Η κάθοδος των Σλάβων

[Adminović]

Ανοίγω αυτό το νήμα, ώστε να εξετάσουμε τα ιστορικά στοιχεία και γεγονότα που αφορούν την κάθοδο των Σλάβων (Κροατών, Σέρβων και συγγενικών φυλών).

Οι Σλάβοι (το όνομα σημαίνει "ένδοξος" και μία άλλη εκδοχή λέει ότι προέρχεται από το ινδοευρωπαϊκό slowo - λόγος και έτσι Σλόβεν -δηλαδή ο Σλάβος στα σλάβικα- σημαίνει "αυτός που μιλάει", κάτι που ενισχύεται και από το όνομα που δίνουν οι Σλάβοι στους γείτονες Γερμανούς, που στα σλάβικα σημαίνει "αυτός που δεν [μιλάει]") κατ' αρχήν φαίνεται από τα ιστορικά στοιχεία πως αρχικώς ζούσαν σε περιοχές της σημερινής Ρωσίας, Ουκρανίας, Πολωνίας, Λευκορωσίας. Στην συνέχεια διασπάστηκαν σε διάφορους κάδους, ανάλογα με το προς τα πού μετακινήθηκαν. Αυτοί που ήρθαν στα Βαλκάνια είναι οι λεγόμενοι "Νότιοι Σλάβοι". Αρχικώς μετακινήθηκαν στα βόρεια του Δούναβη (στην λεγόμενη "Λευκή" και μετέπειτα "Μεγάλη" Χρωβατία), σε περιοχές της σημερινής Τσεχίας, Σλοβακίας και Πολωνίας κυρίως. Στην αρχή περιορίζονταν σε επιδρομές, συνοδεύοντας τους Άβαρους. Από τη "Λευκή Χρωβατία" τον 6^ο-7^ο αιώνα μετακινούνται ακόμα νοτιότερα, πέραν του Δούναβη, και εγκαθίστανται πλέον στη Βαλκανική και κυρίως στο δυτικό και νότιο τμήμα αυτής. Μέσα σε λίγα χρόνια κατάφεραν να κατακτήσουν πολλά φρούρια των Ρωμαίων και να κυριαρχήσουν στα Βαλκάνια, ενώ φαίνεται πως συνεργάστηκαν και με το ντόπιο πληθυσμό.

Ο ιστορικός της εποχής, Προκόπιος, στο "Ὑπὲρ τῶν Πολέμων" μας πληροφορεί ότι πολεμούν πεζοί, οι περισσότεροι έχουν μικρές ασπίδες και ακόντια, και δεν φέρουν θώρακα. Επίσης, αναφέρει ότι οι σλάβικες φυλές δεν υπακούουν στην κυριαρχία ενός μόνον ανδρός, αλλά από παλιά διαβιούν υπό ένα καθεστώς δημοκρατίας («Σκλαβήνοι τε και Άνται ουκ έρχονται προς ανδρός ενός, αλλ’ εν δημοκρατία εκ παλαιού βιοτεύουσιν»). Αποφασίζουν από κοινού για τα ζητήματα που αφορούν τις κοινότητές τους, τις λεγόμενες "ζάντρουγκες". Ουσιαστικά μιλάμε για μικρές κοινότητες με ένα σύστημα που σήμερα θα το χαρακτηρίζαμε "σοσιαλιστικό", καθόσον όλα τα πράγματα ήταν "κοινά" και δεν υπήρχε σαν έννοια η ιδιοκτησία, ενώ κυριαρχεί και το στοιχείο της αυτάρκειας.
Επίσης, αναφέρει ότι δεν φορούν χιτώνα ή πανωφόρι (τριβώνιον), αλλά μόνο παντελόνια (αναξυρίδες) ως τη μέση τους και έτσι ρίχνονται εναντίον των εχθρών. Μιλούν μια και μοναδική, εντελώς βάρβαρη γλώσσα και είναι όλοι τους εξαιρετικά ψηλοί και δυνατοί. Όσο αφορά το χρώμα του δέρματος και των μαλλιών, δεν είναι εντελώς λευκοί και ξανθοί ή μελαμψοί αλλά κοκκινωποί.
Η θρησκεία τους είναι καθαρά ειδωλολατρική-παγανιστική ("προσκυνούν ποτάμια και νύμφες, και διάφορες άλλες θεότητες", κατά τον Προκόπιο). Μετά την εγκατάστασή τους στη Βαλκανική (και κυρίως από τον 8^ο αιώνα και μετά έως και τον 12^ο αιώνα) αρχίζει ο εκχριστιανισμός τους.
Στο "Στρατηγικόν" του Μαυρικίου διαβάζουμε ότι οι Σλάβοι έχουν ήδη αποκτήσει μεγάλο πλούτο από τις επιδρομές που έκαναν, ενώ αναφέρει και διάφορες τακτικές πολέμου που είχαν και οι Ρωμαίοι δυσκολεύονταν να αντιμετωπίσουν (πχ ξύλινα τόξα και μικρά βέλη με δραστικό δηλητήριο, γνώριζαν άριστα να στήνουν ενέδρες σε χαράδρες ή δασώδεις περιοχές και να κάνουν "ανταρτοπόλεμο" ή να αιφνιδιάζουν τις ρωμαϊκές λεγεώνες).

