ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ ΓΗ ΣΛΑΒΙΚΗ

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Οι άσχετοι. Δεν ήξεραν τι τους γινόταν. Αυτά ήταν τα σωστά :

Συμφωνώ

Η ἐπιμονή σας ἐν τῷ μέσῳ τῆς ̓Αλβανικῆς Ελλάδος μὲ κάμνει νὰ συμπεράνω καὶ νὰ φρονήσω , ὅτι εἶσθε εἰλικρινὴς φίλος τοῦ γένους ... Η ἐκλαμπρότης σου εἶσθε νέος ἀκόμη, καὶ ἴσως μηδὲ ἐσυνειθίσατε ἀκόμη εἰς τὸν παρόντα λῃςρικὸν βίον τῆς Ἑλλάδος ...
https://books.google.gr/books?id=yb0q67 ... &q&f=false

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις από τη σκοπιά ενός εθνικιστή.

Ἂς μὴ αὐταπατώμεθα! Αἱ μέχρι τοῦδε ἑλληνοαλβανικαὶ σχέσεις τίποτε ἄλλο δὲν ἀπετέλεσαν ἢ ἀτελείωτον ἅλυσον ὑποχωρήσεων, γενναιοδωριῶν καὶ θυσιῶν ἐκ μέρους τοῦ ἰσχυροτέρου, ποὺ ἀντημείφθησαν ἀπὸ τὸν ἀσθενέστερον μὲ προσβολάς, λοιδωρίας καὶ ἀδικήματα. Υπερηφανευόμεθα ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες διά τό πρακτικόν μας πνεῦμα· εἰς ὡρισμένα, ἐν τούτοις, ζητήματα παραμένομεν ἀθεραπεύτως ρωμαντικοὶ καὶ ἀρεσκόμεθα να πλανώμεθα εἰς φανταστικούς κόσμους. Ἔτσι, καὶ τὸ ἀλβανικὸν ἠθελήσαμεν πάντοτε νὰ τὸ βλέπωμεν ὅπως ἐπεθυμοῦμεν να ἦτο καί ὄχι ὅπως πραγματικῶς ἦτο· ἀπὸ τὴν ἐποχὴν δὲ τοῦ Ζαχαριᾶ καὶ τοῦ Κολοκοτρώνη, ἢ καὶ ἀκόμη πρίν, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Σκενδέρβεη καὶ τῆς ἑλληνοαλβανικῆς οἰκογενείας τῶν Μπούα, ἐπεμένομεν νὰ θεωρῶμεν τοὺς ̓Αλβανοὺς ὡς καθυστερημένους μέν, ἀλλὰ καὶ γενναίους καὶ ἱπποτικοὺς ἐξαδέλφους, τοὺς ὁποίους ἱερὸν εἴχομεν καθῆκον νὰ ποδηγετήσω· μεν εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἕτοιμοι να μᾶς ἀνταποδώσουν τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς μὲ θησαυρούς συμπαθείας καὶ μὲ ἀνεξάντλητον προθυμίαν δι ̓ εἰλικρινῆ συνεργασίαν. Τίποτε δὲν ἴσχυσε νὰ μᾶς ἀνοίξῃ τὰ μάτια. Καμμία ἀπογοήτευσις δὲν ἐστάθη ἱκανὴ νὰ μᾶς κάμῃ νὰ προσγειωθῶμεν καὶ νὰ ἀντιληφθῶμεν, ἐπὶ τέλους, τὴν πραγματικὴν ἀλβανικὴν τροπίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τίποτε τὸ κοινὸν μὲ τοὺς ἐνθουσιώδεις οραματισμούς μας.

