Σε αντίθεση με την υφαλοκρηπίδα, η οποία υφίσταται ως ένα «φυσικό δικαίωμα», ανεξάρτητα από την έκφραση βούλησης του παράκτιου κράτους να την αποκτήσει, τα δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα υπάρχουν χωρίς να χρειάζονται ανακήρυξη, στην περίπτωση της ΑΟΖ το κράτος πρέπει να εκδηλώσει τη βούλησή του να αποκτήσει τη ζώνη, μέσα από μία εθνική πράξη κήρυξης. Από τη στιγμή που το κράτος εκφράζει αυτήν τη βούληση αποκτά όλα τα δικαιώματα που το Διεθνές Δίκαιο του απονέμει σε μία περιοχή οποία εκτείνεται ως τα διακόσια ναυτικά μίλια από την ακτή. Με την προϋπόθεση βέβαια, ότι το εύρος της θάλασσας στην περιοχή του παρέχει μια τέτοια δυνατότητα, κάτι που δυστυχώς στις περισσότερες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου δεν συμβαίνει.
Θα πρότεινα, πριν να πάμε σε πολλά επαναλαμβανόμενα κατά καιρούς δημοσιεύματα ως προς το τι είναι η ΑΟΖ και πως μετριέται ή χαράσσεται συναινετικά με τα άλλα κράτη όπου δεν γίνεται ευχερώς, λόγω μεγάλων αποστάσεων, η ανακήρυξή της, τα οποία θα εξετάσουμε σε προσεχή άρθρα, να δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγκρουσης ΑΟΖ δύο χωρών, του Ισραήλ και του Λιβάνου. Προτίμησα αυτές τις δύο χώρες επειδή οι εφαρμοζόμενες πρακτικές έχουν επίδραση και στην πρακτική που εφαρμόζει και η Τουρκία ή επιδιώκει να εφαρμόσει σε σχέση με το Κυπριακό, επηρεάζοντας έμμεσα και την Ελλάδα. Άλλοι αρθρογράφοι, πολύ πιο έμπειροι και άξιοι από εμένα, προτιμούν την αντίθετη θεώρηση, δηλαδή με σημείο εκκίνησης την Ελλάδα και τα ελληνικά συμφέροντα ή παγιωμένες ελληνικές απόψεις και επιχειρήματα, ενώ τα ΜΜΕ αποφεύγουν παντελώς να κάνουν ρεπορτάζ στη διαμάχη αυτή στην Α. Μεσόγειο αφού θεωρούν ότι δεν είναι.. «πιασάρικο».
Η διαμάχη Ισραήλ-Λιβάνου για την ΑΟΖ ξεκίνησε τον Οκτώβριο 2010 όταν ο Ισραηλινός Υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε «προκλητική» τη χορήγηση άδειας εξόρυξης από το Λίβανο σε Consortium της εταιρείας Total στην διεκδικούμενη ζώνη της Λιβανικής ΑΟΖ. Η διαμάχη επιτάθηκε το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, όταν το Ισραήλ και η Κύπρος υπέγραψαν τη Συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ (Agreement between the Government of the State of Israel and the Government of the Republic of Cyprus on the Delimitation of the Exclusive Economic Zone). Δύο ημέρες αργότερα η Ισραηλινή Αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ υπέβαλε τις γεωγραφικές συντεταγμένες του βόρειου ορίου της οριοθέτησης (στα οποία συνόρευε με την κυπριακή ΑΟΖ). Η Συμφωνία αυτή καταγγέλθηκε από το Λίβανο, επειδή περιελάμβανε τμήματα της ΑΟΖ του Λιβάνου, τα οποία τεχνητά προέκυπταν από επέκταση ζώνης ασφαλείας που έχει κρατήσει το Ισραήλ εντός του Λιβάνου από την εποχή του πολέμου του 1982.
Τα πραγματικά αίτια της σύγκρουσης αυτής ανατρέχουν στον Ιανουάριο 2007. Τότε ο Λίβανος υπέγραψε συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Κύπρο, με βάση την αρχή της «ίσης απόστασης», όπου υπήρχε πρόβλεψη ότι «το βόρειο όριο θα μπορούσε στο μέλλον να προσαρμοστεί μετά από Συμφωνίες με άλλα κράτη, αφού καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να ορίσει τα όρια ενός τρίτου κράτους».
Η Συμφωνία αυτή δεν επικυρώθηκε από τη Βουλή του Λιβάνου, μετά από πιέσεις που άσκησε η Τουρκία, η οποία έχει καταγγείλει και όλες τις Συμφωνίες τις οποίες έχει υπογράψει η Κύπρος.
Επειδή το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει της Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (1982) και δεν υπήρχαν διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ισραήλ-Λιβάνου, ως μόνη λύση προτάθηκε η μεσολάβηση μέσω του Αμερικανού Frederic Hof (2012) η πρόταση του οποίου για δημιουργία μιας buffer ζώνης στην οποία δεν θα διενεργούνταν πετρελαϊκές εξορύξεις δεν έγινε δεκτή από το Λίβανο αφού τα συγκεκριμένα 500 τ.χιλμ.(κατά τους υπολογισμούς των Αμερικανών και Ισραηλινών) ή 800 τ.χιλμ. (κατά του Λιβανέζους) ήταν εντός της ΑΟΖ του. Η συγκεκριμένη περιοχή όμως ευρίσκεται και εντός του οικοπέδου 9 του Ισραήλ.
