Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ για την Ελληνική Οικονομία | Greekonomics #51

[Προέλλην]

Το έχεις ξαναγράψει αυτό αλλά δεν αποτελεί κάποιου είδους επιχείρημα. Και οι Πολωνοί, στα 15 χρόνια απο την κατάρρευση του υπαρκτού, το 2005, είχαν σχεδόν το ίδιο ΑΕΠ με εμάς και φεύγανε καραβιές για την Βρετανία χωρίς δόντια.
Να πούμε κάπου εδώ, ότι καθ όλη την διάρκεια απο την κατάρευση του υπαρκτού έως και σήμερα, έχουν στα λαγούμια τους αριστερούς λαϊκιστές.

Η Ελλάδα έχει δύο ρεαλιστικές επιλογές:

1. να ακολουθήσει την πορεία των φιλελευθερων μεταρρυθμίσεων, της σύγκλισης με τα ανεπτυγμένα κράτη, η οποία φυσικά θα είναι περιπετειώδης, με σκαμπανεβάσματα, επίπονη και μακρόσυρτη (δεν νομίζω να τα καταφέρουμε τόσο γρήγορα στα 35 χρόνια όπως οι Πολωνοί)

2. να γίνει τελεσίδικα κάτι μεταξύ Λιβερίας, Αϊτής και Κούβας

Μα η Ελλάδα δεν είχε καν υπαρκτό ποτέ για να γίνει σύγκριση. Πάντα καπιταλισμό είχε και ήταν στην σωστή πλευρά της ιστορίας. Από το '50 είναι στο ΝΑΤΟ και από το '80 είναι στην ΕΕ. Θα έπρεπε να έχει αφήσει 50 χρόνια πίσω την Πολωνία.

Μάλλον επιτηδευμένα απλοϊκή ανάγνωση - επιχειρηματολογία. Τόσο η καπιταλιστική, όσο και ο σοσιαλιστική οικονομία, έχουν διαβαθμίσεις, και επικαλύψεις.

Αυτές τις λεπτομέρειες, δεν πιστεύω να τις θυμάσαι μόνο όταν τύχει να εξηγείς την ΚΟΜΕΠ σε κάποιον, γιατί τις αγοραίες μεταρρυθμίσεις Χρουσττσώφ, Κοσίνγκιν, και πόσο κακό έκαναν στην οικονομική και όχι μόνο πορεία της χώρας, ή ότι στην Κίνα ή στο Βιετνάμ δεν έχουν στ αλήθεια σοσιαλιστική οικονομία

Η Ελλάδα, μετά το πόλεμο αναπτύχθηκε ραγδαία, με ρυθμούς απο τις υψηλότερους του πλανήτη. Άρχισε να κάνει κοιλιά κατά το 70 λόγω αδυναμίας έλλειωψης ανταγωνισμού σε πιο ανοικτή αγορά. Και με τον σοσιαλιστικό 3ο δρόμο του Ανδρέα αναπτύχθηκε, αλλά αυτή η ανάπτυξη ήταν εύκολη, αναίμακτη ανάπτυξη, απο αυτήν που και τώρα προσδωκούν πάρα πολλοί ΕΛ. Το πρόβλημα είναι αυτού του τύπου η εύκολη ανάπτυξη, γίνεται μόνο με δανεικά με εγγυήσεις άλλων, και όπως πολύ χαρακτηριστικά ανακαλύψαμε, είναι πλασματική και μη βιώσιμη. Τον δρόμο αυτό ακολούθησε και η ΝΔ μετά το ΠΑΣΟΚ, όσο έρεε το δανεικό.

Στην Ελλάδα, η λέξη καπιταλισμός είναι κακό πράγμα. Στις συνειδήσεις των ΕΛ, το κράτος έχει υποχρέωση να τους τα παρέχει σχεδόν όλα, και μάλιστα χωρίς αυτοί να είναι εντάξει στις υποχρεώσεις απέναντί του, και σε επίπεδο Ελβετίας σε ποιότητα. Αυτά ακόμη και σήμερα, μετά την χρεοκοπία.

Το ότι η Ελλάδα δεν είχε μέχρι την έλευση της Αγίας Τρόικας φιλελεύθερη οικονομική πολιτική, είναι ένα γεγονός, το οποίο δεν μπορεί κάποιος να το καταρρίψει, με το σκεπτικό ότι δεν είχε η χώρα Γκοσπλάν, άρα καπιταλισμός βαρβάτος να πούμε

Αν και όταν υπάρξει κυβέρνηση στην Ελλάδα που θα τα καταφέρει να εφαρμόσει φιλελεύθερη οικονομική πολιτική, να το δούμε μετά απο 30 χρόνια αν δούλεψε ή όχι.
Το πιθανότερο όμως, είναι να επιβεβαιωθεί το ίδιο με τον έταιρο τρόπο, πχ να μογγολιάσουν τα ΕΛ στον λαϊκισμό, να βγάλουν κανέναν φιδέμπορα, και να τους κάνει Λιβερία χωρίς επιστροφή, γιατί εκεί ακριβώς οδηγεί ο σοσιαλισμός χωρίς δανεικά. Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί ούτε καν ψωμολιμασμένη Κούβα ή Β. Κορέα να γίνει.

[Λαχουρένιος]

Μάλλον επιτηδευμένα απλοϊκή ανάγνωση - επιχειρηματολογία. Τόσο η καπιταλιστική, όσο και ο σοσιαλιστική οικονομία, έχουν διαβαθμίσεις, και επικαλύψεις.

Αυτές τις λεπτομέρειες, δεν πιστεύω να τις θυμάσαι μόνο όταν τύχει να εξηγείς την ΚΟΜΕΠ σε κάποιον, γιατί τις αγοραίες μεταρρυθμίσεις Χρουσττσώφ, Κοσίνγκιν, και πόσο κακό έκαναν στην οικονομική και όχι μόνο πορεία της χώρας, ή ότι στην Κίνα ή στο Βιετνάμ δεν έχουν στ αλήθεια σοσιαλιστική οικονομία

Εσύ πρώτος το έθεσες το θέμα απλοικά και σου απάντησα στο ίδιο πνεύμα και επειδή είδες ότι δεν σε συμφέρει άρχισες να λες για διαβαθμίσεις

Η Ελλάδα, μετά το πόλεμο αναπτύχθηκε ραγδαία, με ρυθμούς απο τις υψηλότερους του πλανήτη. Άρχισε να κάνει κοιλιά κατά το 70 λόγω αδυναμίας έλλειωψης ανταγωνισμού σε πιο ανοικτή αγορά. Και με τον σοσιαλιστικό 3ο δρόμο του Ανδρέα αναπτύχθηκε, αλλά αυτή η ανάπτυξη ήταν εύκολη, αναίμακτη ανάπτυξη, απο αυτήν που και τώρα προσδωκούν πάρα πολλοί ΕΛ. Το πρόβλημα είναι αυτού του τύπου η εύκολη ανάπτυξη, γίνεται μόνο με δανεικά με εγγυήσεις άλλων, και όπως πολύ χαρακτηριστικά ανακαλύψαμε, είναι πλασματική και μη βιώσιμη. Τον δρόμο αυτό ακολούθησε και η ΝΔ μετά το ΠΑΣΟΚ, όσο έρεε το δανεικό.

