Μια ιστορία που λίγοι γνωρίζουν. Ο Κεμάλ είχε δημιουργήσει, σε συνεργασία με Τούρκους ορθόδοξους, το αυτοκέφαλο Τουρκικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο (Turk Ortodoks Kilisesi) και το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα, αλλά με λιγοστούς πιστούς πλέον.
Ο Ευθύμ κατηγορεί το Πατριαρχείο για προδοσία και για το ότι προσπαθεί να εξελληνίσει τους ορθόδοξους της Μικράς Ασίας, οι οποίοι για αυτόν ήταν τουρκικής καταγωγής. Το καλοκαίρι του 1922 με πρωτοβουλία του συγκαλείται στην Καισάρεια το Τουρκορθόδοξο Εκκλησιαστικό Συνέδριο και το φθινόπωρο του ίδιου έτους ανακοινώνεται η ίδρυση του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου. Το 1923, κινητοποιώντας μεγάλο αριθµό Καραμανλήδων της συνοικίας του Γαλατά, ο Εφτίμ κατέλαβε το ναό της Παναγίας Καφατιανής και κατόπιν το ναό του Σωτήρος Χριστού στη συνοικία αυτή, καθώς και άλλους δύο ναούς. Εκτός των ναών καταλήφθηκαν και τα βακουφικά ακίνητα που διέθεταν οι παραπάνω ενορίες. Ενας από τους ναούς ενοικιάσθηκε στην Αρμενική εκκλησία. Κατεγράφησαν ακόμα λεηλασίες σε εκκλησιαστικά ιδρύματα και καταλήψεις εκκλησιαστικών ακινήτων, υπό την ανοχή του Κεμάλ. Οι καταπατήσεις των ιερών ναών καθώς και όλων των περιουσιακών στοιχείων αυτών συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
Τον Ιανουάριο του 2008, το Τουρκικό Πατριαρχείο ήρθε πάλι στο προσκήνιο. Ο τότε Πατριάρχης Ευθύμ ο τέταρτος (Eftim IV), κατά κόσμον Paşa Ümit Erenerol, καθώς και η αδελφή του, η Sevki Erenerol Hanum, συνελήφθησαν από την τουρκική αστυνομία μαζί με δεκάδες άλλους ως μέλη της υπερεθνικιστικής παρακρατικής οργάνωσης Ergenekon (Εργκένεκον), που σχεδίαζε ταραχές και δολοφονίες με σκοπό την πρόκληση χάους και την ανατροπή του Ερντογάν. Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των πιστών του έχει μειωθεί κατά πολύ και σήμερα είναι μερικές εκατοντάδες άτομα, ο μεγαλύτερος αριθμός των οποίων αποτελείται από οικογένειες "Γκαγκαούζων", ενός εκχριστιανισμένου τουρκικού φύλου, αρκετοί εκ των οποίων ζουν σήμερα στη Μολδαβία και την Υπερδνειστιρία .
https://s9.postimg.org/wniz6aylb/Papaeftim.jpg
Το αυτοκέφαλo Τουρκικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο ιδρύθηκε το 1922 στο Kayseri (Καισάρεια) της Καπαδοκίας από τον ιερέα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Παπά-Εφτίμ (Ευθύμ) Καραχισαρίδη (εικόνα αριστερά). Οι σχετικές ζυμώσεις έγιναν κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Με την ίδρυση του Τουρκικού Πατριαρχείου επιχειρήθηκε η διάσπαση της ενότητας της Ορθόδοξης κοινότητας της Τουρκίας, με σκοπό να φύγει από την σφαίρα επιρροής του ελληνοκεντρικού Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο Ευθύμ προσπαθεί να πείσει όλες τις ορθόδοξες κοινότητες που παραμένουν εκτός της ζώνης ελέγχου του ελληνικού στρατού ότι η συνεργασία με την Άγκυρα είναι προς όφελός τους. Αυτονόητο ότι τόσο ο ιδρυτής όσο και οι οπαδοί του είχαν τουρκική εθνική συνείδηση και δεν μιλούσαν ελληνικά.Ο Ευθύμ κατηγορεί το Πατριαρχείο για προδοσία και για το ότι προσπαθεί να εξελληνίσει τους ορθόδοξους της Μικράς Ασίας, οι οποίοι για αυτόν ήταν τουρκικής καταγωγής. Το καλοκαίρι του 1922 με πρωτοβουλία του συγκαλείται στην Καισάρεια το Τουρκορθόδοξο Εκκλησιαστικό Συνέδριο και το φθινόπωρο του ίδιου έτους ανακοινώνεται η ίδρυση του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου. Το 1923, κινητοποιώντας μεγάλο αριθµό Καραμανλήδων της συνοικίας του Γαλατά, ο Εφτίμ κατέλαβε το ναό της Παναγίας Καφατιανής και κατόπιν το ναό του Σωτήρος Χριστού στη συνοικία αυτή, καθώς και άλλους δύο ναούς. Εκτός των ναών καταλήφθηκαν και τα βακουφικά ακίνητα που διέθεταν οι παραπάνω ενορίες. Ενας από τους ναούς ενοικιάσθηκε στην Αρμενική εκκλησία. Κατεγράφησαν ακόμα λεηλασίες σε εκκλησιαστικά ιδρύματα και καταλήψεις εκκλησιαστικών ακινήτων, υπό την ανοχή του Κεμάλ. Οι καταπατήσεις των ιερών ναών καθώς και όλων των περιουσιακών στοιχείων αυτών συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
https://s9.postimg.org/qc448i4v3/Patriarcoturk.jpg
Στις 6 Ιουνίου του 1924, σε ένα συνέδριο στην Εκκλησία της Παναγίας Καφατιανής (Meryem Ana) στο Γαλατά, αποφασίστηκε η μεταφορά της έδρας του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου από την Καισάρεια στην Κωνσταντινούπολη. Στην ίδια συνεδρίαση αποφασίστηκε επίσης ότι η Εκκλησία της Παναγίας θα γίνει το κέντρο του νέου Πατριαρχείου της Τουρκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο Παπά-Ευθύμ και τα μέλη της οικογένειάς του είχαν εξαιρεθεί από την ανταλλαγή πληθυσμών, σύμφωνα με απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης, ωστόσο δεν υπήρξε απαλλαγή και για τους οπαδούς του ούτε για τις γενικότερες καραμανλίδικες κοινότητες των τουρκόφωνων χριστιανών. Το αποτέλεσμα ήταν το Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο να μείνει ουσιαστικά χωρίς ποίμνιο. Τον Ιανουάριο του 2008, το Τουρκικό Πατριαρχείο ήρθε πάλι στο προσκήνιο. Ο τότε Πατριάρχης Ευθύμ ο τέταρτος (Eftim IV), κατά κόσμον Paşa Ümit Erenerol, καθώς και η αδελφή του, η Sevki Erenerol Hanum, συνελήφθησαν από την τουρκική αστυνομία μαζί με δεκάδες άλλους ως μέλη της υπερεθνικιστικής παρακρατικής οργάνωσης Ergenekon (Εργκένεκον), που σχεδίαζε ταραχές και δολοφονίες με σκοπό την πρόκληση χάους και την ανατροπή του Ερντογάν. Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των πιστών του έχει μειωθεί κατά πολύ και σήμερα είναι μερικές εκατοντάδες άτομα, ο μεγαλύτερος αριθμός των οποίων αποτελείται από οικογένειες "Γκαγκαούζων", ενός εκχριστιανισμένου τουρκικού φύλου, αρκετοί εκ των οποίων ζουν σήμερα στη Μολδαβία και την Υπερδνειστιρία .
