Αυτά τα λέει ο νεστοριανός Άραψ ιατρός και φιλόσοφος Ibn Butlan.
Συγκεκριμένα, σε ένα βιβλίο του όπου δίνει οδηγίες για αγορά δούλων, κατηγοριοποιεί τους δούλους ανάλογα με την καταγωγή/εθνότητα και αναφέρει τα υπέρ και τα κατά. Για τους Ρωμιούς λέει ότι είναι γενικά φραγκοφονιάδες και τσιγκούνηδες και άρα καλοί για να κρατάνε το μαγαζί σου, ενώ οι Ρωμιές είναι υπάκουες, λευκές και καλές στο να φυλάνε τα πράγματα του αφέντη τους. Για Σλάβους και Τούρκους αναφέρει ότι είναι οι πιο γενναίοι στον πόλεμο και άρα οι πλέον κατάλληλοι για τη στελέχωση του στρατού και για πολεμικές επιχειρήσεις.
Τελικά δεν είναι και τόσο τυχαίο που οι Σλάβοι επεκράτησαν στα ευρωπαϊκά εδάφη του Βυζαντίου, ενώ οι Τούρκοι στα ασιατικά.
Ένα ακόμα εξαιρετικό άρθρο από τον Σμερδαλέο.
Ο Ibn Butlān διακρίνει τους δούλους σε εθνοτικές κατηγορίες (λ.χ. Ρωμαίοι/Rūm, Αρμένιοι, Πέρσες, Σλάβοι, Τούρκοι, Ζάν(τ)ζοι, Φράγκοι, Ινδοί κλπ) και για την κάθε κατηγορία εξηγεί τα υπέρ και τα κατά (σε ποιες εργασίες είναι καλά τα μέλη κάθε κατηγορίας και σε ποιες όχι, χαρακτήρας των μελών της κάθε κατηγορίας (αρετές και ελαττώματα), εμφάνιση κλπ.).
[....]
Μερικές συμβουλές του Ibn Butlān από την σελίδα 256: Όποιος θέλει δούλα που να τον ευχαριστεί, ας πάρει μία από τους Βέρβερους. Όποιος θέλει δούλα να του φυλάει τα πράγματα, ας πάρει μία από τους Ρωμαίους (al-Rūm). Όποιος θέλει δούλα να του κάνει/αναθρέψει παιδιά, ας πάρει Περσίδα. Όποιος θέλει δούλα για την ηδονή του, ας πάρει μια από τις γυναίκες των Ζάντζων (Zanj). Όποιος θέλει δούλα να του τραγουδά, ας πάρει μιά από εκείνες που εκπαιδεύονται στην Μέκκα. […] Όποιος θέλει δούλο να του φυλάει την ζωή και την περιουσία, ας πάρει Ινδό ή Νούβιο. Όποιος θέλει δούλο για οικιακή υπηρεσία (λ.χ. θυρωρός/πυλωρός = ḥājib, βλ. ατζουπάδες) ας πάρει έναν από τους Ζάντζους (Zanj) ή τους Αρμένιους. Όποιος θέλει δούλο θαρραλέο για πόλεμο, ας πάρει Τούρκο ή Σλάβο.
[....]
Ερχόμαστε τώρα στο χωρίο του Butlān για την έλλειψη της λέξης «καλοσύνη/γενναιοδωρία» στην γλώσσα των Ρωμαίων (σ. 259): «Όποιος θέλει δούλο να του κρατάει το μαγαζί (khuzzān = “store-keeper”), ας πάρει έναν από τους Ρωμαίους, γιατί ξέρουν καλά αυτήν την δουλειά, μιας και η λέξη «καλοσύνη/γενναιοδωρία» δεν υπάρχει στην γλώσσα τους.» [i.e., δεν μοιράζουν τα πράγματα εδώ και εκεί].






(aka the Roman style).