Goyaałé o κοψοχέρης

[Τλαξκαλτέκος]

Ωραίες ιστορικές και λογοτεχνικές πληροφορίες.

[Τλαξκαλτέκος]

Απ' την σφαγή στο Πληγωμένο Γόνατο ( 1890 ).
Το πτώμα του αρχηγού των Μινικόντζου Σιου ( Λακότα ) όπως βρέθηκε στο χιόνι μετά την μάχη . Έτσι κι αλλιώς ήταν άρρωστος , ανήμπορος και ετοιμοθάνατος πριν τον στείλουν στους αιώνιους κυνηγότοπους.

[Τλαξκαλτέκος]

Μερικές ωραίες πληροφορίες απ' το περιοδικό ΣΙ 98 , εκδόσεις Περισκόπιο , Σταυρόπουλος Δημήτριος, Ινδιάνοι Νε Περσέ - Η επική αντίσταση ενός λαού και την wiki.

Νε(ζ) Περσέ , δηλαδή Τρύπιες Μύτες , ονομάστηκαν απ' τους Γάλλους κυνηγούς και εμπόρους του Καναδά , γιατί τρυπούσαν ( αυτοί ή κάποιοι γείτονές τους ) τις μύτες τους και περνούσαν κοχύλια.
Ζούσαν στο Όρεγκον , στο Αϊντάχο και στην Ουάσιγκτον. Το 1836 άρχισαν να ασπάζονται τον χριστιανισμό. Το 1855 υπέγραψαν με τις ΗΠΑ συνθήκη η οποία έθετε τα όρια της επικράτειάς τους.
Ως το 1862 όμως περισσότεροι από 18.000 λαθρέποικοι ΗΠΑνοί εγκαταστάθηκαν στη γη τους.
Οι ΗΠΑ αποφάσισαν την μετακίνηση των Νεζ Περσέ. Πολλοί από αυτούς δέχτηκαν. Άλλοι όμως όχι. Οι τελευταίοι μάλιστα έσκισαν επιδεικτικά το κουρελόχαρτο της συμφωνίας του 1855 και έκαψαν τη Βίβλο.
Οι ΗΠΑ δήλωσαν πως οι διαφωνούντες όφειλαν υποχρεωτικά να πουλήσουν τη γη τους και να δεχθούν χρηματική αποζημίωση.

Αρχηγός των διαφωνούντων τέθηκε ο Τζόζεφ.

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Φωτός απ' την ζωή του Τζόζεφ :

Ήταν 1,88 μ. , 90 κιλά , ειρηνιστής , ήρεμος , αξιοπρεπής , με ευφράδεια λόγου . Για την στρατιωτική του ευφυία στους ελιγμούς ο ΗΠΑνικός Τύπος τον αποκάλεσε ο Ινδιάνος Ναπελέων. Είχε γεννηθεί το 1840.

Τον Ιούνιο του 1877 , 24 πολεμιστές Νεζ Περσέ , τους οποίους οι αρχηγοί τους δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν , σκότωσαν 18 λευκούς λαθρέποικους ( άνδρες και γυναικόπαιδα ) .
Φοβούμενοι οι υπόλοιποι Νε Περσέ την εκδίκηση των λευκών , ξεκίνησαν μια πορεία φυγής 2.700 χλμ. !

Ήταν περίπου 700 άτομα , απ' τα οποία πολεμιστές περίπου 200. Στο κατόπι τους τέθηκαν ΗΠΑνικές δυνάμεις 1.500 - 2.000 ανδρών ( στρατιώτες , πολίτες , εθελοντές, Ινδιάνοι ).

Η πρώτη μάχη δόθηκε στο Φαράγγι του Λευκού Πουλιού στο Αϊντάχο ( 17/6/1877 ) . 70 Νε Περσέ νίκησαν 114 ΗΠΑνούς. Οι ΗΠΑνοί είχαν 34 νεκρούς και οι Τρυπομύτηδες κανέναν.

Η δεύτερη μάχη δόθηκε στο Cottonwood ( 5/7/1877 ). Οι ΗΠΑνοί στρατιώτες ηττήθηκαν έχοντας 11 νεκρούς.

Η τρίτη μάχη ήταν η μάχη του Clearwater ( 11/7 ). 200 Τρυπομύτηδες αντιμετώπισαν 600 ΗΠΑνούς καθυστερώντας τους αρκετά μέχρι να καταφέρουν να απομακρυνθούν τα γυναικόπαιδα. Οι ΗΠΑνοί είχαν 13-17 νεκρούς και οι Νεζ Περσέ 4.