Εἴχομεν θελήσει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι, τὸν καιρὸν τῆς Τουρκοκρατίας, διετέλεσαν οἱ Τουρκαλβανοὶ οἱ φανατικώτεροι διῶκται τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Εἴχομεν σβύσει ἀπὸ τὴν μνήμην μας τὰς σφαγὰς τοῦ 1740, τὸ μαρτύριον τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τὸ 1770 μέχρι τοῦ 1778, τοὺς λύκους τῶν Μπαρδουνοχωρίων, τὰς προδοσίας τοῦ ̓Αλῆ Τεπελενλῆ, τὸν σκληρὸν φανατισμὸν τῶν ̓Αλβανῶν τοῦ Ὁμὲρ Βρυώνη καὶ τοῦ Κιουταχή. Προσεφέρθημεν ὁλοψύχως νὰ βοηθήσωμεν τὸ νεαρὸν ̓Αλβανικὸν Κράτος τοῦ 1913-14, ἐθυσιάσαμεν τοὺς τίτλους μας ἐπὶ τοῦ Αὐλῶνος καὶ τοῦ Βερατίου, προσπαθήσαμεν, ὡς ἐπίσημος Ελλάς, νὰ μείνωμεν ξένοι πρὸς τὸν Βορειοηπειρωτικὸν ̓Αγῶνα καὶ διηυκολύναμεν τὸν προσωρινὸν τερματισμὸν τοῦ ζητήματος, ποὺ ἐξησφάλιζε μέν τυπικῶς εἰς τοὺς Βορειοηπειρώτας τὰς θρησκευτικάς, ἐκπαιδευτικὰς καὶ κοινοτικὰς ἐλευθερίας των, ἀλλὰ τοὺς ἄφινεν ὑπὸ τὴν ἀλβανικήν κυριαρχίαν. Τὴν τρικυμιώδη περίοδον 1914-1921 ἀπέσχομεν ἐπιμελῶς οἱασδήποτε ἐνεργείας, ἥτις θὰ ἠδύνατο ἐνδεχομένως νὰ ἐπιτείνῃ τὴν ἐσωτερικὴν ἀναστάτωσιν τῆς ̓Αλβανίας, ἀντιθέτως δὲ συμπεριεφέρθημεν πρὸς τὸν Ἐσσάτ Πασᾶν, ὡς πρὸς σύμμαχον καὶ πρὸς ὅλους τοὺς ̓Αλβανούς, ἀνταντοφίλους καὶ μή, ὡς πρὸς φίλους. Οταν τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1921, μᾶς ἐπεδικάσθη ἐπὶ τοῦ χάρτου ἡ Βόρειος Ηπειρος, ὄχι μόνον—κακῶς, κάκιστα! — συνεμορφώθημεν πρὸς τὴν ὑπόδειξιν τῶν Μεγάλων περὶ μὴ ἀμέσου καταλήψεώς της, άλλὰ καί, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ ὅπως προληφθῇ ἡ δημιουργία κάθε ἀφορμῆς συγκρούσεων, συνήψαμεν τὴν Συμφωνίαν Καπεστίτσης καὶ ἐπετρέψαμεν εἰς τὰς ἀλβανικὰς δυνάμεις νὰ καταλάβουν τὴν περιοχὴν τῆς Κορυτσᾶς. Αὐτὴν ἀκόμη τὴν ἀπόφασιν τῆς 9ης, Νοεμβρίου 1921, τὴν σφαγιάζουσαν τὴν Βορειοηπειρωτικὴν ἐλευθερίαν, ἠθελήσαμεν εὐθὺς ἀμέσως νὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς κάτι τὸ ξένον πρὸς τὰς ἑλληνοαλβανικὰς σχέσεις καὶ δὲν ἐπετρέψαμεν νὰ ἐπηρεασθοῦν αἱ τελευταῖαι αὗται καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἀπὸ τὴν πικρίαν ποὺ κατέλαβε κάθε ἑλληνικὴν ψυχὴν ἐνώπιον τῆς στυγνῆς ἐκείνης ἐτυμηγορίας τῆς Πρεσβευτικῆς Διασκέψεως. Καὶ εἰς τὴν ὀπτασίαν μιᾶς ἀδελφικῆς ἑλληνοαλβανικῆς συνεργασίας ἐξηκολουθήσαμεν νὰ θυσιάζωμεν οὐσιωδέστατα ἑλληνικά συμφέροντα. Εφθάσαμεν μάλιστα, ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου, μέχρι τοῦ σημείου να κρατήσωμεν, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ὡς ἀλβανικὴν μειονότητα τοὺς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως φρικτοὺς Μουσουλμάνους τῆς Θεσπρωτίας, τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ ἀπαλλαγῶμεν δυνάμει τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς Συμβάσεως Ανταλλαγῆς τῆς 30ῆς Ἰανουαρίου 1923, καὶ ὑπεβοηθήσαμεν, οὕτω, οἱ ἴδιοι τὰ σωβινιστικά σχέδια τῶν Τιράνων καὶ τοῦ Μουσοσολίνι εἰς βάρος τῆς ἐδαφικῆς μας ἀκεραιότητος. Ηνοίξαμεν διάπλατα εἰς ̓Αλβανοὺς ὑποτρόφους τὰς θύρας τῶν ἑλληνικῶν ἐκπαιδευτηρίων, τοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου καὶ τῶν Στρατιωτικῶν μας Σχολῶν, δὲν ἀνεμίχθημεν διόλου —ὅπως θὰ εἴχομεν κάθε δικαίωμα —εἰς τὰς διπλωματικάς συζητήσεις γύρω ἀπὸ τὰς δύο Ιταλοαλβανικάς Συμφωνίας Τιράνων (1926 καὶ 1927) καί, κατά Σεπτέμβριον τοῦ 1928, ἀνεγνωρίσαμεν πρῶτοι τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ ̓Αχμέτ Ζώγου εἰς Βασιλέα, παρέχοντες οὕτω εἰς τὴν μικρὰν χώραν νέαν οὐσιαστικὴν ὑπηρεσίαν.

