ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΤΣΙΛΙΝΑΚΟΣ: Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, κατά την ταυτόχρονη συζήτηση των δύο προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής στην Ολομέλεια στις 12 Οκτώβρη του 2004, σας θυμίζω ότι: το ΚΚΕ ψήφισε και τις δύο προτάσεις για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής χωρίς να τρέφει ψευδαισθήσεις, χωρίς να τρέφει αυταπάτες, επιδιώκοντας μία διερεύνηση που θα εξετάσει τα συγκεκριμένα ζητήματα, αλλά κυρίως την εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων γύρω από το σημαντικό ζήτημα συνολικά του πλέγματος των στρατιωτικών εξοπλισμών, του προσανατολισμού τους και των αναγκών που καλύπτουν, πολύ περισσότερο που απομυζούν τεράστια ποσά από το υστέρημα του ελληνικού λαού.
Γιατί δεν τρέφαμε αυταπάτες: Η αρνητική εμπειρία του παρελθόντος, όπου παρόμοια ζητήματα είχαν τεθεί κατ’ επανάληψη, είχαν συσταθεί εξεταστικές επιτροπές, είχαν γίνει έρευνες με ευθύνη και των δύο μεγάλων κομμάτων και καταλήξαμε σε κουκουλώματα και συμψηφισμούς. Εξάλλου το θέμα των φερομένων ως σκανδάλων και της διαπλοκής είναι ο εύκολος δρόμος αντιπαράθεσης των δύο μεγάλων κομμάτων, έτσι που να διαχειρίζονται την ίδια ακριβώς πολιτική και να συμφωνούν στις βασικές της και στρατηγικές της κατευθύνσεις. Μια πολιτική, που εμείς χαρακτηρίζουμε βαθιά αντιλαϊκή και ταξική υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου και σε βάρος των εργαζομένων και των άλλων λαϊκών στρωμάτων, γι’ αυτό και σκανδαλώδη.
Τονίσαμε πως μέσα στο κοινωνικοπολιτικό σύστημα που βιώνουμε, όπου ανώτερη αξία είναι το κέρδος, τα φαινόμενα των σκανδάλων, της μίζας των προμηθειών, αποτελούν συνηθισμένο τρόπο επιδίωξης των συμφερόντων διαφόρων επιχειρηματικών κύκλων, επιχειρηματικών ομίλων και πολυεθνικών. Γι’ αυτό και το όποιο θεσμικό πλαίσιο και οι όποιες νομοθετικές ρυθμίσεις, ακόμα και οι πιο αυστηρές, έχουν πολύ συγκεκριμένα και περιορισμένα αποτελέσματα. Δεν αντιμετωπίζουν συνολικά το πρόβλημα και έτσι το πρόβλημα συνεχώς αναπαράγεται. Αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες, όπου κυριαρχούν οι κανόνες της αγοράς. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το ΚΚΕ είναι αντίθετο στο να υπάρξει θεσμικό πλαίσιο που να περιορίζει το πρόβλημα.
Σήμερα, που φθάσαμε στην Ολομέλεια της Βουλής, θεωρούμε ότι δικαιωθήκαμε πλήρως σε όλες τις παραπάνω επισημάνσεις. Για παράδειγμα δικαιωθήκαμε στο επίπεδο αντιπαράθεσης των δύο μεγάλων κομμάτων. Καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας της επιτροπής ήταν σαφής η προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να επιρρίψει όσο το δυνατόν περισσότερες ευθύνες στους δύο Υπουργούς Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, αναζητώντας όλο και περισσότερες αιτιάσεις σε βάρος τους.
Ταυτόχρονα η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ ήταν να απαλλάξει από οποιεσδήποτε κατηγορίες τους δύο Υπουργούς και να επιρρίψει τις ευθύνες στην καινούργια ηγεσία του Υπουργείου.
Σας πλαίσια της αντιπαράθεσης αυτής δεν δίστασαν μέλη της Επιτροπής και από τις δύο πλευρές να αξιοποιήσουν διαρροές εγγράφων από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, διαρροές που εμφανίστηκαν σαν άσσοι στο μανίκι προς το φιλικό τους Τύπο και προς τα δημοσιογραφικά κυκλώματα, αλλά και σαν επιλεκτικές και ελλιπείς ενημερώσεις που αποτελούν ουσιαστική παράκαμψη του έργου της Επιτροπής.
Οι καταθέσεις ορισμένων μαρτύρων και οι ερωτήσεις μάς βοήθησαν στην εξαγωγή πολύ σημαντικών συμπερασμάτων, στα οποία θα αναφερθούμε πιο κάτω, καθιστώντας χρήσιμη γι’ αυτόν το λόγο τη λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής.
