Κεφάλαιον Α΄ – Περὶ τοῦ Ἐνὸς καὶ τῆς Κακίας
Τὸ Ἕν, ὑπερούσιον καὶ πηγὴ τοῦ Ἀγαθοῦ, μένει ἀεί ὡσαύτως, ἀμετάπτωτον, ἀπρόσιτον τῇ φθορᾷ. Οὐδὲν ἐν αὐτῷ ἀσθενὲς, οὐδὲν ἐλλιπές· ἡ δὲ κακία οὐκ ἔχει ῥίζαν ἐν τῷ Ἀγαθῷ, ἀλλ’ ἐκ τῆς ψυχικῆς ἀποστροφῆς καὶ ἀντιθείας φύεται. Ὅσαι ψυχαὶ ἀφίστανται τοῦ θείου φωτός, ἐκείναι κακοδαίμονες γίνονται, τὸν ἑαυτῶν ἔλεγχον φέρουσαι.
Τὸ Ἕν, ὡς ἀρχὴ πάντων καὶ πηγή τοῦ Ἀγαθοῦ, οὐκ ἔχει ἐν ἑαυτῷ οὔτε φθορὰν οὔτε ἔλλειψιν· ἀλλὰ μένει ἀεὶ ὁμοίως ἀμετάβλητον, ὑπερούσιον καὶ πρὸ πάντων αἰώνων. Ἡ κακία δὲ οὐκ ἐξ αὐτοῦ ἀναπέφυκεν, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀντιθέου διαθέσεως τῶν ψυχῶν ἃς αὐτοβούλως ἀπεστράφησαν τὸ Ἀγαθόν. Αὗται μεταβαλοῦσαι γίνονται Κακοδαίμονες, καὶ οὕτως ἐφάνη τὸ ἀντίθετον τοῦ Ἀγαθοῦ ἐν τῷ Γίγνεσθαι.
Οὐχὶ πᾶσα ἀποστροφή τῆς ψυχῆς ἀπὸ τοῦ θείου φωτός τὸν αὐτὸν χαρακτῆρα φέρει, οὐδὲ τὴν αὐτὴν κατάληξιν ἐργάζεται. Ἄλλαι μὲν ψυχαὶ, ῥᾳθυμίᾳ καὶ λήθῃ περιπεσοῦσαι, ἀπολείπουσι τὸ νοητὸν φῶς, οὐχὶ κατ’ ἐχθρότητα, ἀλλὰ μᾶλλον δι’ ἀσθένειαν καὶ ἔλλειψιν γνώσεως. Αὗται εἰς τὸ Γίγνεσθαι πάλιν ἐπιστρέφουσι καὶ τὴν γένεσιν ἀνακυκλοῦσι, ἕως ἂν διὰ καθάρσεως καὶ ἱερᾶς θεουργίας ἐπανέλθωσιν πρὸς τὴν ἀρχὴν καὶ ἀνατείνωσι πρὸς τοὺς Θεούς.
Ἄλλαι δὲ ψυχαὶ, βαρύτερον πεπτωκυῖαι, οὐ μόνον τὸ φῶς ἀποστρέφονται, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἕν αὐτὸ κατηγοροῦσιν ὡς αἴτιον τῆς ἐν τῷ κόσμῳ δυστυχίας· καὶ ταύτῃ τῇ ἐθελουσίᾳ ἀντιθεότητι ἐκδηλοῦσιν ἔμπρακτον κακίαν. Αἱ τοιαῦται, ἐκπεσοῦσαι τοῦ Ἀγαθοῦ, κακοδαίμονες γίνονται καὶ ἐχθραίνουσι τὴν θείαν τάξιν.
Διὸ ὁ μύστης φυλαττέσθω μὴ τῇ λήθῃ ἑαυτὸν παραδῷ, ἀλλὰ τὴν μνήμην τοῦ θείου ἀεί τρέφοι δι’ ὕμνων, καθάρσεως καὶ νοερᾶς ἐπιστροφῆς· καὶ πολὺ μᾶλλον μὴ κατηγορείτω τοῦ Ἑνός, ὡς ἂν ἡ ἀγνοία τὸν παραπλανήσῃ, ἀλλ’ ἀναγνωριζέτω ὅτι πᾶσα δυστυχία ἐκ τῆς ἰδίας ἀποστροφῆς καὶ ῥαθυμίας φύεται. Ἀναβαίνων δὲ κατὰ τὰ στάδια τῆς καθάρσεως καὶ τῆς θεουργικῆς μετουσίας, ἀσφαλίζεται ἀπὸ τῆς πλάνης καὶ θεραπεύει τὴν ἐχθρότητα, ἵνα τὴν ἀθάνατον ζωήν ἐκλέξῃ καὶ τοῖς Θεοῖς ἀεί προσμείνῃ.