Καί, ἀντὶ ὅλων αὐτῶν, τί ἐλάβομεν; ̓Αντὶ τοῦ μάνα χολήν, ἀντὶ τοῦ ὕδατος ὄξος!

Μᾶς ἔσυραν κατ ̓ ἐπανάληψιν εἰς τὴν προπολεμικὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν δι ̓ ὑποθέσεις κτημάτων καὶ μειονοτήτων, διὰ τὰ θέματα δηλ. ἀκριβῶς ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλλάς, καὶ ὄχι ἡ ̓Αλβανία, θὰ εἶχε κάθε δικαίωμα να διαμαρτυρηθῇ. Εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον ἐφηρμόσθη ἀνηλεῶς πρόγραμμα συστηματικοῦ ἀφελληνισμοῦ. Εἰς τὰ ζητήματα, ἐπίσης, τῶν ἐν ̓Αλβανίᾳ Ἑλλήνων ὑπηκόων εὑρισκόμεθα διαρκῶς ἐνώπιον ἀσυστόλων αὐθαιρεσιῶν τῶν ἀλβανικῶν ὑπηρεσιῶν (δήμευσις κτημάτων Ελλήνων Αγίων Σαράντα, ἀπαγόρευσις ἐξασκήσεως διαφόρων ἐπαγγελμάτων κ.τ.λ.). Ἐκτὸς ἀπὸ ὅλα αὐτά, ἤρχοντο κάθε τόσον αυθάδεις προσβολαὶ τῆς στοιχειωδεστέρας ἑλληνικῆς φιλοτιμίας, ὄχι μόνον ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἀλβανικῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς σελίδας ἐγκεκριμένων σχολικών βιβλίων ἢ ἀκόμη καὶ εἰς δηλώσεις ἐπισήμων προσώπων, ἵνα μᾶς δείχνουν ποῖα ἦσαν τὰ πραγματικὰ αἰσθήματα τοῦ ̓Αλβανικοῦ Κράτους καὶ τῆς μεγάλης πλειονοψηφίας τῶν Τουρκαλβανῶν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἑλλήνων. Καὶ τὰ αἰσθήματα αὐτά, τὰ ἔδειξαν ἀκόμη πλέον πανηγυρικῶς, πολεμοῦντες εἰς τὸ πλευρὸν τῶν στρατευμάτων τοῦ Μουσσολίνι ἐναντίον μας καί, μεταγενεστέρως τοῦ ̓Απριλίου τοῦ 1941, προβαίνοντες εἰς φρικώδη κακουργήματα εἰς βάρος τῶν Ἠπειρωτών Βορείου καὶ Νοτίου Ηπείρου. Οι Τουρκαλβανοί μᾶς ἔχουν πλέον διδάξει νὰ τούς γνωρίζωμεν καὶ αὐτοὺς καὶ τὸ Κράτος των, πού, ἀπὸ τὸν καιρὸν τοῦ Παύλου Αἱμιλίου μέχρι τῆς εἰσβολῆς τῶν φασιστῶν, ἀπετέλεσε τὴν πύλην πρὸς τὴν Βαλκανικήν.