Ο πρώτος που κάνει αναφορά στις διάφορες σλάβικες φυλές της Βαλκανικής είναι ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος (μέχρι τότε τους αποκαλούσαν γενικώς "Σλάβους"), ο οποίος αναφέρει τους Χρωβάτες, Σέρβλους, Διοκλητιανούς, Δραγοβίτες, Εζερίτες, Μήλιγγους κλπ. Αυτά τα ονόματα πιθανόν είχαν να κάνουν με τις τοποθεσίες που εγκαταστάθηκαν ή την προέλευσή τους. Ειδικά για τους Χρωβάτες αναφέρει ότι προέρχονται από την "Άσπρη Χρωβατία", η οποία υπήρχε ακόμα επί των ημερών του βορείως του Δούναβη. Οι κατοικούντες στην "Άσπρη Χρωβατία" αναφέρει ότι είναι "αβάπτιστοι" (= ειδωλολάτρες), εν αντιθέσει με τους Χρωβάτες της Δαλματίας, που αναφέρει ότι είναι "βαπτισμένοι" (= χριστιανοί). Ισχυρίζεται ότι τους προσκάλεσε ο αυτοκράτορας Ηράκλειος (αυτό ίσως να μην είναι απόλυτα ακριβές). Ο Πορφυρογέννητος είχε σε άλλο βιβλίο γράψει το περίφημο "εσλαυώθη πάσα η χώρα", αναφερόμενος στα τμήματα του νότου της Ελλάδας.

Μερικοί χάρτες, που δείχνουν την αρχική κοιτίδα των Νοτίων Σλάβων, την "Μεγάλη Χρωβατία" (ή "Λευκή Χρωβατία" αρχικά, που πρέπει να ήταν λίγο πιο βόρεια και ανατολικά) και τα κρατίδια ("Σκλαβηνίαι") που σχημάτισαν οι Νοτιόσλαβοι στην Ελλάδα (πολλά εκ των οποίων επιβίωσαν για πολλούς αιώνες):

[Adminović]

Χάρτης από το βιβλίο του Warren Treadgold "A History of the Byzantine State and Society" .

Αναπαριστά τις πόλεις που έστειλαν εκπρόσωπο στη 2η Οικουμενική Σύνοδο (787 μΧ, Νίκαια).

[Διάδοχος]

In "De Administrando Imperio", Byzantine emperor Constantine Porphyrogenitus mentions the White Croatia (originally Βελοχρωβάτοι i Χρωβάτοι) as the place from which, in the 7th century, part of Croatian tribes started their journey to Balkans (more specific, today's Dalmatia and Bosnia-Herzegovina) after they were invited there by the Byzantine Empire (emperor Flavius Heraclius Augustus) to protect its borders.The earliest Croatian state was the Principality of Dalmatia. Prince Trpimir of Dalmatia was called Duke of Croats in 852. In 925 Croatian Duke of Dalmatia Tomislav of Trpimir united all Croats and elevated Croatia into kingdom. He organized a state by annexing the Principality of Pannonia as well as maintaining close ties with Pagania and Zahumlje.

By 700 AD, Slavs had settled in most of the Central and Southeast Europe, from Austria even down to the Peloponnese of Greece, and from the Adriatic to the Black Seas, with the exception of the coastal areas and certain mountainous regions of the Greek peninsula. The settlement pattern was far from uniform however, with major routes (such as the Morava valley) experiencing greater settlement. Far fewer numbers of Slavs appear to have settled in those parts of Greece where Slavs did settle, and in remote mountainous regions such as Bosnia, Herzegovina and Montenegro. However, archaeological traces of Slavic penetration into the Balkans is scant, especially in the period prior to the 8th century. This has led scholars to cast doubt on the accuracy of the historical sources, often describing large scale settlements by the Slavs throughout the Balkans, including southern Greece.