Οι Νε Περσέ στράφηκαν προς την Μοντάνα ( 17/7 ) προκειμένου να βρουν καταφύγιο στους Κρόου ( Κορακάνθρωπους ) .
Στις 28/7 έφτασαν στη Μοντάνα .
Αφού απέφυγαν 235 ΗΠΑνούς και Ινδιάνους Flathead ( Πλατυκέφαλους ) που τους έφραζαν τον δρόμο , έδειξαν πως δεν ήθελαν φασαρίες και επιδόθηκαν σε αγοραπωλησίες προμηθειών με τους λευκούς , πληρώνοντας αδιαμαρτύρητα υπερβολικές τιμές. Στο πέρασμά τους μπήκαν σε μια εγκαταλελειμμένη αγροικία , πήραν 90 κιλά αλεύρι και 15 κιλά καφέ , και για αντάλλαγμα άφησαν 7 καθαρόαιμα άλογα !!!

Στις 9/8/1877 δέχτηκαν στην Κοιλάδα Μπιγκ Χολ αιφνιδιαστική επίθεση από 136 ΗΠΑνούς στρατιώτες. Κατάφεραν να τους αποκρούσουν , αλλά είχαν 77 αμάχους και 12 πολεμιστές νεκρούς . Οι ΗΠΑνοί είχαν 29 νεκρούς.

Στις 20/8/1877 , ο γιγαντόσωμος αδελφός του Τζόζεφ , Ολικούτ ( = βάτραχος , 1842 - 1877 ) , επιτέθηκε αιφνιδιαστικά με 28 πολεμιστές κατά του στρατοπέδου των ΗΠΑνών που τους καταδίωκαν . Αυτή ήταν η μάχη του Καμάς Κρηκ. Οι ΗΠΑνοί είχαν 3 νεκρούς και οι Τρύπιες Μύτες κανέναν.

Στις 22/8 οι Νεζ Περσέ έφτασαν στο Γέλοστοουν. Εκεί λήστεψαν και σκότωσαν λευκούς. Οι Κορακάνθρωποι αρνήθηκαν να τους δώσουν καταφύγιο φοβούμενοι τους λευκούς. Μάλιστα μερικοί Κρόου και Μπάνοκ επέδραμαν κατά των Νεζ Περσέ , τους έκλεψαν και σκότωσαν τους τραυματίες τους.

Ήδη οι Νεζ Περσέ είχαν διανύσει 1.600 χλμ. και αποφάσισαν να πάνε στον Καναδά , να βρουν καταφύγιο μεταξύ των Σιου ( παλαιοί εχθροί τους ) που ήδη είχαν καταφύγει εκεί μετά την σφαγή του Κάστερ στο Μικρό Μεγάλο Αγριοκέρατο .

Στις 13/9 τους πρόλαβαν οι ΗΠΑνοί ( 425 στρατιώτες και 100 πολιτοφύλακες και Ινδιάνοι ) στο Κάνυον Κρηκ και τους επιτέθηκαν. Οι Νεζ Περσέ κατάφεραν να τους αποκρούσουν.

Στις 29/9/1877 οι Νεζ Περσέ έφτασαν στο Bear Paw , 64 χλμ. απ' τα σύνορα του Καναδά , έχοντας διανύσει 2.560 χλμ. μέχρι τότε.

Στις 30/9 τους επιτέθηκαν οι ΗΠΑνοί ( 383 - 520 άνδρες ). Αυτή ήταν η τελευταία μάχη. Σκοτώθηκε ο Όλικουτ ( 30/9 ) και ο αρχηγός Γυαλί Που Κοιτάζει ( 4/10 )

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Ο αρχηγός Γυαλί Που Κοιτάζει

Oι ΗΠΑνοί πολιόρκησαν τον ινδιάνικο καταυλισμό.
Στις 5/10 ο Τζόζεφ δήλωσε παράδοση.
Τα λόγια του λέγεται πως ήταν υπερήφανα και συγκινητικά :
I am tired of fighting. Our chiefs are killed. Looking Glass is dead. Toohoolhoolzoote is dead. The old men are all dead. It is the young men who say, "Yes" or "No." He who led the young men [ ο νεότερος αδελφός του Ollokot] is dead. It is cold, and we have no blankets. The little children are freezing to death. My people, some of them, have run away to the hills, and have no blankets, no food. No one knows where they are – perhaps freezing to death. I want to have time to look for my children and see how many of them I can find. Maybe I shall find them among the dead. Hear me, my chiefs! I am tired. My heart is sick and sad. From where the sun now stands I will fight no more forever.

Απ' τους 700 Νε Περσέ που είχαν ξεκινήσει στις 15/6/1877 , είχαν απομείνει 431 και από αυτούς μόνο 79 ήταν ενήλικοι άνδρες. Ελάχιστοι κατάφεραν να καταφύγουν στον Καναδά.