Κύριοι συνάδελφοι, τι προέκυψε από την εξεταστική διαδικασία; Όσον αφορά τα αντιαεροπορικά μικρού βεληνεκούς TOR-M1, αυτά παραλήφθηκαν με πρωτόκολλα ποιοτικής παραλαβής και ήταν εξοπλισμένα με το IFF σύστημα, σύστημα αναγνώρισης φίλιων και εχθρικών μέσων μέσα σε σύντομους χρόνους, τριών έως δεκαπέντε μηνών και δοκιμάστηκαν με επιτυχία, σύμφωνα με τις συμβατικές τους δεσμεύσεις, δύο φορές.
Με βάση αυτό το γεγονός και με τα όσα κατατέθηκαν, δεν αποδείχθηκε ότι το οπλικό σύστημα TOR-M1 ήταν μη επιχειρησιακό, ακατάλληλο για να καλύψει τις ανάγκες για τις οποίες αγοράστηκε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι γεγονός ότι δεν έχει ακόμα επιτευχθεί η συμβατική δέσμευση για διασύνδεση των TOR-M1, διασύνδεση με το σύστημα αεράμυνας της χώρας, κάτι που κατά την εισαγγελική αναφορά καθιστά το σύστημα μη επιχειρησιακό.
Όμως τα πράγματα με τη διασύνδεση δεν είναι απλά και μονοσήμαντα. Το πρόβλημα της διασύνδεσης ενός οπλικού συστήματος με το σύστημα αεράμυνας, είναι ένα θέμα που έχει σχέση με εμπλοκή του ΝΑΤΟ και αυτό, γιατί συνδέεται με την απελευθέρωση των ΝΑΤΟϊκών κωδίκων και πρωτοκόλλων επικοινωνίας, έτσι ώστε να γίνει κατορθωτό να γίνει η διασύνδεση.
Όμως πιστεύουμε ότι το ΝΑΤΟ δεν παραδίδει αυτούς τους κώδικες, γιατί δεν θέλει να διαρρεύσει και η τεχνολογία αλλά και οι κώδικες στη ρωσική πλευρά. Ολοκληρωμένο όμως σύστημα αεράμυνας πρέπει να πούμε ακόμα ότι δεν υπάρχει όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και σε άλλες πολύ πιο προχωρημένες και παραγωγούς οπλικών συστημάτων χώρες. Μέχρι πριν από πολύ λίγα χρόνια, δύο-τρία χρόνια, δεν ήταν διασυνδεδεμένα με το σύστημα αεράμυνας ούτε τα υπόλοιπα οπλικά συστήματα της Ελλάδος.
Βεβαίως εξακολουθεί να υπάρχει το ζήτημα της υποστήριξης των TOR-M1 από τα ανταλλακτικά. Στην κύρια προμήθεια των TOR-M1 υπήρχε δεκάμηνη υποστήριξη για τα ανταλλακτικά, η οποία και τηρήθηκε. Όμως στη συνέχεια έπρεπε να υπογραφεί νέα συμφωνία δεκαπενταετούς διάρκειας, η οποία θα κάλυπτε τις ανάγκες μας σε ανταλλακτικά. Δυστυχώς η συμφωνία αυτή καθυστέρησε πάνω από τρία χρόνια, από τις 26/5/99 που ολοκληρώθηκε η παράδοση, μέχρι και το Νοέμβριο του 2003 που υπογράφηκε η συμφωνία, μια συμφωνία όπου δυστυχώς υπήρχαν και δικές μας καθυστερήσεις, αλλά και αδυναμίες και δυσκολίες της ρωσικής πλευράς.
Ως προς τα αντισταθμιστικά, είναι σίγουρο ότι ένα ελάχιστο μέρος των αντισταθμιστικών υλοποιήθηκε.
Υπολογίζεται στο 2% της συνολικής αξίας των αντισταθμιστικών ωφελημάτων. Αποδείχθηκε επίσης, ότι και στο παρελθόν σχεδόν ποτέ δεν είχαμε πλήρη εκτέλεση των αντισταθμιστικών ωφελημάτων, δεν είχαμε ποτέ και τα χρονικά περιθώρια για να εκτελούνται τα αντισταθμιστικά Η όλη έρευνα απέδειξε ότι τα αντισταθμιστικά μέχρι τώρα δεν επιτελούν τους σκοπούς της εθνικής οικονομίας. Αυτός είναι ένας μύθος, με τον οποίο επιδιώκεται να χρυσωθεί το χάπι για τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες των εξοπλισμών. Η πραγματικότητα είναι ακόμα ότι όταν υλοποιούνται αυτά, τα καρπώνονται ορισμένες ιδιωτικές εταιρείες. Δεν υπάρχει σχεδιασμός για τη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας, ώστε να μειωθεί μ’ αυτόν τον τρόπο η εξάρτησή μας από το εξωτερικό. Αντίθετα οι κρατικές πολεμικές βιομηχανίες υποβαθμίζονται και σταδιακά ιδιωτικοποιούνται.
