβριο του 1815, ο Μίλος και ο πασάς του Βελιγραδίου συμφώνησαν να μοιρασθούν την εξουσία στη Σερβία. Η ανεπίσημη αυτή συμφωνία υπήρξε η αρχή ενός μεγάλου διπλωματικού αγώνος, που ο Μίλος έμελλε να διευθύνει χάρη της σερβικής αυτονομήσεως. Κατά τη διάρκεια των επομένων δεκαπέντε ετών, ο Μίλος αποσπούσε με υπομονή τη μια παραχωρήσει μετά την άλλη από την Πύλη, εκμεταλλευόμενος την ελληνική επανάσταση του 1821 και τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-29. Το 1830 ο Μίλος αναγνωρίσθηκε επίσημα ως κληρονόμος πρίγκιπας μιας αυτόνομης ηγεμονίας, ενώ η πλήρης ανεξαρτησία των Σέρβων πραγματοποιήθηκε το 1878.

Η επανάσταση των Σέρβων απετέλεσε μια ακόμη επιβεβαίωση της αδυναμίας της Πύλης να επιβληθεί στα δικά της διοικητικά όργανα και να ελέγξει τις αυθαιρεσίες των γενιτσάρων και των σπαχήδων. Η αδυναμία της κεφαλής είχε ως αποτέλεσμα να νοσεί ο κορμός και τα άκρα της αυτοκρατορίας.

[Τλαξκαλτέκος]

Η Σερβική επανάσταση

Ο Πύργος των Κρανίων

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF ... F%89%CE%BD

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Η ανάσχεση της κατακτητικής ορμής και το τέλος του ιερού πολέμου

Στα μέσα του 16ου αι. μετά τις κατακτήσεις του Κουρδιστάν και της Μεσοποταμίας (1514), της Συρίας (1516) και της Αιγύπτου (1517) από τον Σελίμ Α ́ (1512 - 1520), της Βαγδάτης (1532), της Αρμενίας, της Γεωργίας και του Αζερπαϊτζάν ύστερα από τη μάχη της Ταυρίδος (1536) από τον Σουλειμάν Α ́ (1520 - 1566), καθώς και με την επέκταση του κράτους ως την Ουγγαρία (οθωμανική επαρχία το 1540) και το Τεμεσβάρ (1551), ο κύκλος των μεγάλων κατακτήσεων έχει κλείσει.

Η ισχυρή δυναστεία των Σαφαβιδών της Περσίας εμπόδισε τα οθωμανικά στρατεύματα να προχωρήσουν μέσα από το υψίπεδο του Ιράν και να φθάσουν στις Ινδίες, ενώ τα ανώτερα σε ναυτική εμπειρία πλοία των Πορτογάλων απομάκρυναν το μουσουλμανικό ναυτικό από τα ύδατα του Ινδικού ωκεανού. Στα βόρεια, εκτός από ένα μέρος της κριμαϊκής ακτής που περιήλθε υπό την άμεση οθωμανική διοίκηση, η προέλαση των ρωσικών στρατευμάτων ανέκοψε την επέκταση των Οθωμανών προς τον βόρειο Καύκασο, την Κασπία και τη δυτική Σιβηρία. Στην Αφρική η έρημος και οι δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες αποδείχθηκαν ανυπέρβλητα εμπόδια, ενώ στη Μεσόγειο η θαλάσσια κυριαρχία, μετά κάποιες αξιοσημείωτες επιτυχίες των Οθωμανών, πέρασε στις ναυτικές χώρες της Δύσεως.

Το όνειρο των τουρκικών προφητειών που συνοψιζόταν στη φράση κάθε νέου σουλτάνου προς τους γενιτσάρους : «θα ξανασυναντηθούμε στο Κόκκινο Μήλο» (δηλαδή τη Ρώμη) ποτέ δεν θα γινόταν πραγματικότητα. Τα όρια της αυτοκρατορίας είχαν σχεδόν διαμορφωθεί και στην πραγματικότητα ο ιερός πόλεμος είχε λήξει. Παρ' όλα αυτά, οι σουλτάνοι αισθάνονταν την ανάγκη να διατηρούν ζωντανή την ιδέα του ιερού πολέμου και συνεχώς να την αναθερμαίνουν, αφού αυτό ήταν ζήτημα επιβιώσεως.