De Administrando Imperio: http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/DAI.pdf (σελ. 146)

[Adminović]

Το άλλο ενδιαφέρον που αναφέρει ο Πορφυρογέννητος είναι ότι οι Κροάτες δεν είχαν ποτέ συμμαχίες και δεν ήταν υποτελείς στους Βούλγαρους, εν αντιθέσει με τους Σέρβους, οι οποίοι άλλοτε ήταν υποτελείς και άλλοτε σύμμαχοι των Βούλγαρων. Η συνύπαρξη των Σέρβων με τους Βούλγαρους φαίνεται και από το λεξιλόγιο των Σέρβων, που έχει πολλά δάνεια από τα βουλγάρικα.

[pluton]

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ битка при Сперхей (Σπερχειού)

Διεξήχθη το 997 μ.Χ, μεταξύ του Τσάρου της Βουλγαρίας, Σαμουήλ, και του Νικηφόρου Ουρανού, στρατηγού του Βασιλείου Β' και έληξε με τη σφαγή των Βουλγάρων. Θεωρείται από τις πιο σημαντικές μάχες μεταξύ Βουλγάρων και Βυζαντινών.



Ο Βασίλειος Β' διέκοψε τις επιθέσεις κατά των Βουλγάρων και κινήθηκε στη Συρία για να αντιμετωπίσει προβλήματα που υπήρχαν στα ανατολικά σύνορα της Αυτοκρατορίας. Ο Σαμουήλ εκμεταλλεύτηκε την απουσία του Βασιλείου και επιτέθηκε στην Θεσσαλονίκη. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ο Κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης,Γρηγόριος Ταρωνίτης σκοτώθηκε και ο γιος του, Ασώτιος, πιάστηκε αιχμάλωτος. Μετά την επίθεση αυτή, ο Σαμουήλ κινείται νότια και λεηλατεί την Πελοπόννησο. Ο Βασίλειος Β' έστειλε τον Νικηφόρο Ουρανό κατά του Σαμουήλ. Και οι δύο στρατοί στρατοπέδευσαν στον Σπερχειό.

Ο Σαμουήλ στρατοπέδευσε απέναντι από τον Ουρανό και θεώρησε ότι οι Βυζαντινοί δεν ήταν εις θέσιν να περάσουν τον πλημμυρισμένο ποταμό. Παρ' ολ' αυτά, ο Νικηφόρος Ουρανός κατάφερε να βρει ένα διαβατό σημείο και κατά τη διάρκεια της νύχτας επιτέθηκε και έσφαξε τους Βούλγαρους.

Ο Σαμουήλ και ο γιος του, Γαβριήλ Ρωμανός, κατάφεραν να επιζήσουν - αυτή η μάχη περιγράφεται και στο βιβλίο «Για την πατρίδα» της Πηνελόπης Δέλτα. Ο Τσάρος της Βουλγαρίας επέστρεψε στην πρωτεύουσα του, Αχρίδα. Αφού συγκέντρωσε και πάλι στρατό, τον επόμενο χρόνο συνέχισε τις επιθέσεις κατά των Βυζαντινών.


Προσπάθησαν οι καημένοι αλλά ΠΑΝΤΟΥ ΗΤΤΗΘΗΚΑΝ.



Βυζαντινοί υπό την ηγεσία του Nikifor Ουρανός σκοτώνουν τους Βουλγάρους.



Ποιο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ κουβαλούσαν οι σλάβοι το δείχνουν οι φωτογραφίες (σκίτσα) που οι ίδιοι δημοσιεύουν.






Έπιναν κρασί στα κεφάλια των σκοτωμένων αντιπάλων τους. Τα σκίτσα είναι ωραιοποιημένα, φανταστείτε με τι κτήνη πολέμησαν οι Βυζαντινοί.

[Adminović]

Κι εδώ βλέπουμε το αποτέλεσμα των πολλών συντριβών που υπέστησαν οι Βούλγαροι (οι οποίοι θυμίζω πως είναι Σλάβοι από την περιοχή του Βόλγα).
Κι αν δεν ελληνοποιούσαν (ή τουρκοποιούσαν) τα ελληνόφωνα το βουλγάρικο πληθυσμό της Μακεδονίας και της Θράκης, τα πράγματα θα ήταν ακόμα πιο σκούρα.