Εἶναι, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας καί μέ τόσον πικράν πεῖραν, περίεργον, ἄν, ἔναντι τῶν διαφόρων κυρίων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐλευθέρων Αλβανών, μᾶς εἶναι ἀδύνατον να συμμεριζώμεθα τὴν ἐνθουσιώδη προθυμίαν μερικῶν ἀπείρων ̓Αμερικανῶν φίλων μας καὶ ἂν ἀρνούμεθα νά ἐκθέσωμεν τοὺς Βορειοηπειρώτας εἰς ἀκόμη μεγαλύτερα μαρτύρια, ὑπὸ μορφὴν ἀντιποίνων, διὰ πᾶν ἄλλο ἢ σοβαρὰς ἐπιχειρήσεις τυχοδιωκτῶν τοῦ εἴδους Μωχαρὲμ Μπαϊρακτάρη ἢ ἑτέρων παρεμφερῶν ἀνδρεικέλων τοῦ Intelligence Service; Κατ’ οὐδέν, πράγματι, ὑστεροῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἐξόριστοι ̓Αλβανοί εἰς κακὴν ἔναντι ἡμῶν πίστιν ἀπὸ τοὺς συντρόφους Εμβέρ Χότζα καὶ Μεχμέτ Σέχου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν, σὺν τοῖς ἄλλοις, τὸ θράσος νὰ διακηρύσσουν ὅτι ἡ Ἑλληνική Κυβέρνησις ἀπέρριψε, τάχα, προτάσεις των περὶ ἐπαναλήψεως τῶν διπλωματικών σχέσεων. Εἰς τὴν πραγματικότητα, αἱ περιβόητοι ἐκεῖναι προτάσεις, διαβιβασθεῖσαι τὴν 13ην Νοεμβρίου 1953 μέσῳ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῶν Ηνωμένων Εθνῶν, ἀφεώρων ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς εἰσήγησιν τῶν Τιράνων περὶ ἐπανατοποθετήσεως τῶν μεθοριακῶν πυραμίδων καὶ λοιπῶν ὁροσήμων. Εἰς ἀπάντησιν τῆς εἰσηγήσεως ἐκείνης, αἱ ̓Αθῆναι ὑπέδειξαν διὰ τῆς ἰδίας ὁδοῦ (δηλ. διὰ τοῦ κ. Dag Hammarskjöld) ὅπως τὸ ̓Αλβανικὸν Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ἔλθῃ εἰς ἀπ ̓ εὐθείας πρὸς τοῦτο ἐπικοινωνίαν μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Ἐπιτελεῖον, πρᾶγμα ὅπερ οὐδέποτε ἐγένετο.

Παρ’ ὅλα, ὅσα ἐπάθομεν ἀπὸ τοὺς ̓Αλβανούς —καὶ τῶν ὁποίων μικρὰ μόνον εἰκὼν ἐδόθη ἀνωτέρω— οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην τρέφομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀντιπάθειαν ἤ, ἀκόμη όλιγώτερον, ὑστεροβουλίαν ἐναντίον τῆς ̓Αλβανίας. Ολως ἀντιθέτως, θὰ εἴμεθα πανευτυχεῖς ἐάν, ἀποκαθισταμένης φιλικῶς τῆς ἀδικίας εἰς βάρος τῆς πολυπαθοῦς Βορείου Ηπείρου, ἐπετυγχάνετο ἡ ἐπιβίωσις πραγματικῶς ἀνεξαρτήτου Αλβανικοῦ Κράτους, ἥτις περιλαμβάνεται ἀναντιρρήτως μεταξὺ τῶν προϋποθέσεων διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς Βαλκανικῆς καί, κατὰ συνέπειαν, τῆς γενικωτέρας εἰρήνης.