Οι παραδοθέντες μεταφέρθηκαν στο Κάνσας και στην Οκλαχόμα , όπου πολλοί πέθαναν απ' τις ασθένειες.
Το 1885, οι τελευταίοι 268 επιζήσαντες πήραν άδεια να επιστρέψουν στο Αϊντάχο και την Ουάσιγκτον .
Ο Τζόζεφ πέθανε το 1904 από "βαριά θλίψη".

[Τλαξκαλτέκος]

- Εμείς οι λευκοί δεν είμαστε οι πρώτοι εχθροί σας. Γιατί δεν ζητάτε πίσω την γη σας στην Μινεσότα απ' την οποία σας έδιωξαν οι Τσιπέβα ;
- Οι Μαύροι Λόφοι δόθηκαν στον λαό μου απ' το Μεγάλο Βουβάλι ( ο ανώτερος θεός των φυλών των Μεγάλων Πεδιάδων ).
- Πολύ βολικό να ανακατεύετε στους ισχυρισμούς σας την θρησκεία. Και τι έχετε να πείτε στους Μορμόνους και σε άλλους που πιστεύουν πως ο δικός τους θεός τους έδωσε τα εδάφη των Ινδιάνων στη Δύση ; (...) Παρά τους θρύλους σας δεν φυτρώσατε στο λιβάδι. Ήρθατε απ' τα δάση της Μινεσότα . Σφάξατε τους Κάιοβα , τους Όμαχα, τους Πόνκα , τους Ότο και τους Παονί χωρίς έλεος. (...) Το θεώρημα πως ήσασταν ειρηνικοί άνθρωποι πριν την έλευση των λευκών είναι ο μεγαλύτερος μύθος. Σκοτώνατε ο ένας τον άλλο για εκατοντάδες φεγγάρια πριν οι λευκοί πατήσουν σε αυτή την ήπειρο.

[Τλαξκαλτέκος]

Ατα(χ)ουάλπα : ( ή Αταμπαλίπα ) ( 1502-1533 ) Ο τελευταίος ηγεμών των Ίνκα. Μετά τον θάνατο του πατέρα του Ίνκα Χουαϋνα Καπάκ ( 1525 ) , νίκησε σε εμφύλιο πόλεμο τον αδελφό του Ίνκα Ουάσκαρ, τον εκθρόνισε και έγινε ο ίδιος βασιλιάς. Το 1532 έφθασε ο Πιζάρο στις Άνδεις και συνέλαβε τον Ατα(χ)ουάλπα. Όταν αργότερα δολοφονήθηκε ο Ουάσκαρ , οι Ισπανοί κατηγόρησαν τον Ατα(χ)ουάλπα ως συνεργό στο έγκλημα και τον εκτέλεσαν.

[Τλαξκαλτέκος]

Τσαρλς Τσίμπιττυ : ( 1921 - 2005) Γνωστός και ως Ο Τελευταίος των Κομάντσι. Ήταν ο τελευταίος επιζών ασυρματιστής Κομάντσι των ΗΠΑ του Β΄ΠΠ , απ' αυτούς που έστελναν μηνύματα στην γλώσσα των Κομάντσι ώστε να μην μπορούν να αποκρυπτογραφηθούν εύκολα απ' τον εχθρό. Το 2002 είχε δηλώσει : Παράξενο ! Μαθητής μου απαγορευόταν να μιλώ τη γλώσσα μου στο σχολείο. Στον πόλεμο όμως αποδείχτηκε πολύ χρήσιμη και είμαι περήφανος γι' αυτό. Πέθανε από διαβήτη.

https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Chibitty

[Τλαξκαλτέκος]

Ο βασανισμός της 13-14χρονης Ματίλντα Λόκχαρτ απ' τους Κομάντσι ( απ' την φυλή του Τσιπιρίπο στον Μικρό Καουμπόυ/Μικρό Σερίφη ).
Την απήγαγαν το 1838. Την άφησαν το 1840.

Miss Lockhart, though a tiny girl, had been beaten, repeatedly gang raped and had suffered burns to her body. Miss Lockhart “[w]as utterly degraded, and could not hold up her head again. Her head, arms, and face were full of bruises, and sores, and her nose actually burnt off to the bone-all the fleshy end gone, and a great scab formed on the end of the bone. Both nostrils were wide open and denuded of flesh. She told a piteous tale of how dreadfully the Indians had beaten her, and how they would wake her from her sleep by sticking a chunk of fire to her flesh, especially to her nose...her body had many scars from the fire".
Matilda Lockhart had been so abused during her captivity, she suffered in limbo for another two years and died about two years after being ransomed. "No man who had seen Miss Lockhart, her scars, her burns, her bruises, every hair torn by the roots from her head ...", remarked the editor of Houston Times.
The captives, including Matilda Lockhart's six-year-old sister, suffered slow roasting among other tortures.
https://en.wikipedia.org/wiki/Council_House_Fight

Μια μεταφορά στην τηλεόραση/κινηματογράφο :

1:39:44