A-
Ο ενεργειακός εφοδιασμός στην αποσχισμένη περιοχή της Υπερδνειστερίας της Μολδαβίας εξακολουθεί να είναι αβέβαιος δύο εβδομάδες μετά τη διακοπή των παραδόσεων ρωσικού φυσικού αερίου.
Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται σε εξέλιξη μια απρόβλεπτη και παράδοξη λύση.
Η διακοπή της παροχής φυσικού αερίου έθεσε σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της Μολδαβίας. Ωστόσο, η χώρα κατάφερε να καλύψει τις ανάγκες της εισάγοντας ηλεκτρική ενέργεια από τη Ρουμανία. Η Υπερδνειστερία, από την άλλη πλευρά, δεν έχει στραφεί ακόμη σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας, αλλά προσπάθησε να καλύψει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργώντας μια μονάδα παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα στον ηλεκτρικό σταθμό Cuciurgan.
Αυτό δεν έχει αποδειχθεί επαρκές και η προκύπτουσα έλλειψη έχει οδηγήσει σε ανθρωπιστική κρίση. Στις 10 Ιανουαρίου, το Ανώτατο Συμβούλιο της περιοχής της Υπερδνειστερίας εξέδωσε ανακοίνωση με ανησυχητικό τόνο, κηρύσσοντας κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με αυτήν, έχει διακοπεί πλήρως η παροχή θέρμανσης και ζεστού νερού σε νοικοκυριά και οργανισμούς. Το υπόλοιπο φυσικό αέριο χρησιμοποιείται αποκλειστικά για θέρμανση υγειονομικών και κοινωνικών εγκαταστάσεων, καθώς και για μαγείρεμα σε πολυκατοικίες.
Τελειώνει το φυσικό αέριο
Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το υπόλοιπο φυσικό αέριο θα διαρκέσει μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου, ενώ ο άνθρακας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διαρκέσει περίπου 40 ημέρες. Το τοπικό Συμβούλιο καλείται πλέον να καταβάλει πρακτικές προσπάθειες για την ταχεία επανέναρξη των προμηθειών φυσικού αερίου στην περιοχή για να αποφευχθεί μια μεγάλης κλίμακας ανθρωπιστική καταστροφή.
Στις 15 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος της περιοχής της Υπερδνειστερίας Βαντίμ Κρασνοσέλσκι δήλωσε ότι «η παροχή φυσικού αερίου θα αποκατασταθεί με τη μορφή ανθρωπιστικής και τεχνικής βοήθειας» και ότι «οι τεχνικές λεπτομέρειες βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία». Δεν διευκρινίζει τι σημαίνει «ανθρωπιστική βοήθεια». Ωστόσο, στις 16 Ιανουαρίου, ο Ρώσος γραμματέας Τύπου Ντμίτρι Πεσκόφ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να βοηθήσει με τις προμήθειες φυσικού αερίου στην Υπερδνειστερία, αλλά αυτό απαιτεί τη συμμετοχή της Μολδαβίας.
Σύμφωνα με το ρωσικό περιοδικό Kommersant , «Η Μόσχα και η Τιρασπόλ εργάζονται για τη δυνατότητα παραδόσεων όχι μέσω του Turkish Stream, όπως γινόταν παλαιότερα, αλλά αγοράζοντας φυσικό αέριο από την ευρωπαϊκή αγορά spot με τη βοήθεια μιας ενδιάμεσης εταιρείας».
«Υποτίθεται ότι το φυσικό αέριο θα αγοράζεται στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο σε ποσότητα περίπου τριών εκατομμυρίων κυβικών μέτρων την ημέρα, που θα μπορούσε να κοστίσει 164 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ).
Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης , η ενδιάμεση εταιρεία είναι η Moldovan Natural Gaz. Ο συνιδιοκτήτης του, Arkady Vikol, επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία του έχει υπογράψει σύμβαση-πλαίσιο με την Tiraspoltransgaz για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Υπερδνειστερία αγοράζοντας το από τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε πότε θα ξεκινήσουν οι παραδόσεις ή αν θα είναι οι ανθρωπιστικές προμήθειες.
Η «εργαλειοποίηση της ενέργειας»
Το τέλος της συμφωνίας επηρεάζει κυρίως το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας Kuciurgan στην Υπερδνειστερία, το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη τη Μολδαβία. Το εργοστάσιο ιδιωτικοποιήθηκε το 2004 και αργότερα πουλήθηκε σε μια ρωσική κρατική εταιρεία — μια διαδικασία που το Κισινάου λέει ότι ήταν παράνομη.
Τον Δεκέμβριο, ο πρωθυπουργός της Μολδαβίας Dorin Recean είπε ότι η χώρα αντιμετωπίζει μια «εξαιρετική κατάσταση» και κατηγόρησε τη Μόσχα ότι σκόπιμα «εργαλειοποιεί» τη ροή ενέργειας μαζί με Ουκρανούς και πολιτικούς της ΕΕ.
Η φιλοδυτική κυβέρνηση της Μολδαβίας ανταπέδωσε τους ισχυρισμούς ότι έχει μεγάλα απλήρωτα χρέη προς τον ρωσικό κολοσσό φυσικού αερίου Gazprom, ο οποίος τερμάτισε τη σύμβασή του με τη Moldovagaz — τον κύριο φορέα εκμετάλλευσης φυσικού αερίου της Μολδαβίας — στην οποία η ρωσική εταιρεία κατέχει το πλειοψηφικό μερίδιο.