Η ιστορία του οθωμανικού κράτους μπορεί να διακριθεί σε δύο περιόδους: την πρώτη της επεκτάσεως του, που διαρκεί δυόμισι και πλέον αιώνες και φθάνει ως το α' ήμισυ του 16ου αι. με τη συγκρότηση μιας μεγάλης αυτοκρατορίας, και τη δεύτερη της παρακμής, που καλύπτει όλους τους επόμενους αιώνες της υπάρξεως του, κατά τους οποίους τους θεσμούς που παρακμάζουν αντικαθιστούν κάποιοι άλλοι. Συμβατικό όριο μεταξύ των δύο αυτών μεγάλων περιόδων θεωρείται το 1566, έτος θανάτου του σουλτάνου Σουλεϊμάν Α' του Μεγαλοπρεπούς. Εκείνο που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την πρώτη περίοδο είναι η απόλυτη εξουσία του σουλτάνου και η στέρεη κρατική οργάνωση. Το κράτος όμως αυτό, το οποίο είχε προκαλέσει τον θαυμασμό των χριστιανικών δυνάμεων της Δύσεως για την ισχύ που διέθετε, την ασφάλεια που είχε επιτύχει να εδραιώσει σε όλη την επικράτεια, τη θρησκευτική του ανοχή την εποχή που στην Ευρώπη άρχιζαν οι θρησκευτικοί πόλεμοι), τις ίσες ευκαιρίες και την απρόσκοπτη σταδιοδρομία για τους Οθωμανούς, κατά βάση ήταν ένα κράτος μεσαιωνικό, το τελευταίο κράτος του μεσογειακού κόσμου.

Από το β' ήμισυ του 16ου αι., με την απότομη κάμψη των κατακτήσεων, το πνεύμα του ιερού πολέμου, που φαινόταν ο πρωταρχικός λόγος υπάρξεως της αυτοκρατορίας, έπαψε να αποτελεί πηγή εμπνεύσεως των μαχητών της πίστεως, ενώ τα Ισλαμικά ιδεώδη που ως τότε στρέφονταν αποκλειστικά προς τη λατρεία του Αλλάχ αποπροσανατολίστηκαν. Οι Τούρκοι, που είχαν πιστέψει από τότε που το κράτος τους είχε γίνει το ισχυρότερο από όλα τα ισλαμικά κράτη ότι αυτοί ήταν προορισμένοι να πραγματοποιήσουν το ιδανικό του ισλαμικού κόσμου, δηλαδή τη διάδοση της θρησκείας στον κόσμο του πολέμου, μετά το τέλος των κατακτήσεων δεν κατόρθωσαν ούτε να δημιουργήσουν νέα ιδανικά ικανά να υποκαταστήσουν το ιδανικό του ιερού πολέμου, αλλά ούτε και να ενστερνισθούν τα ιδανικά του δυτικού κόσμου. Οι Οθωμανοί επαίρονταν για το μεγαλείο της ισλαμικής παραδόσεως, της οποίας ήταν οι επίγονοι, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι η παράδοση αυτή είχε πια χάσει το δυναμισμό της, καθώς είχε απονεκρωθεί και είχε γίνει σχηματική. Τα πανεπιστήμια της Κωνσταντινουπόλεως μπορεί να έφθασαν να είναι τα μεγαλύτερα του μουσουλμανικού κόσμου και οι βιβλιοθήκες να διαφύλαξαν απειράριθμα αραβικά, περσικά και τουρκικά χειρόγραφα, που δείχνουν ένα καταπληκτικό ζήλο μαθήσεως, έμειναν όμως ξένα από τις σπουδές εκείνες που θα συντελούσαν στην ανακαίνιση του κράτους. Βέβαια υπήρξαν και εξαιρέσεις. Φωτισμένοι Τούρκοι επισήμαναν τους κινδύνους, χωρίς όμως κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα: το 1630 ο Kuşi Bey, ο Τούρκος αυτός Μοντεσκιέ, κατά τον Γερμανό ιστορικό Hammer, σε μια πραγματεία του αναφέρθηκε στα συγκεκριμένα αίτια παρακμής του κράτους. Ένας άλλος, ο Katib Çelebi (1609-1657), ένας από τους μεγαλύτερους εκφραστές της τουρκικής σκέψεως, καταγγέλλοντας την παρακμή του ακαδημαϊκού κόσμου της πρωτεύουσας και αποδίδοντας την κρίση στο ότι όλη η διανόηση είναι στραμμένη προς το θείο αντί προς το ανθρώπινο, διακηρύσσει ότι, όπως για το πέταγμα είναι απαραίτητα δύο φτερά, έτσι και για την πρόοδο είναι αναγκαίες τόσο οι θεολογικές όσο και οι φυσικές επιστήμες. Αυτός έκανε το πρώτο αξιοσημείωτο βήμα προς τη δυτική γνώση, χωρίς μολαταύτα να προχωρήσει πιο πέρα από τη γεωγραφία. Όσο όμως γινόταν μεγαλύτερη η αδυναμία του κρα τους να αντιμετωπίσει τους εχθρούς του και η ευρωπαϊκή υπεροχή εμφανέστερη, τόσο και η ανάγκη της στροφής προς τα επιτεύγματα της Δύσεως φαινόταν επιτακτικότερη. Η εισαγωγή ωστόσο των νέων ιδεών υπήρξε άτολμη και η αντίδραση μεγάλη. Από τις επιστήμες καλλιεργήθηκαν, σε επίπεδο που ελάχιστα ξεπέρασε το εμπειρικό, η γεωγραφία, η ιατρική και τα μαθηματικά (τα τελευταία γιατί ήταν χρήσιμα στις στρατιωτικές σπουδές). Ωθούμενοι οι Οθωμανοί από το τόσο χαρακτηριστικό του Ισλάμ ωφελιμιστικό πνεύμα έστρεψαν την προσοχή τους μόνο προς ό,τι μπορούσαν να αφομοιώσουν, προς ό,τι είχε πρακτική αξία, όπως καταναλωτικά αγαθά, τεχνικές εφευρέσεις. Οι μεγάλες μάζες κρατήθηκαν από την ίδια νοοτροπία αμόρφωτες. Η τυπογραφία, καθώς το Κοράνι θεωρήθηκε το μοναδικό βιβλίο, έφθασε πολύ αργά, με πρώτο τυπωμένο στην τουρκική βιβλίο το 1729· οι ξένες γλώσσες απαγορεύονταν, με συνέπεια χριστιανοί, και από τις αρχές του 18ου αι. σχεδόν αποκλειστικά Φαναριώτες, να χρησιμοποιούνται ως διερμηνείς και διπλωμάτες.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Ο ίδιος ο Κεμάλ, λίγο πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου, ζήτησε από τον Πρόδρομο Μποδοσάκη να μεσολαβήσει στον Βενιζέλο. Ο τούρκος ηγέτης προσέφερε ολόκληρη τη Θράκη και δεχόταν την αυτονόμηση της Σμύρνης υπό τουρκική επικυριαρχία ή την ανταλλαγή της με την Κωνσταντινούπολη. Μετά την εκλογική ήττα του Βενιζέλου ο Κεμάλ απέσυρε τις προτάσεις του.
https://www.tovima.gr/2009/07/12/opinio ... zeloy/amp/