Στην Ελλάδα, η λέξη καπιταλισμός είναι κακό πράγμα. Στις συνειδήσεις των ΕΛ, το κράτος έχει υποχρέωση να τους τα παρέχει σχεδόν όλα, και μάλιστα χωρίς αυτοί να είναι εντάξει στις υποχρεώσεις απέναντί του, και σε επίπεδο Ελβετίας σε ποιότητα. Αυτά ακόμη και σήμερα, μετά την χρεοκοπία.

Το ότι η Ελλάδα δεν είχε μέχρι την έλευση της Αγίας Τρόικας φιλελεύθερη οικονομική πολιτική, είναι ένα γεγονός, το οποίο δεν μπορεί κάποιος να το καταρρίψει, με το σκεπτικό ότι δεν είχε η χώρα Γκοσπλάν, άρα καπιταλισμός βαρβάτος να πούμε

Δεν είπα ότι είχε φιλελεύθερη οικονομική πολιτική, αλλά το ότι ήταν και είναι καπιταλιστική χώρα όποτε το να αποδίδουμε την κατάσταση της χώρας στον κομμουνισμό είναι εμμονική χαζομάρα σαν αυτές που πιστεύει ο Πλούτωνας. Προσπαθείτε να γίνει ταύτιση καπιταλισμού προ μνημονίων με υπαρκτό σοσιαλισμό για να συγκριθεί η Ελλάδα με την Πολωνία και να την πληρώσει ο σοσιαλισμός - που δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην Ελλαδά - για τα χάλια της χώρας.

Αν και όταν υπάρξει κυβέρνηση στην Ελλάδα που θα τα καταφέρει να εφαρμόσει φιλελεύθερη οικονομική πολιτική, να το δούμε μετά απο 30 χρόνια αν δούλεψε ή όχι.
Το πιθανότερο όμως, είναι να επιβεβαιωθεί το ίδιο με τον έταιρο τρόπο, πχ να μογγολιάσουν τα ΕΛ στον λαϊκισμό, να βγάλουν κανέναν φιδέμπορα, και να τους κάνει Λιβερία χωρίς επιστροφή, γιατί εκεί ακριβώς οδηγεί ο σοσιαλισμός χωρίς δανεικά. Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί ούτε καν ψωμολιμασμένη Κούβα ή Β. Κορέα να γίνει.

Όλες οι κυβερνήσεις από το 2010 και μετά φιλελεύθερες είναι στα πλαίσια του ρεαλιστικού και όχι της φαντασίας των κρατικοδιαίτων νεοφιλελέδων. Το κράτος ελέγχει ελάχιστους τομείς που και σε αυτούς αν εξαιρεθεί η αστυνομία και ο στρατός συνυπάρχει ο ιδιωτικός τομέας, ενώ τα τελευταία 10 χρόνια τα κρατικά έσοδα ξεπερνούν κατά πολύ τα έξοδα εξαιρουμένων και των τόκων οπότε και το κλασικό φιλελε επιχείρημα ότι το κράτος είναι σπάταλο και υπερτροφικό έχει χάσει την εγκυρότητα του.

Δεκαπέντε χρόνια είναι αρκετός χρόνος για να κριθεί μια πολιτική κατεύθυνση και η μετακίνηση των γκολπόστ στον ορίζοντα της 30ετίας είναι cope για να μην παραδεχθείς ότι αυτού του είδους οι πολιτικές απέτυχαν για τον μέσο πολίτη και όχι ορθολογική εκτίμηση.

[Προέλλην]

Η κατάσταση της χώρας αποδίδεται σε συγκεκριμένης οικονομικής και κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν. Αυτές, απο την μεταπολίτευση και μετά (δεν εξετάζω αν πριν ήταν καλύτερες, απλά το πιάνω απο μία άλφα χρονική στιγμή χάρη της συζήτησης), ορίστηκαν απο ανάπτυξη μέσω φθηνών δανεικών, με το κράτος ως κύριο μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας, με κανονικοποίηση μαρξιστοειδών ψευτοεπαναστατισμών σε πανεπιστήμια, αλλά κυρίως σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, με πανίσχυρα συνδικάτα ακύρωναν κάθε προσπάθεια συμμαζέματος του προϋπολογισμού, με δαιμονοποίησης της φιλελεύθερης οικονομίας.

Στα 15 χρόνια που ακολούθησαν την χρεοκοπία αυτού του κοινωνικο-οικονομικού μοντέλου, έχουν κριθεί πάρα πολλά πράγματα. Π.χ. δεν χρεοκόπησε άτακτα η χώρα, ισοσκελίστηκαν οι προϋπολογισμοί, υπάρχει μια μακροχρόνια και επίπονη αλλά σαφής διέξοδος απο τον υπερχρέος, κλπ. Περί δημιουργίας προϋποθέσεων πρόκειται.

Ξεκινάς απο μία α πριόρι λανθασμένη βάση, ότι δηλαδή υπήρχε ποτέ κάμια ρεαλιστικό σενάριο σήμερα να μην έχουμε υπερχρέος, να έχουμε επιχειρηματίες και εργαζόμενους ποιότητας, είχουμε γενικά οικονομία τύπου ανεπτυγμένου κράτους, να είχαμε μισθούς ανάλογους με αυτούς κρατών που παράγουν αξία, κλπ.

Το άλλο είναι ότι φαίνεται να έχεις προσδοκία να πιάσουμε στα σίγουρα και σχετικά γρήγορα το επίπεδο ζωής λίγο πριν την κρίση. Αυτό όμως είναι πλάνη, γιατί το επίπεδο εκείνο δεν βασιζόταν σε κάποια πραγματική παραγωγική βάση. Ο πήχης συνεπώς δεν είναι καν αυτός. Τώρα που απογυμνώθηκες απο τα φθηνά δανεικά και τα μοιράσματά τους απο τους πολιτικούς στους πολίτες, έχει αρχίσει να φαίνεται η πραγματική οικονομία της χώρας και η δυνατότητές της.

Δύο δρόμοι είναι ανοικτοί για την Ελλάδα.
Ο ένας είναι κούτσα-κούτσα και με σχετικά πισωγυρίσματα και διαχειρίσιμους κλυδονισμούς, με κλεφτοπόλεμο (γιατί έτσι μόνο μπορεί να γίνει χωρίς δικτατορία) να μεταρρυθμιστεί η οικονομία και να εκπολιτιστούν οι πολίτες. Λίγη σημασία έχει ποιο κόμμα θα κυβερνάει, όσο θα πιάνει τα ποντίκια αυτά, θα είμαστε καλά (= θα αποφύγουμε την καταστροφή)
Ο άλλος είναι να "κουραστεί" ο Έλληνας (που δεν φημίζεται για την στωικότητα, την απόδοσή του σε διάρκεια, κλπ) και να αυτοκτονήσει. Δεν μπορώ να πω ότι αυτό θα είναι άδικο ατύχημα ή απλά η επιστροφή εκεί που δικαιωματικά ανήκει η κοινωνία μας, κάπου δηλαδή στα κράτη της Α. Μεσογείου, πλην Ισραήλ και Κύπρου. Ο Λίβανος είναι ότι πιο κοντά μου έρχεται στο μυαλό.