[pluton]

Κι εδώ βλέπουμε το αποτέλεσμα των πολλών συντριβών που υπέστησαν οι Βούλγαροι (οι οποίοι θυμίζω πως είναι Σλάβοι από την περιοχή του Βόλγα).
Κι αν δεν ελληνοποιούσαν (ή τουρκοποιούσαν) τα ελληνόφωνα το βουλγάρικο πληθυσμό της Μακεδονίας και της Θράκης, τα πράγματα θα ήταν ακόμα πιο σκούρα.

Το μέγα λάθος των Βυζαντινών είναι ότι δεν τους κατέσφαξαν ΟΛΟΥΣ .... το έπαιζαν και αυτοί προοδευτικοί.

[Adminović]

Μερικά ακόμα ιστορικά στοιχεία σχετικά με την παρουσιά Σλάβων στην ελληνική χερσόνησο:

• O (άγνωστος) συγγραφέας του βιβλίου "Θαύματα του Αγίου Δημητρίου", περί το 680 μ.Χ. , περιγράφει την Θεσσαλονίκη σαν "Ρωμαϊκή νησίδα σε σλαβική θάλασσα".
• Το 723 μ.Χ. ο Willibald ταξιδεύοντας εν πλω προς τους Αγίους Τόπους γράφει στην βιογραφία του ότι το καράβι έκανε στάση στη Μονεμβασιά "ad urbem Manafasiam, in Sclavinia terra” δηλαδή "στην πόλη της Μονεμβασιάς, στην γη της Σκλαβηνίας".

Το μέγα λάθος των Βυζαντινών είναι ότι δεν τους κατέσφαξαν ΟΛΟΥΣ .... το έπαιζαν και αυτοί προοδευτικοί.

Βασικά, το μεγάλο πρόβλημα των Ανατολιτών του Βυζαντίου ήταν ότι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις ενέδρες και τον κλεφτοπόλεμο των Σλάβων (το αναφέρουν και οι ιστορικοί του Βυζαντίου αυτό), οπότε σχετικά εύκολα οι Σλάβοι κατέβηκαν από το Δούναβη ως τον Ταΰγετο (σε πολλές περιπτώσεις ο ντόπιος πληθυσμός τους δέχτηκε ως ελευθερωτές και ενώθηκε μαζί τους κατά των τυράννων της Κωνσταντινούπολης). Και πάλι καλά (για τους Ανατολίτες του Βυζαντίου) που δεν είχαν στόλο τότε οι Σλάβοι, αλλιώς μέχρι Ψηλορείτη θα είχαν φτάσει. Τέτοιο ταράκουλο είχαν πάθει, που άκουγαν για Σλάβους και έτρεχαν χιλιόμετρα. Όταν κάποτε πήγαν να φέρουν έποικους από την Ανατολία εδώ, αυτοί είχαν χεστεί που θα έρθουν κοντά στους Σλάβους και παρακαλούσαν να πεθάνουν ή να γίνει σεισμός και να μην έρθουν εδώ.

[Adminović]

Και για να μιλάμε με στοιχεία:

Ο Θεοφάνης ο Ομολογητής αναφέρει ότι το έτος 809-810 ο Αυτοκράτορας Νικηφόρος A’ διέταξε την ακούσια και καταναγκαστική μετάθεση Χριστιανών από όλα τα θέματα στις Σκλαβηνίες (δηλαδή στην Ελλάδα). Έχει ενδιαφέρον η αντίδραση των Χριστιανών αυτών όταν έμαθαν την αυτοκρατορική διαταγή.

Τούτῳ τῷ ἔτει Νικηφόρος μετά τὰς ἀθέους ὑπεξελεύσεις τὰ στρατεύματα πάντῃ ταπεινῶσαι σκεψάμενος Χριστιανοὺς ἀποικίσας ἐκ παντὸς θέματος ἐπί τὰς Σκλαυινίας γενέσθαι προσέταξεν, τὰς δὲ τοῦτων ὑποστάσεις πιπράσκεσθαι. Καὶ ἧν αἰχμαλωσίας οὐκ ἔλαττον τὸ πρᾶγμα, πολλῶν ἐξ ἀνοίας βλασφημούντων καὶ ἐχθρῶν ἐφόδους αἰτούντων, ἑτέρων δὲ οἱ καὶ ἀγχόναις ἐχρἠσαντο πρὸς ἀπαλλαγήν τῶν δεινῶν […] Ταῦτα ἤρχθη άπό τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός, πρὸς δὲ τὸ ἅγιον πάσχα πεπεράσται.