Εἶναι τοιαύτη ἐπιβίωσις δυνατή ; Ποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν χορήγησιν ἤ, κυριολεκτικώτερον, τὴν δωρεὰν τῶν χιλιάδων ἑκατομμυρίων, τῶν ὁποίων ἔχει ἡ μικρά χώρα ἀνάγκην πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν φύσει περιωρισμένων πλουτοπαραγωγικών της πηνῶν καὶ πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ της, καὶ ἐὰν ἀκόμη μετεβάλλετο, ὡς διὰ μαγείας, ἡ γνωστὴ συνήθεια τῆς μεγάλης πλειονοψηφίας τῶν ̓Αλβανῶν, ὅπως θεωροῦν τὸ δημόσιον θησαυροφυλάκιον οὐδένα ἕτερον προορισμὸν ἐκπληροῦν ἢ τὸν ἴδιον πλουτισμόν ; Ποῖος θὰ δεχθῇ νὰ ἐπιβλέψῃ τὴν στρατιωτικήν παρασκευὴν τῆς χώρας —πρᾶγμα αὐτὸ καθ ̓ ἑαυτὸ ἐξαιρετικά δυσχερές— καί, ἐν ἀναμονῇ τῆς συμπληρώσεώς της καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς αὐτήν, θὰ θελήσῃ, παρακολουθῶν ἀγρύπνως τὴν ἐξέλιξιν τῆς καταστάσεως, νὰ λαμβάνῃ ἀνελλιπῶς καὶ ἄνευ τῆς παραμικρᾶς χρονοτριβῆς τὰ ἑκάστοτε ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ μικροῦ κράτους ἀπὸ νέας ἐπιδρομάς ;

Ἰδοὺ σειρὰ ἐρωτημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ μέλλον μόνον θὰ ἀπαντήσῃ, ἐρωτημάτων ὅμως, τὰ ὁποῖα καθιστοῦν ἀκόμη περισ σότερον ἐπιτακτικὴν τὴν ἐπιβαλλομένην ἀπὸ μέρους ἡμῶν μεγάλην ἐπιφυλακτικότητα.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Το σχολικό ζήτημα (1933-35)

Η ελληνική κυβέρνηση εκείνη την εποχή είχε ανεξακρίβωτες αλλά επίμονες πληροφορίες ότι απαγορεύθηκε στους αλβανούς μαθητές να φοιτούν σε ξένα σχολεία της Αλβανίας και ότι οι ιταλοί καθηγητές και διευθυντές σχολείων αντικαταστάθηκαν με Αλβανούς. Στην Αυλώνα δε έγινε συλλαλητήριο κατά των Ιταλών, με αποτέλεσμα να αναχωρήσει για την Ιταλία ο Ιταλός διοργανωτής στρατού και σχολείων μαζί με τους αξιωματικούς της αποστολής.

Οι πληροφορίες για τις διώξεις των ιταλικών σχολείων αποδείχτηκαν αληθινές. Ο εθνικιστής Χιλ Μόσι, υπουργός Παιδείας της Αλβανίας, έπεισε τον Ζώγου ότι τα ιταλικά και εν γένει τα ξένα σχολεία στην Αλβανία υπονομεύουν την ενότητα του κράτους. Το τίμημα της αλβανικής ξενοφοβίας όμως πλήρωσαν και τα ελληνικά σχολεία. Το 1933 η Αλβανία επισημοποίησε τη δίωξη των μειονοτικών και ξένων σχολείων με την τροποποίηση των άρθρων 206 και 207 του Συντάγματος του 1928. Σύμφωνα με την τροποποίηση αυτή το αλβανικό κράτος ήταν αποκλειστικά υπεύθυνο για την εκπαίδευση των αλβανών υπηκόων. Η στοιχειώδης εκπαίδευση ήταν πλέον υποχρεωτική και δωρεάν για όλους. Τα υπάρχοντα ιδωτικά σχολεία θα έκλειναν όλα. Με λίγα λόγια, βάση των μειονοτικών υποχρεώσεων της Αλβανίας, θα έκλειναν οριστικά, μεταξύ άλλων, και όλα τα κοινοτικά ελληνικά σχολεία της Β. Ηπείρου αφού ήταν ιδιωτικά.