Υπάρχει και μία 3η εκδοχή, η οποία παίζει σε ένα άλλο επίπεδο, και δεν εξαρτάται απο εμάς. Να αλλάξουν τα δεδομένα στην Ευρώπη και να βρεθούμε ουσιαστικά μόνοι μας (να κοπεί η εγγύηση των Ευρωπαίων για τα δανεικά μας, να μην έχουμε πολιτική και στρατηγική στήριξη, κ.α.), με πιο επικρατούσα πιθανή συνέπεια να γίνουμε ξανά ζωτικός χώρος της Τουρκίας. Δεν εννοώ τόσο το να μας κατακτήσουν με τα όπλα, απλά θα αποτελούν την πιο θελκτική επιλογή όντας ένα υπερσύγχρονο βιομηχανικό κράτος με κοινή κουλτούρα ακριβώς δίπλα μας, και θα είναι πρόθυμοι να μας αναλάβουν.

To ρεζουμέ είναι, σήμερα, θα πρέπει περισσότερο να κοιτάμε που ήταν η Ελλάδα το 2012 και το 2015, παρά πως τα περνάει ο Δανός και Ελβετός και να οργιζόμαστε γιατί δεν περνάμε κι εμείς έτσι. Πρόκειται για πλάνη που βασίζεται ακριβώς στο γεγονός ότι τα πράγματα σήμερα είναι πολύ καλύτερα απο πριν απο 15 χρόνια, κάτι που ακόμη κι αυτό, κάπως παραμυθιάζονται κάποιοι ότι είναι δεδομένο. Αντικειμενικά, τα πράγματα μπορούν να γίνουν πιο εύκολα χειρότερα, απ ότι καλύτερα.

[Λαχουρένιος]

Η κατάσταση της χώρας αποδίδεται σε συγκεκριμένης οικονομικής και κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν. Αυτές, απο την μεταπολίτευση και μετά (δεν εξετάζω αν πριν ήταν καλύτερες, απλά το πιάνω απο μία άλφα χρονική στιγμή χάρη της συζήτησης), ορίστηκαν απο ανάπτυξη μέσω φθηνών δανεικών, με το κράτος ως κύριο μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας, με κανονικοποίηση μαρξιστοειδών ψευτοεπαναστατισμών σε πανεπιστήμια, αλλά κυρίως σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, με πανίσχυρα συνδικάτα ακύρωναν κάθε προσπάθεια συμμαζέματος του προϋπολογισμού, με δαιμονοποίησης της φιλελεύθερης οικονομίας.

Στα 15 χρόνια που ακολούθησαν την χρεοκοπία αυτού του κοινωνικο-οικονομικού μοντέλου, έχουν κριθεί πάρα πολλά πράγματα. Π.χ. δεν χρεοκόπησε άτακτα η χώρα, ισοσκελίστηκαν οι προϋπολογισμοί, υπάρχει μια μακροχρόνια και επίπονη αλλά σαφής διέξοδος απο τον υπερχρέος, κλπ. Περί δημιουργίας προϋποθέσεων πρόκειται.

Το μόνο που βελτιώθηκε ήταν ο προυπολογισμός, αλλά ένα κράτος δεν είναι μόνο τα δημοσιονομικά που και αυτά τακτοποιήθηκαν με τέτοιο τρόπο που έβλαψαν και βλάπτουν την ανάπτυξη. Η χώρα συνεχίζει να εξαρτάται από την οικοδομή και τον τουρισμό, το εμπορικό έλλειμα έχει φτάσει στα επίπεδα των 00s, η διαφθορά έχει εκτιναχθεί και το πραγματικό εισόδημα του πολίτη μένει στάσιμο.

Θυμάμαι στις αρχές των 10s, τους μπουρδολόγους του φιλελευθερισμού να λένε με στόμφο ότι η Ελλάδα πρέπει να γίνει από χωρά παραγωγής υπηρεσιών εξαγωγική χώρα. Μέσα πέσανε τα τσακάλια

Το μόνο που εξασφάλισαν τα μνημόνια ήταν τα λεφτά των δανειστών και έδωσαν την ευκαιρία στην εγχώρια ελίτ να περάσουν (μαζί με τις αναγκαίες περικοπές για το έλλειμα) και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και ιδιωτικοποιήσεις που θα τους έκαναν πιο πλούσιους εις βάρος των υπολοίπων.

Το ίδιο μπουρδέλο με το 2010 είμαστε, απλώς πιο φτωχοί.

Ξεκινάς απο μία α πριόρι λανθασμένη βάση, ότι δηλαδή υπήρχε ποτέ κάμια ρεαλιστικό σενάριο σήμερα να μην έχουμε υπερχρέος, να έχουμε επιχειρηματίες και εργαζόμενους ποιότητας, είχουμε γενικά οικονομία τύπου ανεπτυγμένου κράτους, να είχαμε μισθούς ανάλογους με αυτούς κρατών που παράγουν αξία, κλπ.

Το άλλο είναι ότι φαίνεται να έχεις προσδοκία να πιάσουμε στα σίγουρα και σχετικά γρήγορα το επίπεδο ζωής λίγο πριν την κρίση. Αυτό όμως είναι πλάνη, γιατί το επίπεδο εκείνο δεν βασιζόταν σε κάποια πραγματική παραγωγική βάση. Ο πήχης συνεπώς δεν είναι καν αυτός. Τώρα που απογυμνώθηκες απο τα φθηνά δανεικά και τα μοιράσματά τους απο τους πολιτικούς στους πολίτες, έχει αρχίσει να φαίνεται η πραγματική οικονομία της χώρας και η δυνατότητές της.

Σε όλες τις χώρες η πλέμπα πάνω κάτω τα ίδια είναι. Οι επιχειρηματίες κοιτάνε την γρήγορη και εύκολη κονόμα και οι εργαζόμενοι να πάρουν τα περισσότερα λεφτά με τον λιγότερο δυνατό κόπο. Αυτό που κάνει την διαφορά από χώρα σε χώρα είναι η ποιότητα της πολιτικής ελίτ και κατ' επέκταση οι κρατικές πολιτικές. Ε, όταν η πολιτική σου ελίτ είναι ο Μητσοτάκης και ο Μπουμπούκος δεν μπορείς να περιμένεις πολλά.

Δύο δρόμοι είναι ανοικτοί για την Ελλάδα.
Ο ένας είναι κούτσα-κούτσα και με σχετικά πισωγυρίσματα και διαχειρίσιμους κλυδονισμούς, με κλεφτοπόλεμο (γιατί έτσι μόνο μπορεί να γίνει χωρίς δικτατορία) να μεταρρυθμιστεί η οικονομία και να εκπολιτιστούν οι πολίτες. Λίγη σημασία έχει ποιο κόμμα θα κυβερνάει, όσο θα πιάνει τα ποντίκια αυτά, θα είμαστε καλά (= θα αποφύγουμε την καταστροφή)
Ο άλλος είναι να "κουραστεί" ο Έλληνας (που δεν φημίζεται για την στωικότητα, την απόδοσή του σε διάρκεια, κλπ) και να αυτοκτονήσει. Δεν μπορώ να πω ότι αυτό θα είναι άδικο ατύχημα ή απλά η επιστροφή εκεί που δικαιωματικά ανήκει η κοινωνία μας, κάπου δηλαδή στα κράτη της Α. Μεσογείου, πλην Ισραήλ και Κύπρου. Ο Λίβανος είναι ότι πιο κοντά μου έρχεται στο μυαλό.