Άλλοι βλασφημούσαν και παρακαλούσαν τον Θεό να φέρει καμιά εχθρική εισβολή ώστε να σταματήσει η μετάθεση και άλλοι κρεμάστηκαν για να γλιτώσουν αυτό το δεινό.

[pluton]

Βασικά, το μεγάλο πρόβλημα των Ανατολιτών του Βυζαντίου ήταν ότι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις ενέδρες και τον κλεφτοπόλεμο των Σλάβων (το αναφέρουν και οι ιστορικοί του Βυζαντίου αυτό), οπότε σχετικά εύκολα οι Σλάβοι κατέβηκαν από το Δούναβη ως τον Ταΰγετο (σε πολλές περιπτώσεις ο ντόπιος πληθυσμός τους δέχτηκε ως ελευθερωτές και ενώθηκε μαζί τους κατά των τυράννων της Κωνσταντινούπολης). Και πάλι καλά (για τους Ανατολίτες του Βυζαντίου) που δεν είχαν στόλο τότε οι Σλάβοι, αλλιώς μέχρι Ψηλορείτη θα είχαν φτάσει. Τέτοιο ταράκουλο είχαν πάθει, που άκουγαν για Σλάβους και έτρεχαν χιλιόμετρα. Όταν κάποτε πήγαν να φέρουν έποικους από την Ανατολία εδώ, αυτοί είχαν χεστεί που θα έρθουν κοντά στους Σλάβους και παρακαλούσαν να πεθάνουν ή να γίνει σεισμός και να μην έρθουν εδώ.

Τις καλύτερες ενέδρες τις έκαναν οι Βυζαντινοί.




Η Μάχη του (Беласишка битка) Κλειδίου.

γνωστή και με το όνομα Μάχη της οροσειράς Μπέλλες) διεξήχθη στις 29 Ιουλίου 1014 μεταξύ της Βυζαντινής και της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Η μάχη αποτέλεσε το αποκορύφωμα της 50χρόνης διαμάχης μεταξύ του Σαμουήλ της Βουλγαρίας και του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου. Η μάχη τελείωσε με νίκη των Βυζαντινών.

Η μάχη διεξήχθη στην περιοχή μεταξύ των βουνών Κερκίνης (Μπέλλες) και Ογκραζντέν της οροσειράς του Δυτικού Ορβήλου, κοντά στο χωριό Κλειδίον (σήμερα στη Βουλγαρία) 41°23′41″N 23°01′45″E. Η αποφασιστική μάχη έγινε στις 29 Ιουλίου, με επίθεση των Βυζαντινών, υπό την ηγεσία του Νικηφόρου Ξιφία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή των Βουλγάρων. Αυτή η μάχη αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για τους Βούλγαρους. Οι Βούλγαροι στρατιώτες αιχμαλωτίστηκαν και τυφλώθηκαν μετά από διαταγή του Βασιλείου Β', ο οποίος αργότερα πήρε το όνομα «Βουλγαροκτόνος». Ο Σαμουήλ επέζησε από τη μάχη, αλλά πέθανε 2 μήνες αργότερα, από καρδιακή ανεπάρκεια. Θεωρείται πώς πέθανε όταν είδε τους τυφλούς Βούλγαρους στρατιώτες.

Παρά τα αποτελέσματα της μάχης, η Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία δεν καταστράφηκε, αλλά δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει τους Βυζαντινούς. Για αυτό, το 1018, η Βουλγαρική Αυτοκρατορία καταστράφηκε από τον Βασίλειο Β'.




Οι συγκρούσεις Βυζαντίου-Βουλγαρίας ξεκίνησαν τον 7ο αιώνα μ.Χ., όταν οι Βούλγαροι, υπό την ηγεσία του Χαν Ασπαρούχ, κατέλαβαν, κοντά στον Δούναβη, μια επαρχία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ως αποτέλεσμα, οι Βούλγαροι αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν μια σειρά πολέμων με το Βυζάντιο.

Το 986, η Βουλγαρία δέχθηκε επίθεση από τον βορρά από τον Πρίγκιπα του Κιέβου, Σφιατοσλάφ.




Ακόμα θρηνούν οι Βούλγαροι...