Ως προς την ύπαρξη τυχόν μίζας για παράνομες, λέει, χρηματοδοτήσεις για την προμήθεια των TOR-M1: Τέτοιο ζήτημα δεν τίθεται από την αναφορά του εισαγγελέα. Το θέμα αυτό μπήκε με πλάγιο τρόπο τις τελευταίες μέρες στην Εξεταστική Επιτροπή. Εκκρεμούν ακόμα το άνοιγμα λογαριασμών και η δικαστική συμβολή από το ρωσικό κράτος. Από τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν έχει αποδειχθεί κάτι σχετικά με το ζήτημα αυτό.
Πρέπει, όμως, να σημειωθεί γενικά ότι οι προκαταβολές για τα αντισταθμιστικά ωφελήματα, που επιτρέπουν στον εκάστοτε προμηθευτή να εξάγει μεγάλα ποσά προς τους εκτελούντες τα αντισταθμιστικά, αποτελούν ένα εύκολο και ανεξέλεγκτο εν δυνάμει μηχανισμό μίζας και διαφθοράς, αφού τελικά τα αντισταθμιστικά ωφελήματα δεν εκτελούνται.
Για τα ραντάρ TPQ-37: Σημειώνεται ότι για τα ραντάρ αυτά ζητήθηκαν τριάντα τρεις τεχνικές βελτιώσεις σε σχέση με εκείνα που είχαν αγοραστεί παλιότερα, εννοώ τα δύο κομμάτια που είχαν αγοραστεί τέσσερα χρόνια πριν. Τα ραντάρ δεν αντεπεξήλθαν στο σύνολο των βελτιώσεων, στις δύο δοκιμές που έγιναν και απ’ ό,τι είδαμε στις εφημερίδες και σ΄ αυτήν που έγινε μόλις πρόσφατα.
Η λήψη απόφασης για την αγορά με απευθείας ανάθεση χωρίς διαγωνισμό, με την αιτιολογία του μοναδικού κατασκευαστή, έγινε με την από 10.11.1997 απόφαση του Ανωτάτου Στρατιωτικού Συμβουλίου, που έδινε το πράσινο φως για την προμήθεια ομοιότυπων οπλικών συστημάτων.
Είναι σίγουρο, κύριε συνάδελφε, ότι η αγορά των TPQ-37 είναι ετεροβαρής σε βάρος της ελληνικής πλευράς. Για παράδειγμα αναφέρω το ότι κατεβλήθη το 90% του τιμήματος, στην αρχή το 40% σαν προκαταβολή και το 50% σαράντα πέντε μέρες μετά από τη στιγμή που φορτώθηκαν σε λιμάνι της Αμερικής, για να έρθουν στην Ελλάδα. Δηλαδή πληρώθηκε το 90%, χωρίς να υπάρξει ποιοτικός και ποσοτικός έλεγχος. Η πιστοποίηση από ανεξάρτητη δημόσια αρχή των ΗΠΑ και η παράδοση κατά τη φόρτωση είναι προνόμιο, που το έχουν οι Αμερικανοί σε όλες τις συμφωνίες τις διακρατικές που κάνουν και έχει επιβληθεί από το ΝΑΤΟ. Είναι το γνωστό και περίφημο STANAGE.
Είχαν προβλεφθεί ποινικές ρήτρες και λόγοι έκπτωσης για τη συγκεκριμένη παραγγελία, αλλά όλες αυτές αναφέρονται σε καθυστερήσεις του χρόνου παράδοσης. ΄Ετσι τίποτε δεν μπορεί να εφαρμόσει η ελληνική πλευρά, για να διεκδικήσει τα συμφέροντά της.
Πρέπει να σας πω ότι αυτή η ετεροβαρής σχέση μεταξύ Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και μεταξύ των υπόλοιπων κρατών, είναι ο γενικός κανόνας σε όλα τα οπλικά συστήματα που αγοράζουμε. Από όσα αναλύθηκαν πιο πάνω, προκύπτουν ορισμένα συμπεράσματα.