Παρουσιάζεις αυτά τα δύο μονοπάτια σαν τελείως διαφορετικά, αλλά είναι αλληλένδετα. Η αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού είναι που μετατρέπει την Ελλάδα σε Λίβανο χρόνο με τον χρόνο. Ο πολίτης δεν έχει λόγο να αυτοκτονήσει αν η καθημερινότητα του βελτιώνεται.

Κατακρίνεις τον έλληνα ότι έχει κουραστεί, αλλά ο ευρωπαίος έχει κουραστεί με πολύ λιγότερα. Το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα είναι πολύ σταθερό και αντιλαικιστικό για μια χώρα που πέρασε 25% ύφεση και βουλιάζει στον πάτο της ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ έχουν αποκτήσει ακροδεξιές και λαικιστικές κυβερνήσεις έχοντας πολύ ηπιότερα προβλήματα. Οι σοβαροί ευρωπαίοι αν φάνε μια κρίση σαν την δική μας δε θα εκλέξουν απλώς λαικιστές, αλλά θα γυρίσουν σε καθεστώτα μεσοπολέμου.

Υπάρχει και μία 3η εκδοχή, η οποία παίζει σε ένα άλλο επίπεδο, και δεν εξαρτάται απο εμάς. Να αλλάξουν τα δεδομένα στην Ευρώπη και να βρεθούμε ουσιαστικά μόνοι μας (να κοπεί η εγγύηση των Ευρωπαίων για τα δανεικά μας, να μην έχουμε πολιτική και στρατηγική στήριξη, κ.α.), με πιο επικρατούσα πιθανή συνέπεια να γίνουμε ξανά ζωτικός χώρος της Τουρκίας. Δεν εννοώ τόσο το να μας κατακτήσουν με τα όπλα, απλά θα αποτελούν την πιο θελκτική επιλογή όντας ένα υπερσύγχρονο βιομηχανικό κράτος με κοινή κουλτούρα ακριβώς δίπλα μας, και θα είναι πρόθυμοι να μας αναλάβουν.

Mε τις μαλακίες που κάνει η ΕΕ και θέλει να βάλει την Τουρκία στον ευρωστρατό, πολύ πιθανό και αυτό

To ρεζουμέ είναι, σήμερα, θα πρέπει περισσότερο να κοιτάμε που ήταν η Ελλάδα το 2012 και το 2015, παρά πως τα περνάει ο Δανός και Ελβετός και να οργιζόμαστε γιατί δεν περνάμε κι εμείς έτσι. Πρόκειται για πλάνη που βασίζεται ακριβώς στο γεγονός ότι τα πράγματα σήμερα είναι πολύ καλύτερα απο πριν απο 15 χρόνια, κάτι που ακόμη κι αυτό, κάπως παραμυθιάζονται κάποιοι ότι είναι δεδομένο. Αντικειμενικά, τα πράγματα μπορούν να γίνουν πιο εύκολα χειρότερα, απ ότι καλύτερα.

Ούτε τον λήγοντα. Ποια Δανία και Ελβετία? Η Ελλάδα έχει ξεπεραστεί από ΟΛΟΥΣ στην ΕΕ πλην Βουλγαρίας που μας φτάνει και αυτή. Αυτό θα ήταν σενάριο ΕΦ πριν αρχίζουν να εφαρμόζονται οι νεοφιλελεύθερες τρέλες.

[Adminović]

Το οικονομικό μοντέλο δεν είναι τόσο το πρόβλημα, όσο αυτοί που το εφαρμόζουν.

Όταν έχεις μια υπερδιεφθαρμένη ελίτ και τους υπαλλήλους της να παίρνουν τις αποφάσεις, τίποτα δεν πρόκειται ποτέ να βελτιωθεί, όποιο οικονομικό σύστημα και αν εφαρμοστεί. Ακούμε διάφορες αρλούμπες για ελεύθερη αγορά, φιλελεύθερη οικονομία κοκ, αλλά στην πραγματικότητα έχεις κάτι κρατικοδίαιτους "επιχειρηματίες", τα διάφορα καρτέλ και τις μαφίες κάθε είδους που λυμαίνονται την οικονομία της χώρας. Ανάλογες αρλούμπες με όσα λέγονται για "ανεξάρτητη δικαιοσύνη", για στελέχωση της δημόσιας διοίκησης από "άριστους" (δηλαδή τα παιδιά της Ομάδας Ηλίθιας και της ΟΝΝΕΔ ) κλπ κλπ.

Οι άλλες χώρες, που ατυχώς συγκρίνονται με την Ελλάδα, δεν έχουν σε καμία περίπτωση όλο αυτό το βόθρο να ελέγχει την οικονομία τους.

[Λαχουρένιος]

Το οικονομικό μοντέλο δεν είναι τόσο το πρόβλημα, όσο αυτοί που το εφαρμόζουν.

Όταν έχεις μια υπερδιεφθαρμένη ελίτ και τους υπαλλήλους της να παίρνουν τις αποφάσεις, τίποτα δεν πρόκειται ποτέ να βελτιωθεί, όποιο οικονομικό σύστημα και αν εφαρμοστεί. Ακούμε διάφορες αρλούμπες για ελεύθερη αγορά, φιλελεύθερη οικονομία κοκ, αλλά στην πραγματικότητα έχεις κάτι κρατικοδίαιτους "επιχειρηματίες", τα διάφορα καρτέλ και τις μαφίες κάθε είδους που λυμαίνονται την οικονομία της χώρας. Ανάλογες αρλούμπες με όσα λέγονται για "ανεξάρτητη δικαιοσύνη", για στελέχωση της δημόσιας διοίκησης από "άριστους" (δηλαδή τα παιδιά της Ομάδας Ηλίθιας και της ΟΝΝΕΔ ) κλπ κλπ.

Οι άλλες χώρες, που ατυχώς συγκρίνονται με την Ελλάδα, δεν έχουν σε καμία περίπτωση όλο αυτό το βόθρο να ελέγχει την οικονομία τους.

Ακριβώς, για αυτό έγραψα ότι η πολιτική τάξη είναι που κάνει την διαφορά και όχι οι πολίτες. Για αυτό βλέπεις έλληνες να κάνουν τις παναγίες όταν πάνε στο εξωτερικό και ξένους να τα κάνουν όλα πουτάνα όταν έρχονται στο δικό μας μπάχαλο.

Οι φιλελέδες (αναφέρομαι σε όσους πιστεύουν όντως αυτές τις παπαριές και όχι στους πετσωμένους ''δημοσιογραφους'') επαναπαύονται στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και την θεωρούν πανάκεια, αυτές όμως το μόνο που εξασφαλίζουν είναι την επιστροφή των δανεικών και την σταθερότητα της ΕΕ και της ΕΖ (που και αυτό παίζεται αλλά τεσ πα). Οι δανειστές δεν νοιάζονται για το αν θα φτιάξεις εσύ κράτος, αυτοί θέλουν απλά να πάρουν τα λεφτά τους πίσω και δεν μπορεί να τους κατηγορήσει κανείς για αυτό. Δική μας ευθύνη είναι να φτιάξουμε κράτος και παραγωγικό μοντέλο.