Η κυβέρνηση λέει, επικαλούμενη βρετανικά και νορβηγικά ελεγκτικά γραφεία, ότι το χρέος της είναι κοντά στα 8,6 εκατομμύρια δολάρια (8,3 εκατομμύρια ευρώ), ένα κλάσμα από αυτό που την κατηγορεί η Gazprom.
Η κυβέρνηση της Μολδαβίας εφάρμοσε μια σειρά μέτρων για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας από την 1η Ιανουαρίου, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού του φωτισμού σε δημόσια και εμπορικά κτίρια τουλάχιστον κατά 30% και των επιχειρήσεων έντασης ενέργειας που λειτουργούν σε ώρες εκτός αιχμής.
Ο Recean είπε επίσης ότι η χώρα επιδιώκει τη διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου για να μειώσει την εξάρτησή της από το εργοστάσιο Kuciurgan.
Μια κουκκίδα στον χάρτη χωρίς αναγνώριση
Για τους ντόπιους, που ως επί το πλείστον μιλούν τη ρωσική γλώσσα, η Υπερδνειστερία ακούει στο όνομα Πριντνεστρόβιε και πρωτεύουσά της είναι το Τίρασπολ.
Δεν είναι αναγνωρισμένο το κράτος και διεθνώς καταχωρείται ως μέρος της γειτονικής Μολδαβίας. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια προεδρική δημοκρατία που έχει αυτοανακηρυχθεί ανεξάρτητη από το 1990. Διαθέτει μάλιστα σημαία (με σφυροδρέπανο), κοινοβούλιο και κυβέρνηση λειτουργώντας αποκλειστικά με δικό της Σύνταγμα, νόμισμα (ρούβλι) και στρατό (ταξιαρχίες πεζικού και μικρή αεροπορική δύναμη παλαιού τύπου αεροσκαφών).
Ο πληθυσμός της διαμορφώνεται στις 500.000, εκ των οποίων σχεδόν οι μισοί κάτοικοι κατέχουν ρωσική υπηκοότητα. Το 1/4 του συνολικού αριθμού είναι συγκεντρωμένο στην πρωτεύουσα.
Πότε και πώς ανεξαρτητοποιήθηκε
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει κατατάξει την Υπερδνειστερία στις ζώνες «παγωμένων συγκρούσεων». Στο ίδιο καθεστώς ανήκουν επίσης η Αμπχαζία, η Νότια Οσετία και το Αρτσάχ, διότι το status quo τους παραμένει θολό κι αμφιλεγόμενο.
Δίχως ευελιξία, η Μολδαβία έχει αποδεχθεί την αυτονομία και την αυτοδιάθεση της Υπερδνειστερίας, καθώς είχε ηττηθεί στον πόλεμο της των αρχών των 90s. Οι πρώτες ένοπλες μάχες μεταξύ ανταρτών της Υπερδνειστερίας και του μολδαβικού στρατού είχαν ξεσπάσει τον Νοέμβριο του 1990, λίγο πριν από την πτώση της ΕΣΣΔ και την απόσχιση όλων των ανατολικών δημοκρατιών που περιελάμβανε.
Οι ντόπιοι είχαν εξ αρχής τη συνδρομή Ρώσων στρατιωτών, ωστόσο η επέμβαση της πρώην 14ης σοβιετικής μεραρχίας λειτούργησε καταλυτικά για την έκβαση του σύντομου πολέμου. Η κατάπαυση του πυρός υπεγράφη 20 μήνες αργότερα, όταν η Μολδαβία έχασε οριστικά τον έλεγχο της περιοχής αποχωρώντας από τα εδάφη της Υπερδνειστερίας.
Εκείνη η συμφωνία βρίσκεται σε ισχύ μέχρι σήμερα έχοντας υποστεί ορισμένες αναθεωρήσεις.
Επισήμως στα εδάφη της Υπερδνειστερίας βρίσκονται 1.000-1.500 Ρώσοι στρατιώτες ως μέλη της ειρηνευτικής δύναμης που είχε συμφωνηθεί πριν από 32 χρόνια.
Η οικονομία της Υπερνειστερίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή χάλυβα και την πολυποίκιλη εμπορική δραστηριότητα της παντοδύναμης Sheriff που πουλά και αγοράζει σχεδόν τα πάντα (πρατήρια καυσίμων, σούπερ μάρκετ, ΜΜΕ, real estate, διαφήμιση, κινητά δίκτυα, καπνός, αλκοόλ, ποδοσφαιρική ομάδα κλπ).
Ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης της τελευταίας, Βίκτορ Γκούσαν, υπήρξε στέλεχος της KGB και έφερε το προσωνύμιο «σερίφης». Είχε συμμετάσχει στον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Υπερδνειστερίας κι έκτοτε επιδρά καταλυτικά στις πολιτικές εξελίξεις ως ο απόλυτος ολιγάρχης της χώρας και σκιώδης ηγέτης.
https://energypress.gr/news/i-paradoxi- ... tin-eyropiΤο είδαμε και αυτό ....
Θέλει να αγοράσει ΦΑ η Ρωσία από την ΕΕ.
Αν το λέγαμε αυτό το 2022 που ξεκίνησε η ειδική κλπ και που απειλούσε ο Λουκασένκο και ο Πούτιν ότι θα παγώσει η ΕΕ, θα μας έλεγαν τρελούς.
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: «Τελειώνουμε σήμερα ότι δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το ΕΑΜ. Είναι δική μας επιλογή οι Πρέσπες».