Οι Βορειοηπειρώτες, μολονότι μέχρι τότε δεν ήταν και πολύ πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν τις διαδικασίες της ΚτΕ για την προστασία τους, αυτή τη φορά αντέδρασαν δυναμικά με μαζικές καταγγελίες στα διεθνή όργανα. Καταγγελίες έφτασαν ακόμα και από τους Βορειοηπειρώτες των ΗΠΑ. Στην τριμελή επιτροπή του Συμβουλίου που διερευνούσε το θέμα, η αλβανική αντιπροσωπεία απάντησε ότι το κλείσιμο των ιδιωτικών σχολείων αφορούσε ολόκληρο τον πληθυσμό της Αλβανίας, άρα δεν συνιστούσε διάκριση κατά των μειονοτήτων. Στις 18.1.1935 το Συμβούλιο ζήτησε τη συμβουλευτική γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης περί του αν μπορούσε η Αλβανία να ισχυρίζεται κάτι τέτοιο αφού δεσμευόταν από τις μειονοτικές εγγυήσεις του 1921 και ιδίως από το άρθρο 5. Το κλίμα ήταν τόσο δυσμενές για την Αλβανία που έκανε ανεπίσημες κρούσεις σε αξιωματούχους της ΚτΕ προσπαθώντας να μάθει κατά πόσο ήταν δυνατόν να αποσυρθεί η υπόθεση από το Δικαστήριο αν τα έβρισκαν με την Ελλάδα.

Στις 6.4.1935 το ΔΔΔΔ με ψήφους 8 έναντι 3 δικαίωσε τις θέσεις των Βορειοηπειρωτών. Μετά την ήττα της η Αλβανία δήλωσε έτοιμη να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Διεθνούς Οργανισμού. Στις 7.1.1936 η Αλβανία κοινοποίησε τελικά τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε για τα μειονοτικά σχολεία.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Η άρση της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία (1987): Η άρση ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων από τα δεξιά του ελληνικού πολιτικού φάσματος ως μειοδοσία ή και προδοσία γιατί 400 χιλιάδες Βορειοηπειρώτες στο «υπόδουλο αυτό τμήμα της Ηπείρου» προδόθηκαν. Αρκετοί νομικοί θεωρούν ότι το εμπόλεμο συνεχίζει να υπάρχει, με το επιχείρημα ότι Σύνταγμα προβλέπει ότι ο πρόεδρος κηρύσσει και παύει τον πόλεμο με διάταγμα του. Αν δεν γίνει αυτό, με σύμπραξη της Κυβέρνησης, θα πρέπει να ψηφιστεί ειδικός νόμος από τη Βουλή. Στην προκείμενη περίπτωση έχουμε μια απλή έστω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, άρα το εμπόλεμο τυπικά συνεχίζει να είναι σε ισχύ. Την άποψη αυτή αναπαράγουν και διάφοροι Αλβανοί, από νομικούς μέχρι και δημοσιογράφους, με αποτέλεσμα στην Αλβανία να είναι πολύ πιο διαδεδομένη και επικοινωνιακά σημαντική από ό,τι στην Ελλάδα, όπου με το ζήτημα δεν ασχολούνται παρά ελάχιστοι εμπειρογνώμονες και διπλωμάτες. Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο της Ευρώπης είναι διαδεδομένη η άποψη ότι το εμπόλεμο έχει αρθεί.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Εισήγηση του Ν. Ζαχαριάδη στην 3η συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (10-14 Οκτωβρίου 1950)

[Τλαξκαλτέκος]

Εισήγηση του Ν. Ζαχαριάδη στην 3η συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (10-14 Οκτωβρίου 1950)

Ότι δηλαδή η Ελλάδα είχε σκοπό εν μέσω εμφυλίου να εισβάλει στην Βόρεια Ήπειρο και να προκαλέσει έτσι όλο το Ανατολικό Μπλοκ !

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Προξενείο Κορυτσάς προς Νομαρχία Φλώρινας (7 Μαΐου 1924)

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Ο Βενιζέλος είχε προτείνει και τη διενέργεια δημοψηφίσματος. Γιατί δεν έγινε τελικά;

Δεν θα ήθελαν οι Ιταλοί φαντάζομαι.