[Προέλλην]

Η κατάσταση της χώρας αποδίδεται σε συγκεκριμένης οικονομικής και κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν. Αυτές, απο την μεταπολίτευση και μετά (δεν εξετάζω αν πριν ήταν καλύτερες, απλά το πιάνω απο μία άλφα χρονική στιγμή χάρη της συζήτησης), ορίστηκαν απο ανάπτυξη μέσω φθηνών δανεικών, με το κράτος ως κύριο μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας, με κανονικοποίηση μαρξιστοειδών ψευτοεπαναστατισμών σε πανεπιστήμια, αλλά κυρίως σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, με πανίσχυρα συνδικάτα ακύρωναν κάθε προσπάθεια συμμαζέματος του προϋπολογισμού, με δαιμονοποίησης της φιλελεύθερης οικονομίας.

Στα 15 χρόνια που ακολούθησαν την χρεοκοπία αυτού του κοινωνικο-οικονομικού μοντέλου, έχουν κριθεί πάρα πολλά πράγματα. Π.χ. δεν χρεοκόπησε άτακτα η χώρα, ισοσκελίστηκαν οι προϋπολογισμοί, υπάρχει μια μακροχρόνια και επίπονη αλλά σαφής διέξοδος απο τον υπερχρέος, κλπ. Περί δημιουργίας προϋποθέσεων πρόκειται.

Το μόνο που βελτιώθηκε ήταν ο προυπολογισμός, αλλά ένα κράτος δεν είναι μόνο τα δημοσιονομικά που και αυτά τακτοποιήθηκαν με τέτοιο τρόπο που έβλαψαν και βλάπτουν την ανάπτυξη. Η χώρα συνεχίζει να εξαρτάται από την οικοδομή και τον τουρισμό, το εμπορικό έλλειμα έχει φτάσει στα επίπεδα των 00s, η διαφθορά έχει εκτιναχθεί και το πραγματικό εισόδημα του πολίτη μένει στάσιμο.

Διάβασα μέχρι εδώ, γιατί δεν νομίζω ότι οτιδήποτε άλλο έχει σημασία όταν υπάρχουν ακόμη τέτοιες αυταπάτες.

Οποιοσδήποτε βρέθηκε με εξουσία και την ευθύνη στα χέρια μετά την χρεοκοπία, έκρινε ότι η άτακτη χρεοκοπία αποτελούσε πολύ χειρότερη εναλλακτική του προγράμματος διευθέτησης του χρέους (= δεύσμευση για μεγάλα πλεονάσματα για δεκαετίες, με αντάλλαγμα συνέχεια στην πρόσβαση στις αγορές ομολόγων). Είτε ήταν ο Σαμαράς του άλλου μείγματος οικονομικών πολιτικών, είτε είτε ο Τσίφρας της σκληρής διαπραγμάτευσης και των εκβιασμών μπορλούτου στην Ε.Ε.

Η ρύθμιση του χρέους που επιτεύχθηκε και αποφεύχθηκε η άτακτη χρεοκοπία, δεν σημαίνει μηδενισμό και χαλαρή επιστροφή στις καλές ημέρες, πόσο μάλλον σε ακόμη καλύτερες ημέρες, απλά μιά χρηματοδοτική σιγουριά, με αντάλλαγμα μια μακρά και επίπονη πορεία. Το ρεμπελιό, έχει συνέπειες.

Ίσως είναι δύσκολο να το αντιληφθεί ο μέσος ΕΛ, που έχει μεγαλώσει με την ελληνορθόδοξη λογική, ότι αν μετανοήσεις, τσααάκ σώζεται η ψυχή σου. Δεν είναι βασικά θέμα θρησκείας, αλλά και κοινωνικής αντίληψης. Απο το σχολείο πχ θυμάμαι σε πολλές περιπτώσεις, ότι προωθούταν η κουλτούρα ότι αρκεί να βγείς μπροστά να πείς ότι εσύ το έκανες και να υποσχεθείς ότι δεν θα το ξανακάνεις, και την γλίτωνες. Τα ίδια και στα δικαστήρια, πχ σε έπιασαν να οδηγείς 14 χρονών παπί 100 κυβικά; Κανένα πρόβλημα, έβαζες πουκάμισο, ζητούσες συγγνώμη με χαμηλό βλέμα και ο Δικαστής σε έστελνε αναίμακτα σπίτι σου.

Δυστυχώς, ο κόσμος δεν δουλεύει έτσι. Όταν κάνεις μιά μαλακία, υπομένεις και τις συνέπειες. Όλες. Μέχρι τέλους. Η μετάνοιά σου, σε βοηθάει μόνο να μην το ξανακάνεις, όχι να την γλιτώσεις
Επίσης, και οι αμαρτίες γονέων, παιδεύουν τα τέκνα. Αν σε αφήσει κληρονομιά ο πατέρας σου 5 διαμερίσματα και 5.000.000 ευρώ χρέη, δεν θα τα καταφέρεις να πεις, α δεν ξέρω, εγώ δεν δανείστηκα, ας κληρονομήσω τα διαμερίσματα.

Φυσικά και η δέσμευση για μεγάλα πλεονάσματα αποτελεί και θα αποτελεί βραχνά στην Ελλάδα. Φυσικά και οι επενδύσεις στη χώρα, εσωτερικές και εξωτερικές, θα κατευθυνθούν στους τομείς όπου υπάρχει συγκριτικό πλεονέκτημα και μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους σε συνδυασμό με μικρότερο ρίσκο (τουρισμός, ακίνητα, σουπερμαρκετική/μπακαλική). Φυσικά και θα υπάρχει ακόμη διαπλοκή (η οποία δεν είναι σήμερα μεγαλύτερη απο παλαιότερα).

Το όλο διακύβευμα είναι να μπορέσουμε απλά να συνεχίσει να υπάρχει η οικονομία μας, και κουτσά στραβά, να κάνουμε μικρά βήματα ανάπτυξης του ΑΕΠ. Αν ξεκινάς απο την βάση ότι ΟΚ, υπογράψαμε μνημόνια, γιατί δεν κάνουμε βζιιιίν επιπέδου ζωής, κάτι έχεις καταλάβει λάθος. Το καταλαβαίνω ότι είναι δύσκολο να χωνεθεί, αλλά η ρεμούλα των προηγούμενων δεκαετιών έχει αντίκτυπο, εννοείται ότι 1-2 γενιές θα περάσουν δύσκολα. Αν η πλειοψηφία νομίζει ότι υπάρχει μια άλλη ευκολότερη εναλλακτική, ας το πεί το καταθέσει στην κάλπη, και μετά να δούμε κιόλας στην πράξη αν αυτό που έβγαλε θα την προσφέρει κιόλας

Γενικά, η όλη φάση συνοψίζεται σε αδυναμία αποδοχής της πραγματικότητας.

[Λαχουρένιος]

Διάβασα μέχρι εδώ, γιατί δεν νομίζω ότι οτιδήποτε άλλο έχει σημασία όταν υπάρχουν ακόμη τέτοιες αυταπάτες.

Οποιοσδήποτε βρέθηκε με εξουσία και την ευθύνη στα χέρια μετά την χρεοκοπία, έκρινε ότι η άτακτη χρεοκοπία αποτελούσε πολύ χειρότερη εναλλακτική του προγράμματος διευθέτησης του χρέους (= δεύσμευση για μεγάλα πλεονάσματα για δεκαετίες, με αντάλλαγμα συνέχεια στην πρόσβαση στις αγορές ομολόγων). Είτε ήταν ο Σαμαράς του άλλου μείγματος οικονομικών πολιτικών, είτε είτε ο Τσίφρας της σκληρής διαπραγμάτευσης και των εκβιασμών μπορλούτου στην Ε.Ε.