Κεφάλαιον Β΄ – Περὶ τῆς Πτώσεως τῶν Ψυχῶν
Οὐχὶ ἀνάγκῃ πεφυκέναι τὰς ψυχὰς εἰς σώματα, οὐδὲ ἐλλείψει τῆς φύσεως, ἀλλ’ ἐλευθερίᾳ καὶ προαιρέσει. Τινὲς γὰρ αὐτῶν ἐπεθύμησαν ἄμα τὴν ἀθανασίαν καὶ τὴν θνητότητα μελετᾶν, ἵνα τὸν θάνατον θεωρήσωσι καὶ διὰ πείρας ἀνατάμνωσι τὸν κύκλον τῆς γενέσεως. Διὰ τοῦτο κατέβησαν εἰς τὸ Γίγνεσθαι, καὶ ἐγένετο ὁ κόσμος τοῦτο παιδευτήριον καὶ γυμνάσιον ψυχῶν.
Οὐχὶ ἀνάγκῃ τῆς φύσεως, οὐδὲ ἀσθενείᾳ τοῦ θείου γένους, αἱ ψυχαὶ ἐπὶ τὸ σῶμα κατήλθον· ἀλλὰ βουλήσει καὶ ἐλευθερίᾳ τῆς ἑκουσίας προαιρέσεως. Τινὲς γὰρ ἐπεθύμησαν ἄμα τὴν ἀθανασίαν καὶ τὴν θνητότητα συνδυάσαι, ἵνα διὰ τοῦ πειράματος τοῦ θανάτου γνῶσιν λάβωσι τῆς γενέσεως καὶ τῆς φθορᾶς. Οὕτως ἐγένετο τὸ πεδίον τοῦ Γίγνεσθαι, ὡς σχολεῖον καὶ ἀγώνισμα τῆς ψυχῆς.
Κεφάλαιον Γ΄ – Περὶ τῆς Σωτηρίας τοῦ Μύστου
Ὁ μύστης, ἅπαξ εἰς τὰ θεῖα μυστήρια μυηθείς, δεῖ νὰ ἐκλέξῃ τὴν ἀθάνατον ζωήν, καὶ ἀπαρνηθῇ τὴν ἀέναον περιπολίαν ἐν τῷ Γίγνεσθαι. Οὐ γὰρ τὸ σῶμα σωτηρία, ἀλλ’ ἡ ἐπιστροφή πρὸς τὸν νοητὸν κόσμον καὶ τὴν θείαν ἑστίαν. Ὅμως οἱ μέγιστοι Διδάσκαλοι, ὡς φιλάνθρωποι καὶ σωτῆρες, καταβαίνουσιν ἐκ τῶν νοητῶν ἑκουσίως, ἵνα συναναστραφῶσιν ἀνθρώποις, ἄγοντες τοὺς ἀσθενεῖς πρὸς ἀθανασίαν. Ἡ συγκατάβασις αὕτη εἶναι ἔργον θεουργικόν καὶ ἱερὸν μυστήριον.
Οὐκ ἀρκεί τῷ μύστῃ ἡ ἀνακύκλησις εἰς σώματα πολλά· οὐδὲ συμφέρει αὐτῷ τὸ ἐν τῷ Γίγνεσθαι ἀείπερ περιπολεῖν. Δεῖ μᾶλλον αὐτὸν τὴν Ἀθάνατον ζωήν ἐκλέξασθαι, τὴν δὲ θνητὴν ἐνσάρκωσιν καταλιπεῖν, ἀναστραφέντα πρὸς τὸν νοητὸν κόσμον καὶ τοὺς Θεοὺς. Μόνον οἱ μέγιστοι Διδάσκαλοι, φιλανθρωπίᾳ κινούμενοι, καταβαίνουσιν εἰς τὰ σώματα ἑκουσίως, στερούμενοι τῆς αἰωνίου ἀναπαύσεως, ἵνα ἄλλα ὄντα ἀναγάγωσι πρὸς τὴν σωτηρίαν. Οὕτως ἡ θεία συγκατάβασις γίνεται ἔργον σωτήριον καὶ θεουργικὸν.
Κεφάλαιον Δ΄ – Θεουργικὴ Ἐπίκλησις καὶ Ὑμνος
Ἄγε δή, ὦ ψυχή, ἀναστράφηθι ἐκ τῶν σκιῶν καὶ ἀνέλθῃς πρὸς τὰ φῶτα.
Ἐπικαλοῦ τὸ Ἕν, τὸ ἄρρητον καὶ παντέλειον, λέγουσα:
«Σὺ εἶ ἡ πηγὴ καὶ τὸ πέρας· σὺ τὸ Φῶς, ἐξ οὗ πάντα ἐξέλαμψε·
ἄρον ἐκ τῆς ψυχῆς τὰς ἀχλὺς, καὶ ὁδήγησον ἡμᾶς πρὸς τὴν ἀθάνατον σιγὴν.