Ετέθη όντως τέτοια πρόταση; Αν ναι, τότε ποια η αντίδραση του Βενιζέλου;

[Τλαξκαλτέκος]

Ο ίδιος ο Κεμάλ, λίγο πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου, ζήτησε από τον Πρόδρομο Μποδοσάκη να μεσολαβήσει στον Βενιζέλο. Ο τούρκος ηγέτης προσέφερε ολόκληρη τη Θράκη και δεχόταν την αυτονόμηση της Σμύρνης υπό τουρκική επικυριαρχία ή την ανταλλαγή της με την Κωνσταντινούπολη. Μετά την εκλογική ήττα του Βενιζέλου ο Κεμάλ απέσυρε τις προτάσεις του.
https://www.tovima.gr/2009/07/12/opinio ... zeloy/amp/

Ετέθη όντως τέτοια πρόταση; Αν ναι, τότε ποια η αντίδραση του Βενιζέλου;

Εγώ πρώτη φορά το διαβάζω.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Εγώ πρώτη φορά το διαβάζω.

Μπορείς να κάνεις την ίδια ερώτηση και στο άλλο σάιτ, μήπως γνωρίζει κανείς κάτι παραπάνω;

[Τλαξκαλτέκος]

Εγώ πρώτη φορά το διαβάζω.

Μπορείς να κάνεις την ίδια ερώτηση και στο άλλο σάιτ, μήπως γνωρίζει κανείς κάτι παραπάνω;

Θα κάνω. Θα ψάξω και κάτι βιβλία που έχω για να δω αν βρω τίποτα.

edit
Δεν κατάφερα να βρω κάτι.