Η ρύθμιση του χρέους που επιτεύχθηκε και αποφεύχθηκε η άτακτη χρεοκοπία, δεν σημαίνει μηδενισμό και χαλαρή επιστροφή στις καλές ημέρες, πόσο μάλλον σε ακόμη καλύτερες ημέρες, απλά μιά χρηματοδοτική σιγουριά, με αντάλλαγμα μια μακρά και επίπονη πορεία. Το ρεμπελιό, έχει συνέπειες.

Ίσως είναι δύσκολο να το αντιληφθεί ο μέσος ΕΛ, που έχει μεγαλώσει με την ελληνορθόδοξη λογική, ότι αν μετανοήσεις, τσααάκ σώζεται η ψυχή σου. Δεν είναι βασικά θέμα θρησκείας, αλλά και κοινωνικής αντίληψης. Απο το σχολείο πχ θυμάμαι σε πολλές περιπτώσεις, ότι προωθούταν η κουλτούρα ότι αρκεί να βγείς μπροστά να πείς ότι εσύ το έκανες και να υποσχεθείς ότι δεν θα το ξανακάνεις, και την γλίτωνες. Τα ίδια και στα δικαστήρια, πχ σε έπιασαν να οδηγείς 14 χρονών παπί 100 κυβικά; Κανένα πρόβλημα, έβαζες πουκάμισο, ζητούσες συγγνώμη με χαμηλό βλέμα και ο Δικαστής σε έστελνε αναίμακτα σπίτι σου.

Δυστυχώς, ο κόσμος δεν δουλεύει έτσι. Όταν κάνεις μιά μαλακία, υπομένεις και τις συνέπειες. Όλες. Μέχρι τέλους. Η μετάνοιά σου, σε βοηθάει μόνο να μην το ξανακάνεις, όχι να την γλιτώσεις
Επίσης, και οι αμαρτίες γονέων, παιδεύουν τα τέκνα. Αν σε αφήσει κληρονομιά ο πατέρας σου 5 διαμερίσματα και 5.000.000 ευρώ χρέη, δεν θα τα καταφέρεις να πεις, α δεν ξέρω, εγώ δεν δανείστηκα, ας κληρονομήσω τα διαμερίσματα.

Αυτό που μου αποδίδεις το κάνεις εσύ όμως. Τι διαφορά έχει το επιχείρημα σου ότι οι έλληνες πρέπει να τιμωρηθούν ες αεί από την χριστιανική αντίληψη για το προπατορικό αμάρτημα?

Λάθη δεν έγιναν μόνο από τους έλληνες πολίτες. Έγιναν από τους δανειστές που δάνειζαν σε μια διεφθαρμένη και αντιπαραγωγική οικονομία, έγιναν και από τους ευρωπαίους που μας έβαλαν στην ΕΖ με πλαστά στοιχεία και φυσικά από τους έλληνες πολιτικούς.

Και σε τελική ανάλυση, αν κοιτάξουμε την μάζα των πολιτών, πολύ λιγότερο την πλήρωσαν κατηγορίες όπως ελεύθεροι επαγγελματίες που φοροδιέφευγαν συστηματικά ή ρετιρέ των ΔΥ με τα παχυλά εφάπαξ που τα λεφτά αυτά τα έκαναν airbnb σήμερα παρά ιδιωτικοί υπάλληλοι οι οποίοι δεν είχαν άμεση συνεισφορά στην διόγκωση του χρέους.

Οπότε αν θες να το δεις καθαρά τιμωρητικά (μια οπτική που δεν με βρίσκει σύμφωνο) πρέπει να τιμωρηθούν ΟΛΟΙ κατ' αναλογία με το πόσο έφταιξαν, όχι μόνο οι πιο αδύναμοι γιατί εκεί μας παίρνει

Φυσικά και η δέσμευση για μεγάλα πλεονάσματα αποτελεί και θα αποτελεί βραχνά στην Ελλάδα. Φυσικά και οι επενδύσεις στη χώρα, εσωτερικές και εξωτερικές, θα κατευθυνθούν στους τομείς όπου υπάρχει συγκριτικό πλεονέκτημα και μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους σε συνδυασμό με μικρότερο ρίσκο (τουρισμός, ακίνητα, σουπερμαρκετική/μπακαλική). Φυσικά και θα υπάρχει ακόμη διαπλοκή (η οποία δεν είναι σήμερα μεγαλύτερη απο παλαιότερα).

Χαίρω πολύ όμως, αυτά τα κάναμε και προ κρίσης. Υποτίθεται πως η κρίση και τα μνημόνια θα ήταν ευκαιρία να αλλάξουμε και όχι να επαναλάβουμε τα ίδια λάθη και να περιμένουμε κάτι διαφορετικό.

Η διαπλοκή σήμερα είναι μεγαλύτερη με δεδομένη την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας γιατί κάθε σκάνδαλο σε τομείς όπως η δικαιοσύνη ή τις επιδοτήσεις εκτός από ηθικό ζήτημα στοιχίζει και ανάπτυξη σε μια χώρα που την έχει μεγάλη ανάγκη.

Το όλο διακύβευμα είναι να μπορέσουμε απλά να συνεχίσει να υπάρχει η οικονομία μας, και κουτσά στραβά, να κάνουμε μικρά βήματα ανάπτυξης του ΑΕΠ. Αν ξεκινάς απο την βάση ότι ΟΚ, υπογράψαμε μνημόνια, γιατί δεν κάνουμε βζιιιίν επιπέδου ζωής, κάτι έχεις καταλάβει λάθος. Το καταλαβαίνω ότι είναι δύσκολο να χωνεθεί, αλλά η ρεμούλα των προηγούμενων δεκαετιών έχει αντίκτυπο, εννοείται ότι 1-2 γενιές θα περάσουν δύσκολα. Αν η πλειοψηφία νομίζει ότι υπάρχει μια άλλη ευκολότερη εναλλακτική, ας το πεί το καταθέσει στην κάλπη, και μετά να δούμε κιόλας στην πράξη αν αυτό που έβγαλε θα την προσφέρει κιόλας

Γενικά, η όλη φάση συνοψίζεται σε αδυναμία αποδοχής της πραγματικότητας.

Δεν είναι μόνο ότι δεν έγινε ''βζιν'', δεν έγιναν ούτε μικρά βήματα προς κάτι καλύτερο. Ούτε ο πιο φανατικός αντιμνημονιακός δε θα περίμενε ότι σήμερα θα είμασταν οι δεύτεροι πιο φτωχοί της ΕΕ μετά την Βουλγαρία. Μια πολιτική που είναι ωφέλιμη προλαβαίνει να αποδώσει καρπούς σε 15 χρόνια, οπού καρποί=πορεία προς κάτι καλύτερο. Αν αυτό δεν έχει συμβεί τότε που βασίζεται η αισιοδοξία σου? Μόνο σε θρησκευτικού τύπου εμμονή μπορεί να αποδοθεί.