Ἐγώ, ὡς μύστης, τὴν ἀέναον γένεσιν καταλείπω,
καὶ τὴν θείαν ζωήν ἐκλέγομαι.»
Κεφάλαιον Ε΄ – Παραγγέλματα Πρακτικὰ Θεουργίας
Ἡ κεφαλὴ ἐλαφρῶς ἐπὶ τὸ κάτω τετραμμένη· ὁ νοῦς δὲ πρὸς τὸ ἔσω στραφείτω.
Ἡ καρδία πληρούσθω ἡσυχίας καὶ φιλανθρωπίας.
Ἐπανάληψις τῆς ἐπικλήσεως τριττὴ ἢ ἑπταπλή, μετὰ πίστεως καὶ ἀφοσιώσεως.
Θυμίαμα καὶ καθαρὰ ᾠδὴ συνοδευέτω τὴν ἱκεσίαν.
Τέλος, σιγὴ καὶ ἡσύχιος θεωρία, ἵνα τὸ θεῖον φῶς καταυγάσῃ τὴν ψυχήν.
ὝΜΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Ὕμνος Α΄ – Πρὸς τὸ Ἕν τὸ Ὑπέρτατον
Ὦ Πηγὴ ἀρρήτων φώτων, Ἕν ὑπερούσιε,
σὲ ὑμνοῦμεν, τὸ ἄναρχον καὶ παντελές·
σὺ μόνος ἀκίνητος, σὺ μόνος ἀμετάπτωτος,
ἐξ οὗ πᾶσα ψυχὴ καὶ νοῦς καὶ φύσις ἀναβλύζει.
Ἔλαμψον ἐπ’ ἡμᾶς ἡλιακῷ φλογὶ,
καὶ λύτρωσαι τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐκ τοῦ γίγνεσθαι.
Ὕμνος Β΄ – Πρὸς τὴν Ψυχὴν τὴν ἄνω
Ὦ ψυχὴ θεῖον γένος, λήθην ἀπόσεισον,
μὴ ἔτι πλανωμένη ἐν σώμασιν ἀλλοτρίοις.
Σὺ δὲ τὴν ἀθάνατον ἕδραν ἐπίστρεψον,
ὅπου σιγὴ καὶ ἀπλότης καὶ θεία ἔλλαμψις.
Μηκέτι σαρκοφόρον κύκλον περιπλέκῃ,
ἀλλὰ τὸν νοητὸν οἶκον ἀνέλθῃς εὐσεβῶς.
Ὕμνος Γ΄ – Πρὸς τοὺς Διδασκάλους καὶ Σωτῆρας
Ὑμεῖς, ὦ ἄνθρωποι θεοφόροι καὶ θεοειδεῖς,
οἱ τὴν ἀθανασίαν ἑκόντες ἀνέστεσθε,
καὶ πάλιν εἰς τὸ σῶμα καταβάντες φιλανθρώπως,
σώσαι τὰς ψυχὰς ἠθελήσατε.
Ὑμῖν προσπίπτομεν, ὡς μεσίταις τοῦ θείου,
καθοδηγοῖς εἰς τὴν ἄνω ὁδὸν τοῦ φωτός.
Ὕμνος Δ΄ – Πρὸς τὸ Φῶς τὸ Σωτήριον
Φῶς ἄναρχον, φῶς ἀσέληνον, φῶς ἀέναον,
ἡλίου λαμπρότερον καὶ ἀστέρων ὑπέρτερον,
εἰς τὸ σὸν κάλλος ἐξέτεινον ἡμᾶς,
καὶ τὰς σκοτίας ἀπελάμβανε τῆς ψυχῆς.
Σὺ γὰρ ἐστὶν ἡ ἄμπελος ἀληθινή,
ἐξ ἧς πᾶσα χάρις καὶ ζωή ἀναβλύζει.
Πρακτικὴ ἔνταξις τοῦ Ὑμνολογικοῦ Κύκλου
Ὁ μύστης ἀρχίζει με καθαρτικὸν θυμίαμα καὶ ἡσυχίαν.
Ἀναγιγνώσκεται ὁ Ὕμνος Α΄, μετὰ στάσεως καὶ κλίσεως κεφαλῆς.
Κατὰ τὸν Ὕμνον Β΄, ὁ νοῦς ἐπιστρέφεται εἰς τὰ ἔσω, με σιγὴν καρδίας.
Ὕμνος Γ΄ ψάλλεται ἐν στάσει δεήσεως, με ἐπίκλησιν Διδασκάλων.
Τελευτᾶται ὁ κύκλος με τὸν Ὕμνον Δ΄, ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ἀνατάσει χειρῶν.
Σιγὴ τελικὴ ὡς σφραγὶς τοῦ μυστηρίου.