Ασφαλώς υπάρχουν, κατά τη γνώμη μας, πολιτικές ευθύνες στους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας γενικότερα όλων των μέχρι τώρα κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίες όμως εντοπίζονται, όχι τόσο στις συγκεκριμένες αποφάσεις και στην υλοποίηση των συγκεκριμένων προγραμμάτων, αλλά κύρια στα εξής θέματα:
Εντοπίζονται στον προσανατολισμό και την προσαρμογή των Ενόπλων Δυνάμεων στο νέο δόγμα και τη νέα δομή του ΝΑΤΟ, που στοχεύουν στην επιβολή της νέας τάξης πραγμάτων, όπως είναι η δράση εκτός των συνόρων, οι δυνάμεις ταχείας επέμβασης, οι ασύμμετρες απειλές κλπ., στον προσανατολισμό και στις ανάγκες που καλύπτονται από τους εξοπλισμούς και τα υπέρογκα εξοπλιστικά προγράμματα, που έχουν οδηγήσει τη χώρα μας στην πρώτη θέση μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ, σε σχέση με το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα.
Κατά κύριο λόγο καλούμαστε να αποκτήσουμε εξοπλισμό που διατίθεται για να εξυπηρετήσει τα ΝΑΤΟϊκά συμφέροντα και σήμερα τις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωστρατού και όχι τις ανάγκες της αμυντικής θωράκισης της χώρας.
Καλούμαστε εδώ και δεκαετίες, στα πλαίσια της καλουμένης βοήθειας, να συνεισφέρουμε βαρύ οικονομικό τίμημα για τον εκσυγχρονισμό των οπλοστασίων των πολυεθνικών του πολέμου, που με τη δραστηριότητά τους σκορπούν το θάνατο και την καταστροφή. Είναι πλευρές αυτού που εύγλωττα ο Επίτιμος Αρχηγός του ΓΕΣ, Κωνσταντίνος Παναγιωτάκης, κατά την κατάθεσή του στην Εξεταστική Επιτροπή αποκάλεσε «σχέση υποτέλειας».
Χρειάζεται προσπάθεια διαφοροποίησης των πηγών του εξοπλισμού μας και προσανατολισμός τους στην ικανοποίηση των πραγματικά αμυντικών αναγκών της χώρας μας, όπως και στη διατήρηση ενός θεσμικού πλαισίου για τους εξοπλισμούς, που περιέχει τόσες πολλές εξαιρέσεις, γενικότητες και κενά, ώστε να το καθιστούν διάτρητο, δίνοντας ουσιαστικά το προνόμιο στους Υπουργούς και την Κυβέρνηση να ενεργούν ερήμην της Βουλής.
Η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι ο κανόνας για τα εξοπλιστικά προγράμματα, ιδιαίτερα σε συνθήκες που μεγαθήρια πολεμικών επιχειρήσεων κυριαρχούν στο χώρο. Υπάρχουν και οι κυβερνήσεις, οι οποίες πιέζουν για να εκτελεστούν αυτά τα προγράμματα.
Η Βουλή σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι αποφασιστικά και ουσιαστικά παρούσα σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας, από τη σχεδίαση των αναγκών μέχρι την υπογραφή των συμβάσεων. Ασφαλώς και η επιφανειακή, επιλεκτική και για τους τύπους ενημέρωση, που μέχρι τώρα έχουμε από τη Βουλή, είναι διαφορετική από το ρόλο που εμείς θέλουμε να εκτελεί.
Για τα περίφημα αντισταθμιστικά σας είπα αρκετά, να μην επανέλθω. Πρέπει να πω ακόμα ότι δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες σε βάρος των πολιτικών προσώπων και δη σε βάρος των πρώην ΥΕΘΑ, Άκη Τσοχατζόπουλου και Γιάννου Παπαντωνίου, για την προμήθεια των αντιαεροπορικών μικρού βεληνεκούς TOR-M1 και των ραντάρ αντιπυροβολικού TPQ-37.
Βεβαίως δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες σε βάρος της στρατιωτικής ηγεσίας και γενικά των στρατιωτικών για τις πιο πάνω προμήθειες. Τα πιο πάνω πρόσωπα, με την υφισταμένη νομοθεσία, απλώς εισηγούνται και καλούνται να υπακούσουν στις πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται.
Θεωρούμε, όμως, ότι τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, εάν και εφόσον διαπιστώνουν ότι είτε οι προμήθειες εξοπλιστικών προγραμμάτων είτε άλλες διαδικασίες δεν είναι προς το συμφέρον της πατρίδας, ανταποκρινόμενοι στην ευθύνη απέναντί της, πρέπει να αντιστέκονται και να δημοσιοποιούν την άποψή τους με τον πλέον υπεύθυνο τρόπο.
Πρέπει να πω ακόμα ότι το έργο της Επιτροπής ήταν επίπονο, πολλές φορές κινδύνεψε να τιναχτεί στον αέρα. Πρέπει επίσης να ευχαριστήσω όλους τους συμμετέχοντες για την προσπάθεια που έκαναν, ώστε να καταλήξουμε σε κάποιο αποτέλεσμα, έστω και αν υπάρχουν τέσσερα διαφορετικά πορίσματα.