[Προέλλην]

Φυσικά και η δέσμευση για μεγάλα πλεονάσματα αποτελεί και θα αποτελεί βραχνά στην Ελλάδα. Φυσικά και οι επενδύσεις στη χώρα, εσωτερικές και εξωτερικές, θα κατευθυνθούν στους τομείς όπου υπάρχει συγκριτικό πλεονέκτημα και μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους σε συνδυασμό με μικρότερο ρίσκο (τουρισμός, ακίνητα, σουπερμαρκετική/μπακαλική). Φυσικά και θα υπάρχει ακόμη διαπλοκή (η οποία δεν είναι σήμερα μεγαλύτερη απο παλαιότερα).

Χαίρω πολύ όμως, αυτά τα κάναμε και προ κρίσης. Υποτίθεται πως η κρίση και τα μνημόνια θα ήταν ευκαιρία να αλλάξουμε και όχι να επαναλάβουμε τα ίδια λάθη και να περιμένουμε κάτι διαφορετικό.

Κάποια πράγματα είναι αυταπάτες. Η Ελλάδα πχ, δεν πρόκειται ποτέ να γίνει βιομηχανική-εξαγωγική χώρα, δεν έχει τις προϋποθέσεις (εγγύτητα στα βιομηχανικά κέντρα, ευμεγέθη εσωτερική αγορά για στήριξη, κ.α.) και ούτε πρόκειται να τις αποκτήσει.
Σε ορισμένους τομείς της βιομηχανίας, με την ευρύτερη έννοια, και σήμερα τα πάει καλά, πχ προϊόντα επεξεργασίας πετρελαίου και φάρμακα. Έχει και κάποιες μικρομεσαίες εταιρίες τεχνολογίας. Απλά, όλα αυτά δεν μπορούν να μεγεθυνθούν τόσο έτσι ώστε να αποτελέσουν την οικονομική βάση της χώρας.
Φυσικά και η οικονομία οφείλει να εκμεταλλευτεί στο μέγιστο ένα απο τα ελάχιστα πλεονεκτήματά της, την τουριστική δυναμική της, την δυναμική της να αποτελέσει χώρα προορισμό συνταξιούχων ανεπτυγμένων κρατών, κλπ. Δεν υπάρχει κάποιο σενάριο όπου θα έπεφταν τα -πες 50 δις- που έπεσαν σε βίλες, τουριστικές μονάδες, οικισμούς παραθεριστικών κατοικιών, κλπ, σε κάτι άλλο, πχ βιομηχανία, και θα παρήγαγαν παραπάνω πλούτο και με μικρότερο ρίσκο. Βασικά όχι απλά ότι ήταν αποτυχία, αλλά δεν θα μπορούσε να γίνει καν.

Η διαπλοκή σήμερα είναι μεγαλύτερη με δεδομένη την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας γιατί κάθε σκάνδαλο σε τομείς όπως η δικαιοσύνη ή τις επιδοτήσεις εκτός από ηθικό ζήτημα στοιχίζει και ανάπτυξη σε μια χώρα που την έχει μεγάλη ανάγκη.

Αυτό που το στηρίζεις; Λες στ αλήθεια δηλαδή ότι σήμερα η διαφθορά είναι μεγαλύτερη απο τα 80ς, τα 90ς, και τα 00ς;

Και ποια κακή οικονομική κατάσταση; Μακροοικονομικά η χώρα τα πάει μια χαρά. Η δε ακρίβεια δεν είναι κατόρθωμα της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά αποτέλεσμα δύο απανωτών διεθνών κρίσεων, της πανδημίας και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Παντού έχουν ανεβεί οι τιμές, αλλού λιγότερο αλλά περισσότερο ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες.

Το όλο διακύβευμα είναι να μπορέσουμε απλά να συνεχίσει να υπάρχει η οικονομία μας, και κουτσά στραβά, να κάνουμε μικρά βήματα ανάπτυξης του ΑΕΠ. Αν ξεκινάς απο την βάση ότι ΟΚ, υπογράψαμε μνημόνια, γιατί δεν κάνουμε βζιιιίν επιπέδου ζωής, κάτι έχεις καταλάβει λάθος. Το καταλαβαίνω ότι είναι δύσκολο να χωνεθεί, αλλά η ρεμούλα των προηγούμενων δεκαετιών έχει αντίκτυπο, εννοείται ότι 1-2 γενιές θα περάσουν δύσκολα. Αν η πλειοψηφία νομίζει ότι υπάρχει μια άλλη ευκολότερη εναλλακτική, ας το πεί το καταθέσει στην κάλπη, και μετά να δούμε κιόλας στην πράξη αν αυτό που έβγαλε θα την προσφέρει κιόλας

Γενικά, η όλη φάση συνοψίζεται σε αδυναμία αποδοχής της πραγματικότητας.

Δεν είναι μόνο ότι δεν έγινε ''βζιν'', δεν έγιναν ούτε μικρά βήματα προς κάτι καλύτερο. Ούτε ο πιο φανατικός αντιμνημονιακός δε θα περίμενε ότι σήμερα θα είμασταν οι δεύτεροι πιο φτωχοί της ΕΕ μετά την Βουλγαρία. Μια πολιτική που είναι ωφέλιμη προλαβαίνει να αποδώσει καρπούς σε 15 χρόνια, οπού καρποί=πορεία προς κάτι καλύτερο. Αν αυτό δεν έχει συμβεί τότε που βασίζεται η αισιοδοξία σου? Μόνο σε θρησκευτικού τύπου εμμονή μπορεί να αποδοθεί.

Δεν είναι απαραίτητο η πραγματικότητα να συμβαδίζει με τις προσδοκίες του καθενός. Στην πραγματικότητα, το ΑΕΠ μας μεγαλώνει, το χρέος αποκλιμακώνεται, και αυτά μάλιστα προς έκπληξη αρκετών που δεν πίστευαν ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατόν.

Τα μεγάλα πλεονάσματα και η πρώορη αποπληρωμή δανείων, δεν είναι κάποιο βίτσιο της κυβέρνησης, αλλά αυτό που θα έκανε κάθε άλλη κυβέρνηση που δεν θέλει να ξαναχρεοκοπήσει σε λίγα χρόνια. Δάνεια υψηλού επιτοκίου αντικαθιστώνται με δάνεια χαμηλότερου επιτοκίου, που σημαίνει λιγότερα λεφτά στους δανειστές και περισσότερα για τη χώρα. Επίσης γίνεται για να αποφευχθεί σε λίγα χρόνια να χρειαστεί να αποπληρώσουμε περισσότερα δάνεια που σκάνε μαζεμένα μαζί σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Μπορεί φαινομενικά σήμερα να κάνει πιο στενά τα πράγματα, αλλά σε ορίζοντα μεσοπροθεσμο τα κάνει πιο χαλαρά.

Γενικά, όπου ακούς να λένε για σαδιστικά πλεονάσματα, πληρώνει πρόωρα για να κάνει το καλό παιδί, κλπ, να ξέρεις ότι πρόκειται για ακριβώς του ίδιου τύπου ανεύθυνους απατεώνες που μας χρεοκόπησαν. Και γενικά, πολλοί δεν φαίνεται να καταλαβαίνουν ότι ο ορίζοντας είναι μακρινός και ότι ο κίνδυνος της άτακτης χρεοκοπίας δεν έχει εξαφανιστεί αλλά ελοχεύει ακόμη στο πρώτο δημοσιονομικό στραβοπάτημα, ειδικά σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο περίπλοκο. Και σε μιά τέτοια περίπτωση θα αναπολεί την σημερινή κατάσταση ως χρυσή εποχή.