Οι πρακτικές του Ισραήλ ως προς την ΑΟΖ, όχι μόνο σε σχέση με το Λίβανο, αλλά και σε σχέση με την ΑΟΖ που θα προκύψει αναγκαστικά και στην παραλία της Γάζας που ανήκει στην Αυτόνομη Παλαιστινιακή Αρχή, για την οποία προβλέπεται μόνο μια ζώνη αλιείας 25 ν.μ. οπότε το υπόλοιπο εύρος προστίθεται στην Ισραηλινή ΑΟΖ για να συναντήσει την ΑΟΖ της Αιγύπτου (αλλά και πέραν της ΑΟΖ το πώς εκμεταλλεύεται ή θα εκμεταλλευτεί το φυσικό αέριο στη Δ. Όχθη που ελέγχει στρατιωτικά) είναι ένας πραγματικός γρίφος, όταν ο άλλος ενεργειακός παίκτης του Ισραήλ και «οιονεί σύμμαχός» του, η Κύπρος, δικαιολογημένα φοβάται ότι θα της χρησιμοποιήσει και η Τουρκία σε βάρος της. Και οι ανησυχίες της Κύπρου εντείνονται από το γεγονός ότι στο άρθρο 3 της Συμφωνίας με το Ισραήλ έχει γίνει ρητή μνεία ότι «κάθε μέρος υποχρεούται να έρθει σε διαβουλεύσεις με το άλλο προτού προβεί σε οριοθέτηση της AOZ του με άλλο κράτος» (δηλαδή ενδεχόμενη Συμφωνία οριοθέτησης με το Λίβανο για επίλυση της διαφοράς που έχει προκύψει και αφορά και την Κύπρο συγκεκριμένα).
Σε επόμενο άρθρο θα δούμε πως βλέπει ο Λίβανος το θέμα της «οιονεί συμμαχίας» (φυσικά όχι στρατιωτικής) μεταξύ Ισραήλ – Κύπρου αλλά και το θέμα του μελετώμενου αγωγού μέσω Κύπρου και Ελλάδας, για τον οποίο προκύπτουν περισσότερα γεωπολιτικά συμφέροντα που περιλαμβάνουν όχι μόνο την Τουρκία, αλλά και τη Χεζμπολάχ και το Ιράν.
Σε ένα τέτοιο θέμα όπως της ΑΟΖ, όπως και σε κάθε θέμα Διεθνούς Δικαίου, το οποίο επηρεάζεται από τη διεθνή συγκυρία και το βάρος που ασκούν μέσω της εφαρμοζόμενης πρακτικής και του επηρεασμού των διεθνών δικαστηρίων από την ισχύ του κράτους που διεκδικεί ή θίγεται στη διεθνή σκακιέρα, είναι φυσικό ότι καμία γνώμη ή άποψη δεν μπορεί να θεωρηθεί εξ ορισμού ορθή ή γενικής αποδοχής.
Σε άλλο ιστοχώρο δέχτηκα πολεμική όχι για αυτά που έγραφα, αλλά ως προσωπικότητα (π.χ. επειδή στον ελεύθερο χρόνο μου παίζω μπριτζ αντί να λύνω σταυρόλεξα ή να βρίζω στο διαδίκτυο και επειδή παίζω πιάνο ενώ άλλοι παίζουν τάβλι ή πρέφα, άρα τίθεται κατ’ αυτούς θέμα επιβίωσης τσαμπουκά «ή εγώ ή εσύ») και με κυνήγησε με εμπάθεια και ομόθυμη συμπαράσταση διαχειριστή-συντονιστή, ένα συμπαγές μπλοκ πρώην «Αγανακτισμένων του Παταριού Καφετέριας άλλως Ελεύθερων Χρεοκοπημένων». Οι συγκεκριμένο ψήλωσαν – κοινωνικά και μορφωτικά - κατά μερικούς πόντους με τις ύβρεις που φιλοξενούσαν ατιμώρητα συντονιστής και διαχειριστής (2800 Προβολές στο νήμα που απαιτούσε επανόρθωση της ύβρεως, με υβριστικά ποστς 3-5 λέξεων το πολύ, περίπου τέσσερα ανά 30 δευτερόλεπτα). Παράλληλα εξαντλήθηκαν νήματα ως τη σπέκουλα αν είμαι νομικός, μουσικός, υποθηκοφύλακας, ψάλτης ή ό,τι άλλο προκειμένου να τύχουν αποδοχής οι απόψεις μου (π.χ. ως προς το ποιά απόφαση θα έβγαζε το Σ.τ.Ε. για τις τηλεοπτικές άδειες), με άλλους χρήστες να επιμένουν ότι είμαι καθηγητής/μουσικός Ωδείου, έναν να γράφει ότι είμαι κακός μουσικός και μια Συντονίστρια να γράφει «δεν τον κόβω για νομικό, αλλά και για μουσικός δεν μου γεμίζει το μάτι».
Αν και δεν απαγορεύεται να διαβάσουν κάτι από τα γραφόμενα οι παραπάνω χρήστες, θεωρώ ότι μάλλον χάνουν το χρόνο τους, επειδή ή δεν θα καταλάβουν τίποτα, ή δεν θα βρουν σ’ αυτά τίποτα το αρκετά εξυβριστικό που να τονώσει την κοινωνική τους αυτοπεποίθηση. Καλό θα είναι να παραμείνουν στο δικό τους Φόρουμ συνδιαλεγόμενοι με άτομα του ίδιου επιπέδου, κυνηγώντας άλλους φορουμίτες για να τους κάνουν μπαν (σαν το άθλημα της σκοποβολής σε Λούνα Πάρκ).