Πρεσβεία Ρώμης προς υπουργείο εξωτερικών (2 Μαΐου 1913)

… ̔Ο ̔Υπουργός παρετήρησεν, ὅτι συνηγόρησεν ὑπέρ τῆς ἐκχωρήσεως τῶν Ιωαννίνων εἰς τήν ̔Ελλάδα, διότι, ἐπισκεφθείς ἄλλοτε τήν πόλιν, ἐξ αὐτοψίας ἐβεβαιώθη περί τοῦ καθαρῶς ̔Ελληνικοῦ χαρακτῆρος αὐτῆς. Παρετήρησα εἰς τόν Υπουργόν, ὅτι ἦτο λυπηρόν, ὅτι ἡ Αὐτοῦ ̓Εξοχότης δέν εἶχεν ἐπισκεφθῆ καί τήν Κορυτζᾶν, διότι καί περί ταύτης θά ἐβεβαιοῦτο, ὅτι ἦτο πόλις Ελληνικοῦ ὅλως χαρακτῆρος τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι ἀπόφασιν εἶχον νά εἶνε Έλληνες καί μόνον εἰς τήν ̔Ελλάδα νά ἀνήκωσιν. ̔Ο Υπουργός μέ διέκοψε ζωηρῶς, λέγων ὅτι ἦτο κοινῶς γνωστόν, ὅτι ἡ Κορυτζᾶ ἦτο κατ ̓ ἐξοχήν Αλβανικόν κέντρον, ὅταν δέ τῷ ἀντιπαρετήρησα, ὅτι ἀκριβῶς πρός ἐπίλυσιν τῆς διαφορᾶς ταύτης τῆς ἀντιλήψεως περί τοῦ χαρακτῆρος τῶν διαμφισβητουμένων μερῶν τῆς Ηπείρου ἡμεῖς ἐπροτείναμεν τήν ἐνέργειαν δημοψηφίσματος, μοί ἀπήντησεν ὅτι οἱ Ἕλληνες εἴμεθα λίαν νοήμονες, ἤ ὥστε νά πιστεύωμεν ὅτι εἶνε δυνατή ἡ διεξαγωγή δημοψηφίσματος εἰς τήν ̓Αλβανίαν. Ο Μαρκήσιος Σαν Τζιουλιάνο, ἐν τῇ θέρμῃ τῆς συζητήσεως, ὡμίλησε μετά καταφανοῦς περιφρονήσεως περί τῶν ̓Αλβανῶν, λέγων ὅτι οὗτοι, ἐάν ̓Αλβανός ̓Αρχηγός τούς εἴπῃ ὅτι πρέπει νά ἀνήκουσιν εἰς τήν ̓Αλβανίαν θά κηρύξωσιν ἑαυτούς ̓Αλβανούς, ἐάν δέ πάλιν ἄλλη τις δύναμις εὑρεθῇ προς στιγμήν ἐπιβαλλομένη εἰς αὐτούς, δύνανται ἐπίσης εὐκόλως νά ἀνακηρύξωσιν ἑαυτούς Ελληνας.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Ατλαντίς (1 Ιουλίου 1913)


Ατλαντίς (1 Ιανουαρίου 1914)

[Τλαξκαλτέκος]

Η Ήπειρος την Πρωτοβυζαντινή Περίοδο.

Ένας Οστρογότθος είχε νυμφευθεί μια Ηπειρώτισσα Βυζαντινή.

...Γέντονι , Γότθω μέν όντι ανδρί, γυναίκα δέ Ρωμαίων των περί τήν Ήπειρον γεγαμικότι ... ( Μάλχος ο Φιλαδελφεύς )
https://archive.org/details/fragmentahi ... ew=theater

ο Ευάγγελος Χρυσός το σημειώνει έτσι :

και λέει

Δηλαδή θεωρεί μάλλον πως οι ελληνόφωνοι στο β΄ μισό του 5ου αι. θα προσδιορίζονταν ήδη ως εθνοτικά Ρωμαίοι. Με το "Ηπειρώτισσα" πρέπει να εννοεί ελληνόφωνη και όχι λατινόφωνη , αν κρίνω από τα δύο χωρία του Ζώσιμου και του Προκόπιου που έχει χρησιμοποιήσει πιο πριν .

Ζώσιμος :
( Moλοσσοί και Θεσπρωτοί )


Προκόπιος:


Αμμιανός Μαρκελλίνος ( Epirotae - Graece [ απευθύνθηκε στα ελληνικά ] )

https://www.perseus.tufts.edu/hopper/te ... ection%3D8



σελ. 63
https://www.academia.edu/32501892/_1981 ... %B1%CE%B9_