[Λαχουρένιος]

Κάποια πράγματα είναι αυταπάτες. Η Ελλάδα πχ, δεν πρόκειται ποτέ να γίνει βιομηχανική-εξαγωγική χώρα, δεν έχει τις προϋποθέσεις (εγγύτητα στα βιομηχανικά κέντρα, ευμεγέθη εσωτερική αγορά για στήριξη, κ.α.) και ούτε πρόκειται να τις αποκτήσει.
Σε ορισμένους τομείς της βιομηχανίας, με την ευρύτερη έννοια, και σήμερα τα πάει καλά, πχ προϊόντα επεξεργασίας πετρελαίου και φάρμακα. Έχει και κάποιες μικρομεσαίες εταιρίες τεχνολογίας. Απλά, όλα αυτά δεν μπορούν να μεγεθυνθούν τόσο έτσι ώστε να αποτελέσουν την οικονομική βάση της χώρας.
Φυσικά και η οικονομία οφείλει να εκμεταλλευτεί στο μέγιστο ένα απο τα ελάχιστα πλεονεκτήματά της, την τουριστική δυναμική της, την δυναμική της να αποτελέσει χώρα προορισμό συνταξιούχων ανεπτυγμένων κρατών, κλπ. Δεν υπάρχει κάποιο σενάριο όπου θα έπεφταν τα -πες 50 δις- που έπεσαν σε βίλες, τουριστικές μονάδες, οικισμούς παραθεριστικών κατοικιών, κλπ, σε κάτι άλλο, πχ βιομηχανία, και θα παρήγαγαν παραπάνω πλούτο και με μικρότερο ρίσκο. Βασικά όχι απλά ότι ήταν αποτυχία, αλλά δεν θα μπορούσε να γίνει καν.

Ο τουρισμός δεν μπορεί να γίνει η ατμομηχανή μιας χώρας. Δεν προσφέρει καλές αμοιβές και προοπτικές επαγγελματικής ανέλιξης και ανεβάζει τις τιμές των ακινήτων και των προϊόντων βασικής ανάγκης χωρίς να ανεβάζει αντίστοιχα και τα εισοδήματα. Είναι καλό να υπάρχει σε μια οικονομία συμπληρωματικά με άλλες δραστηριότητες αλλά όχι σαν μονοκαλλιέργεια γιατί μετατρέπει μια χώρα σε playground τουριστών και την κάνει αβίωτη για τους ντόπιους.

Η Σλοβενία είναι 3 εκατομμύρια και η Τσεχία και η Ουγγαρία είναι πάνω κάτω τα ίδια με Ελλάδα σε πληθυσμό και αυτές οι χώρες έχουν πολύ μεγαλύτερες επενδύσεις στην βιομηχανία απ' ότι εμείς. Δεν είναι δικαιολογία ο πληθυσμός.

Αυτό που το στηρίζεις; Λες στ αλήθεια δηλαδή ότι σήμερα η διαφθορά είναι μεγαλύτερη απο τα 80ς, τα 90ς, και τα 00ς;

Και ποια κακή οικονομική κατάσταση; Μακροοικονομικά η χώρα τα πάει μια χαρά. Η δε ακρίβεια δεν είναι κατόρθωμα της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά αποτέλεσμα δύο απανωτών διεθνών κρίσεων, της πανδημίας και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Παντού έχουν ανεβεί οι τιμές, αλλού λιγότερο αλλά περισσότερο ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες.

Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες μαζί με τις τιμές ανέβηκαν και οι μισθοί. Στην Ελλάδα ανέβηκαν μόνο οι τιμές και οι μισθοί παρέμειναν στάσιμοι.

Δεν είναι απαραίτητο η πραγματικότητα να συμβαδίζει με τις προσδοκίες του καθενός. Στην πραγματικότητα, το ΑΕΠ μας μεγαλώνει, το χρέος αποκλιμακώνεται, και αυτά μάλιστα προς έκπληξη αρκετών που δεν πίστευαν ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατόν.

Δεν λέει κάτι το να μεγαλώνει το ΑΕΠ και να μικραίνει το χρέος όταν τα πραγματικά εισοδήματα είναι της πλάκας. Τα μακροοικονομικά μεγέθη είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή προϋπόθεση για την ευημερία μιας χώρας. Το να θέλουν οι πολίτες να δουν μια προοπτική προς το καλύτερο μετά από 15 χρόνια θυσιών είναι ρεαλιστική προσδοκία, αλλιώς αυτό σημαίνει ότι οι θυσίες έγιναν τζάμπα.

Τα μεγάλα πλεονάσματα και η πρώορη αποπληρωμή δανείων, δεν είναι κάποιο βίτσιο της κυβέρνησης, αλλά αυτό που θα έκανε κάθε άλλη κυβέρνηση που δεν θέλει να ξαναχρεοκοπήσει σε λίγα χρόνια. Δάνεια υψηλού επιτοκίου αντικαθιστώνται με δάνεια χαμηλότερου επιτοκίου, που σημαίνει λιγότερα λεφτά στους δανειστές και περισσότερα για τη χώρα. Επίσης γίνεται για να αποφευχθεί σε λίγα χρόνια να χρειαστεί να αποπληρώσουμε περισσότερα δάνεια που σκάνε μαζεμένα μαζί σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Μπορεί φαινομενικά σήμερα να κάνει πιο στενά τα πράγματα, αλλά σε ορίζοντα μεσοπροθεσμο τα κάνει πιο χαλαρά.

Γενικά, όπου ακούς να λένε για σαδιστικά πλεονάσματα, πληρώνει πρόωρα για να κάνει το καλό παιδί, κλπ, να ξέρεις ότι πρόκειται για ακριβώς του ίδιου τύπου ανεύθυνους απατεώνες που μας χρεοκόπησαν. Και γενικά, πολλοί δεν φαίνεται να καταλαβαίνουν ότι ο ορίζοντας είναι μακρινός και ότι ο κίνδυνος της άτακτης χρεοκοπίας δεν έχει εξαφανιστεί αλλά ελοχεύει ακόμη στο πρώτο δημοσιονομικό στραβοπάτημα, ειδικά σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο περίπλοκο. Και σε μιά τέτοια περίπτωση θα αναπολεί την σημερινή κατάσταση ως χρυσή εποχή.

Η χώρα έχει δέσμευση για πλεονάσματα του 2% που ήδη είναι υψηλά. Το να γίνεσαι βασιλικότερος του βασιλέως και να βγάζεις πλεόνασμα 5% σε μια στάσιμη οικονομία είναι αυτοκτονικό. Δεν υπάρχει λόγος να πνίγει την οικονομία για να κάνει πρόωρες αποπληρωμές όταν απ' ότι λένε οι ίδιοι το χρέος είναι ρυθμισμένο. Θα μπορούσαν να αφήσουν την οικονομία να ανασάνει και έτσι και καλύτερα μακροοικονομικά αποτελέσματα θα είχε (μείωση χρέος/ΑΕΠ% λόγω αύξησης παρονομαστή) και ο κόσμος θα είχε καλύτερη ποιότητα ζωής.

Μην ξεχνάμε ότι ο Κούλης το 2019 βγήκε με σημαία του τις μειώσεις φόρων και τελικά αποδείχτηκε ο μεγαλύτερος φορομπήχτης.